Мукъаддес Китап: Ехезкель
Author: Институт перевода Библии
Date: 2020-01-27T08:19:30.291425+00:00

Мукъаддес Китап

Мукъаддес Китап

1. Пейгъамберлернинъ Китаплары
2. Алланынъ Адлары
3. Сёзлюк
4. Узунлыкъ Ольчюлери
5. Сепильген Шейлернинъ Ольчюлери
6. Шингенлик Ольчюлери
7. Агъырлыкъ Ольчюлери
8. Эски Васиет Деври Хронологиясы
9. Ибраим Ве Агъа-къардашларынынъ Эвлятлары

10. Теврат Ве Зебур Китапларында Олгъан Иса Месих Акъкъында Базы Пейгъамберликлер Ве Оларнынъ Беджерилюви

11. Хариталар

Мукъаддес Китап акъкъында

«Мукаддес Китап» деген ад текликте къулланылса да, аслында, бу, китаплар джыйынтыгъыдыр. Бу китапларнынъ джыйынтыгъы – Алланынъ Сёзюдир (къ. юн. библиа сёзю «китаплар» манасыны анълата; шу сёзнен Мукъаддес Китапнынъ ады бутюн дюнья тиллеринде пейда олды). Бу китапны адет-узьре эки къысымгъа болелер: Эски Васиет (Иса пейгъамбер догъмаздан эвель язылгъан китаплар) ве Янъы Васиет (Иса пейгъамбернинъ яшайышынен багълы олгъан заман акъкъында ве Онынъ олюми ве тирилювинден сонъраки девир акъкъында язылгъан китап ве мектюплер).

Мукъаддес Китап башкъа тюрлю де болюне, бу неширде биз тамам шу усулны къулланамыз. Мукъаддес Китапнынъ биринджи джыйынтыгъы Теврат эди. Шу адны Мукъаддес Китапнынъ биринджи беш китабы ташыйлар. Оларнынъ башкъа ады Мусанынъ Беш Китабы я да Мусанынъ Къануны. Булардан сонъ Тарихий китаплар келе, мында Ханаан топрагъына кирген сонъ, Исраиль девлетининъ ильк тарихий вакъиалары тасвир этиле, девлетнинъ мейдангъа келюви ве Исраильнинъ биринджи падишалары акъкъында, озь топрагъындан сюргюн этильген халкънынъ фаджиасы ве сонъраки къайтувы акъкъында айтыла. Бундан сонъ кельген Зебур ве икмет китаплары адлы джыйынтыкъта еудий халкъынынъ шахсий ве ичтимаий литургиясы, эм де земаневий ве осеяткъан несильни огретюв ичюн муим олгъан насиатлар ер ала. Бундан сонъ Пейгъамберлернинъ китаплары келе, оларны бизге Исраиль ве Ехуда девлетлерининъ пйгъамберлери къалдыргъандыр. Бу пейгъамберлер халкъкъа Алланынъ Сёзюни кетире, халкъны арткъа, озь Яратыжысына къайтара ве агъыр мусибетлер вакътында джесарет бере эдилер. Шуны къайд этмек керек ки, юкъарыда айтылгъан китапларнынъ чокусы хронологик тертипте дегиль, адет-узьре мевзулар шекильде ерлештирильгендир. Китаплардаки вакъиалар ве пейгъамберлернинъ хызмети акъкъында тафсилятлыджа хронологик малюмат алмакъ ичюн, Сизлерни хронологик джедвеллерге мураджаат этмеге риджа этемиз, оларны неширимизнинъ сонъунда тапа билесиз. Юкъарыда айтылгъан джыйынтыкълар умумий оларакъ 39 китапны къаплап ала, олар миляттан эвель бир бучукъ бинъ йыл девамында еудий ве арамий тиллеринде чешит муэллифлер тарафындан язылгъандыр. Оларнынъ эсас вазифеси – Алла ве еудий халкъынынъ арасындаки мунасебетлер, сонъра да бутюн инсаниетнен мунасебетлер акъкъында айтып бермектир.

Сонъра кельген 27 китап, эксериетинен къадимий юнанджа язылып, ичине энъ эвеля Инджиль джыйынтыгъыны алалар. Инджильге кирген китаплардан дёрт китап Иса Пейгъамбернинъ аяты, талиматы, олюми ве тирилюви акъкъында икяе этелер. Биринджи бакъышта бу дёрт китап айны вакъиалар акъкъында язылгъан, ве оларнынъ бир чокъ ерлери текрарлана, деген фикир догъмакъ мумкюн. Бир тарафтан бу догърудыр, лякин дёрт айры-айры икяе башкъа-башкъа муэллифлер тарафындан язылып, тек бир дане аятнынъ шаатлары олып келелер ве шунынънен бирликте, олып кечкен вакъиаларнынъ энъ толу тасвирини алмагъа ярдым этелер. Шу дёрт китапнен (бирисининъ догърудан-догъру девамы олгъан) Эльчилернинъ фаалиети китабы сыкъы багълыдыр. Мында Исанынъ кокке котерильгенинден сонъ, месихчилер джемиетининъ биринджи йыллары акъкъында ве Онынъ шегиртлери Рим империясынынъ сакинлери арасында Къуванчлы Хаберни даркъатып башлагъанлары акъкъында айтыла. Къалгъан китаплар Эльчилернинъ язылары адында топланып, озюнинъ ичине Иса Пейгъамбернинъ шегиртлери иманлылар джемиетине ве айры адамларгъа иманларыны пекитмек ве догъру ёлгъа къоймакъ ниетинен, агъыр сынавлардан кечмеге ярдым этмек ичюн язгъан мектюплерни топлай. Джыйынтыкъны Юханнынъ Сырларнынъ ачылувы китабы екюнлей; мында символик бир тиль ярдымынен Алланынъ Онъа къаршы тургъан кучьлерге къаршы гъалебеси тасвирлене.

Мукъаддес Китапнынъ къырымтатар тилине терджимесининъ тарихы

Шимдики заманда, 2016 сенесине къадар, Мукъаддес Китап дюньянынъ бир чокъ тиллерине терджиме этильди. Толусынен беш юз тильден чокъ тиллерге терджимеси бар (шимди дюньяда аман-аман еди бинъ тиль бар деп эсаплана), Китапнынъ базы къысымлары исе эки бинъ тильден зияде тиллерге терджиме этильди.

Бизге белли олгъан къырымтатар тилинде биринджи терджимелер XIV-юнджи асыргъа аиттир. Энъ белли къадимий ядикярлыкъта Кодекс Куманикусте къыпчакъ-къуман-половец тилине биринджи кере терджиме этильген Алланынъ Он Эмирини, Сулейманнынъ Икметли сёзлер китабындан парчаларны, Инджильден алынгъан парчаларны, «Бизим Бабамыз» дувасыны ве Зебурдан алынгъан бир сыра йырларны тапмакъ мумкюн. XVIII-инджи асырнынъ ортасына Марк, Юхан, Матта, Луканен берильген Инджиль аиттир (Къаракъоба метинлери). Бу метинлер шимдики вакъыткъадже толу шекильде келип етмедилер, лякин оларнынъ базы парчалары сакъланып къалгъан. XX-нджи асырнынъ 70-инджи сенелеринде Мукъаддес Китапнынъ къырымтатар тилине терджимесини «Мукъаддес Китапны терджиме институты» башлады. О заман Юнус пейгъамбернинъ китабы терджиме этильди (1978 с.), сонъра Маттанен берильген Инджиль терджиме этилип, нешир этильди (1985 с.). Иш 1990-ынджы сенелери девам эттирильди; о заман 1996 сенеси Озьбекистанда «Эйи Хабер» китабы нешир этильди, онынъ ичине Юхан, Луканен берильген Инджиль, Эльчилернинъ фаалиети ве Якъупнынъ мектюби кирди. Сонъра иш XXI-инджи асырда Къырымда девам этти; бир-бири артындан «Иса Месих акъкъында риваетлер» (2002 с.), «Алланынъ пейгъамберлери» (2005 с.), «Маттанен берильген Инджиль» (2006 с.), «Сулейманнынъ икмети» (Икметли сёзлер ве Джемаат башы, 2008 с.), «Инджиль» (Матта, Марк, Лука, Юхан ве Эльчилернинъ фаалиети, 2008 с.), «Теврат» (Башланув, Чыкъыш, Къануннынъ текрары, 2009 с.) ве «Зебур» (2011 с.) китаплары басылды.

2002-нджи сенесинден башлап 2015-инджи сенесине къадар бу терджименинъ устюнде «Мукъаддес Китапны терджиме институты»нынъ хадимлер группасы «Мукъаддес Китапны биринджи оларакъ терджиме эткенлер» тешкилятынынъ мутехассысларынен берабер иш бирлик яптылар. Терджиманлар группасынынъ огюнде тургъан эсас макъсат – къадимий еудий, арамий ве юнан тиллеринде язылгъан асыл метиннинъ манасыны догъру акс этмек эди.

Бу терджиме япылгъанда, эсас менба оларакъ шимдики заманда энъ нуфузлы деп эсаплангъан метинлернинъ нешири ве тенкъидий аппарат къулланылгъандыр. Къадимий еудий тили ичюн – бу Biblia Hebraica Stuttgartensia, 5-инджи нешир; мында Ленинград Кодекси шеклиндеки Масора метини такъдим этильгендир, бу метин къарарнен м. с. 1000-инджи йылы битирилип, сонъра бир чокъ даа да къадимий олгъан метинлернен тенъештирильди ве догъуртылды. Къадимий юнанджа язылгъан метинлер ичюн исе бойле менба оларакъ Greek New Testament (UBS, 4-юнджи нешир) къулланылды, бу метин толусынен Novum Testamentum Graece, Nestle-Aland 27-нджи неширинен айныдыр. Бу метин бир чокъ къадимий эльязмаларгъа эсасланып тизильди, оларнынъ арасында IV-V асырларгъа аит Синай, Александрия ве Ватикан Кодекслеринден япылды. Бу кодекслерге еудий китапларынынъ (Эски Васиетнинъ) терджимелери де кирди; бу терджимелерге Септуагинта деген ад берильди.

Юкъарыда къайд этильген менбалардан гъайры, терджиманлар озь ишинде эллеринде олгъан Мукъаддес Китапларнынъ башкъа тиллерге япылгъан терджимелеринен иш туттылар, бу терджимелер арасында рус, украин, озьбек, тюрк ве башкъа тиллерге япылгъан терджимелер. Бойле ишнинъ макъсады – метинни даа да яхшы анъламакъ ве терджимелернинъ башкъа вариантларынен таныш олмакъ эди. Бизим базы окъуйыджыларымыз 1876 сенесининъ Синодаль терджимеси деп адландырылгъан ве кениш даркъалгъан Мукъаддес Китапнынъ рус тилине япылгъан терджимесинен таныш олмакъ мумкюнлер. Бизлер терджимелеримизде бу терджимеге мураджаат эткен олсакъ да, оны темель оларакъ къулланмадыкъ. Озюнинъ къыйметине бакъмадан, бу терджиме 150 йыл эвельси япылды; о заманларда терджименинъ башкъа принциплери ишлетиле эди, ве о заманларда базы къадимий менбалар эльде ёкъ эди. Бизим терджимемизде дикъкъат айры бир терджимеге дегиль де, энъ эвеля къадимий менбаларгъа берильди. Лякин сизни ишандырмакъ истеймиз ки, бизим терджимемиз ве Синодаль терджимеси арасында мана джеэттен фаркълар олса биле, бу фаркълар минималь олып, метиннинъ умумий менимсевине тесир этмей.

Метиннинъ мана ве шекли бир къач этаптан ибарет олгъан эр тарафлама тешкерювлерден кечти. Асыл мананынъ догърулыгъындан гъайры, группа бу мананы земаневий, окъуйыджыларгъа анълайышлы олгъан, яхшы эдебий тильде акс эттирмеге гъайрет этти. Биринджи басамакъта, тафсилятлы азырлыкъ ишлери этильген сонъ, къырымтатар тилине терджиме япылды. Сонъ теологик муаррирнинъ тарафындан терджеме къадимий эльязмаларнен тенъештирильди. Экинджи басамакъта Къырымнынъ чешит ерлеринде яшагъан къырымтатарлар да, къадын ве эркеклер, эсли башлы ве яшлар, бильгили ве къырымтатар тилинде агъзавий шекильде субетлешкенлер, терджимени тешкермеге ярдым эте эдилер. Учюнджи басамакъта терджименен филолигик муаррир чалышты. Эр бир басамакъта терджимеге янъы тюзетмелер къошулды. Ишнинъ нетиджесинде терджименинъ эр бир къысмы эльязмаларнен чокъ йыл чалышкъан ве зенгин терджиманлыкъ теджрибеси олгъан консультант тарафындан козетильди.

Мукъаддес Китапнынъ къырымтатар тилине терджимеси он учь йылгъа къадар девам этти.

Ярдымджы материаллар

Бу терджиме ярдымджы материалларнен берабер бериле. Бу материаллар Мукъаддес Китапнынъ асыл метинининъ бир къысмы дегиллер, амма окъуйыджылар даа да яхшы анъласын деп, къошулгъанлар.

Эр бир китаптан эвель кучюк сёз башы кирсетиле, мында тарихий контекст акъкъында, эсас мевзулар акъкъында малюмат, ве сыкъ-сыкъ китапнынъ къыскъа планы бериле. Айры китаплар манаджа къысымларгъа болюнген ве бу къысымларнынъ серлевасы къайд этильгендир, бу серлевалар икяенинъ мевзусы акъкъында къыскъа хабер берелер. Йылдызчыкънен (*) къайд этильген базы сёзлер, фразалар ве аетлерге саифенинъ сонъунда сноскалар бериле; мында анълашылмагъан адлар, сёзлер, медений хусусиетлернинъ манасы анълатыла, я да аетнинъ башкъа манасы бериле. Китапнынъ сонъунда къыскъа сёзлюк бериле; мында базы муим терминлер, анъламлар, базы ад ве джогърафия адлары да анълатыла. Сёзлюктен гъайры, тасвирий менба оларакъ, Ибраим атанынъ несиллер джедвели де бардыр. Къадимий ольчюлерни тасавур этмек ве оларны шимдики ольчюлернен тенъештирмек ичюн, биз ольчюлер джедвелини де кетиремиз. Бундан да гъайры, тасвирий васта оларакъ къадимий дюньянынъ хронология джедвели ве къадимий дюньянынъ хариталары теклиф этиле. Бунъа къошма оларакъ, башкъа материаллар да бардыр. Бу материаллар Сизлерге окъугъан шейлеринъизни даа да яхшы анъламагъа ярдым этер деген умюттемиз.

Нетидже

Мукъаддес Китап – инсаниетнинъ тарихында буюктен-буюк китаптыр, медениет ве иджат этюв сааларынынъ чокъусына тесир эткен дюнья эдебиятынынъ классикасыдыр. Лякин о, энъ эвеля, Алланынъ ве инсаниетнинъ арасында олгъан мунасебетлер тарихыдыр, Онынъ Озю акъкъында вахийи ве Онынъ истегени акъкъындадыр. Биз умют этемиз ки, бу терджиме къырымтатар халкъына бу хазинени ана тилинде ачаджакъ ве инсанларгъа Алланынъ къанунларына коре яшамагъа ярдым этеджектир.

«Мукъаддес Китапны терджиме институты» ве «Мукъаддес Китапны биринджи оларакъ терджиме эткенлер» тешкилятлары терджиманларгъа ве муаррирлерге, бу неширни басып чыкъармагъа ярдым эткенлернинъ эписине озь буюк миннетдарлыгъыны бильдирелер.

Урьмет иле,

«Мукъаддес Китапны терджиме институты» ве «Мукъаддес Китапны биринджи оларакъ терджиме эткенлер»нинъ ишдешлери

Къыскъарувлар

ас. | асыр
б. | баб, я да баблар
бакъ. | бакъынъыз
къ. арам. | къадимий арамий тилинде
къ. еуд. | къадимий еудий тилинде
къ. юн. | къадимий юнан тилинде
къыяс. | къыясланъыз
Мас. | Масора, къадимий еудий эльязма
м. с. | миляттан сонъ, я да Иса пейгъамбер догъмаздан сонъ
м. э. | миляттан эвель, я да Иса пейгъамбер догъмаздан эвель
рус. | рус тилинде
с. | сене, я да сенелер
Септ. | Септуагинта, къадимий юнан терджиме эльязмасы

Пейгъамберлернинъ Китаплары

Пейгъамберлернинъ Китаплары

1. Ехезкель

Ехезкель

Ехезкель

- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13
- 14
- 15
- 16
- 17
- 18
- 19
- 20
- 21
- 22
- 23
- 24
- 25
- 26
- 27
- 28
- 29
- 30
- 31
- 32
- 33
- 34
- 35
- 36
- 37
- 38
- 39
- 40
- 41
- 42
- 43
- 44
- 45
- 46
- 47
- 48

Ехезкель пейгъамбернинъ китабы

Пейгъамбер ве руханий Ехезкель Вавилон эсирине м. э. VI-нджы асырнынъ башында сюргюн этильгендир. Бираз вакъыт кечкен сонъ, Алла Ехезкельден сюргюн этильген ве Ерусалимде къалгъан Исраиль халкъынен лаф этип башлай. Ехезкель Исраиль халкъыны къабаатлай. О, эр бир адамны рухий темизликке ве япкъан къануниетсизликлери ичюн джевапкяр олмагъа чагъыра. 587–586 сенелери вавилонлылар Ерусалимни бозгъанларындан сонъра, Ехезкель, Алла Озь халкъыны эбедиен терк этмегени ве вакътынен оны эсирден азат этип, эвельки ерине къайтарыр, деп умют эте. Ехезкель ваазынынъ эки меркезий мевзусы – тек Ерусалимде дегиль, Алла истеген башкъа ерде ола бильген Алланынъ Шуретидир, ве бир кунь ола мытлакъа тикленеджек Алланынъ Сарайыдыр.

Китапны алты къысымгъа больмек мумкюндир: 1) Алла Шуретининъ эсрарлы корюниши ве Ехезкельнинъ чагъырылмасы (1–3 б.); 2) халкънынъ гуналары ичюн къабаатланмасы, Ерусалимнинъ келеджектеки йыкъылмасы ве бозулмасы (4–24 б.); 3) душман халкъларнынъ келеджекте джезаланмасы акъкъында пейгъамберлик (25–32 б.); 4) Исраиль халкъына келеджекте теселли берильмеси ве Алланынъ тынч-аман яшайыш акъкъында вадеси (33–37 б.); 5) душман халкъларны темсиль эткен Гог акъкъында руя (38–39 б.); 6) келеджек Сарайнынъ ве халкъ яшайджакъ вакъыттаки Исраиль топрагъынынъ тасвири (40–48 б.).

Алланынъ Шурети акъкъында корюниш ве Ехезкельнинъ пейгъамберлик хызметине чагъырылувы (1–3 б.). Ехудалыларгъа къаршы он учь сёзю ве Ерусалимнинъ йыкъылувыны косьтерген символик арекетлер (4–24 б.). Ехуда янындаки къомшу халкъларына (25 б.) ве Тир сакинлерине къаршы къабаатлайыджы сёзлер (26–28 б.). Тир падишасы – Аллагъа къаршы исьяннынъ темсили (28 б.). Мысырлылар акъкъында пейгъамберлик (29–32 б.). Ерусалимнинъ йыкъылувындан сонъраки пейгъамбернинъ вазифеси – теселли бермек ве къол тутмакъ (33 б.). Рабби – гъайрыдан тикленген Исраильнинъ чобаны (34 б.). Эдомнынъ джезасы акъкъында (35 б.). Исраильнинъ гъайрыдан тикленюви акъкъында (36 б.). Къуру кемиклернинъ джанланмасы – олюлернинъ тирильмеси акъкъында пейгъамберлик (37 б.). Иманлылар джемаатына къаршы олгъан халкъларнынъ акъкъында ве Гог ордуларынынъ ёкъ этилюви акъкъында апокалиптик пейгъамберликлер (38–39 б.). Алланынъ янъы эбедий Падишалыгъы ве янъы Сарайы акъкъында (40–48 б.).

1

Ехезкельге Раббининъ Шурети корюне

1^1+30-ынджы йылы, дёртюнджи айынынъ бешинджи кунюнде мен Кевар озенининъ ялысында сюргюн этильгенлернинъ[*] арасында эдим. О вакъыт коклер ачылды, ве мен Алладан кельген руяларны корьдим.

2+Айнынъ бешинджи кунюнде – Ехоякин падиша эсирге тюшкен сонъра бешинджи йылында, – 3+къасдийлилернинъ топрагъында, Кевар озени ялысында РАББИ Бузийнинъ огълуна, руханий Ехезкельге хабер этти. Анда РАББИнинъ къолу онынъ устюнде эди.

4+Апансыздан мен кучьлю ель шимальден кельгенини, яшын яшынлагъаныны ве буюктен-буюк булутны алып кетиргенини корьдим. Булут нурлар ичинде эди. 5+Онынъ ортасында, атешнинъ ичинде сары хашмал ташына ошагъан бир шей бар эди. Ичинде де дёрт айвангъа ошагъан бир кимселер бар эди. Оларнынъ корюниши инсангъа бенъзей эди. 6Эр бирисининъ дёрт бети, ве эр бирисининъ дёрт къанаты да бар эди. 7+Аякълары дос-догъру, табанлары – бузавнынъ туякълары киби олып, йылтырагъан бакъыр дайын парылдай эди. 8Дёрт тарафында, къанатларынынъ тюбюнде инсан къоллары бар эди. 9Дёртюнинъ бетлери де, къанатлары да бар эди. Оларнынъ къанатлары бири-бирине тие эди, озьлери исе айланмайып, огге бакъып кете эдилер.

10+Оларнынъ бетлери огден бакъкъанда инсан бетине бенъзей эдилер. Сагъ тарафтан дёртюнинъ де – арслан бети, сол тарафтан дёртюнинъ де – бугъа бети, арттан исе дёртюнинъ де – къартал бети бар эди. 11+Бетлери бойле эди. Къанатлары исе юкъарыгъа котерильген эди. Эр айваннынъ эки къанаты эки тарафтан башкъа айваннынъ къанатларына тие эди, оларнынъ башкъа эки къанаты да беденлерини къапата эди. 12Эр бири юзю бакъкъан тарафкъа дос-догъру кете эди. Рух къайда кетмеге истесе, олар да анда кете эдилер. Ич бир тарафкъа бурулмайып кете эдилер. 13+Бу айванларнынъ корюниши алевленип янгъан комюр киби парылдай эди, янгъан атеш диреклери киби эди. Оларнынъ арасында токътамай атеш бирисинден башкъасына кече эди. Атеш козь къамаштырыджы ярыкъ эди, ве андан йылдырым ялкъылдай эди. 14Айванлар, йылдырым киби, огге-арткъа тез чапа эдилер.

15Мен айванларгъа бакъкъанда, эр бирининъ янында, ерде, дёртюнинъ эр бир бетининъ янында бирер копчек корьдим. 16+Копчеклернинъ корюниши ве япылувы парылдагъан сары хризолит ташы киби эди, дёрт копчек де бири-бирине бенъзей эди. Копчеклернинъ корюниши де, япылувы да бири-бирининъ ичине кирген бир копчек киби эди. 17Арекет эткенде, эр дёрт тарафкъа тыгъыра эдилер ве четке бурулмай эдилер. 18+Копчеклернинъ къыршавлары буюк ве къоркъунчлы олып, дёртю де чевресинден козьлернен толу эдилер.

19Айванлар арекет эткенде, янларындаки копчеклер де арекет эте эдилер. Айванлар ер устюнден котерильгенде исе, копчеклер де котериле эдилер. 20Рух къайда кетмеге истемесин, олар да анда догъру кете эдилер, копчеклер де оларнен берабер котериле эдилер, чюнки айванларнынъ руху шу копчеклерде эди. 21Айванлар арекет эткенде, копчеклер де арекет эте эдилер. Айванлар токътагъанда, копчеклер де токътай эдилер. Айванлар ерден котерильгенде, оларнен берабер копчеклер де котериле эдилер, чюнки айванларнынъ руху шу копчеклерде эди.

22+Айванларнынъ башлары устюнде къуббеге бенъзеген шей бар эди. Шу къуббе башларынынъ устюнде яйылып, къоркъунчлы джамгъа ошай эди. 23Къуббенинъ тюбюнде бири-бирине тийип, къанатлары ачылгъан эди. Эр айванны къапаткъан даа эки къанаты бар эди. Эр айваннынъ беденини къапаткъан экишер къанаты бар эди. 24+Айванлар кеткенде, мен къанатларынынъ шувултысыны эшите эдим. Бу шувулты буюк акъкъан сувларнынъ гурюльтиси киби, Къудретли Алланынъ сеси киби, ордунынъ гурюльтиси киби, кучьлю шувулты эди. Айванлар токътагъанда, къанатларыны тюшюре эдилер.

25Башлары устюндеки къуббенинъ устюнден бир сес янъгъырай эди. Айванлар токътагъанда, къанатларыны тюшюре эдилер. 26+Башлары устюндеки къуббенинъ устюнде лазурит ташындан ясалгъан бир тахтнынъ бенъзеви бар эди. Тахтнынъ бенъзеви устюнде адамгъа ошагъан бир кимсе отура эди. 27+Корьдим ки, о, бельге ошагъан ерден юкъары сары хашмал ташы киби эди, онынъ ичинде ве тышында атеш янгъан киби эди. Бельге ошагъан ерден ашагъы исе атеш киби бир шей корьдим. Онынъ чевре-чети парылдай эди, 28+ве бу парылдав ягъмур ягъгъан куню булутларда пейда олгъан кок къушагъы киби эди. Чевре-четинде парылдагъан нурлар шойле эди.

2

Алла Ехезкельни хызметке чагъыра

2^1+РАББИнинъ Шурети манъа бойле корюнди. Мен буны корип, бетимнен ерге йыкъылдым. Сонъ айткъаннынъ сесини эшиттим. О, манъа шойле деди:

– Инсан огълу, аякъларынъа тур. Мен сеннен лаф этеджегим.

2+О, манъа айтаяткъанда, ичиме Рух кирди ве мени аякъларыма тургъузды. Мен меннен лаф эткенни динъледим.

3+О, манъа бойле деди:

– Инсан огълу! Мен сени Исраильнинъ огъулларына, Манъа къаршы чыкъкъан халкъкъа йиберем. Бугуньге къадар оларнынъ озьлери де, баба-деделери де Манъа къаршы чыкъып, гуна япалар. 4Олар бойсунмаз ве таш юрекли балалардыр. Мен сени оларгъа йиберем. Сен оларгъа РАББИ-ТААЛЯнынъ сёзлерини хабер этеджексинъ. 5+Олар сени динълесе – динълесинлер, динълемесе – динълемесинлер. Олар инат халкъ олса да, оларнынъ араларында РАББИнинъ пейгъамбери олгъаныны бильсинлер. 6+Сен исе, инсан огълу, олардан къоркъма, оларнынъ сёзлеринден де къоркъма. Олар сенинъ чевре-четинъде тикенлер ве когем чалылары киби олса да, сен чаянлар арасында яшасанъ да, оларнынъ айтаджакъларындан къоркъма ве къоркъунчлы юзьлеринден дешетленме. Олар исьянджы халкътыр. 7Олар сени истесе – динълесинлер, истемесе – динълемесинлер, амма сен Меним сёзлеримни бу инат халкъкъа хабер эт.

8Инсан огълу, Мен санъа айтаджакъларымны динъле! Шу инат халкъ киби, инат олма. Агъзынъны ач да, Мен санъа береджек шейни аша.

9+Бакъсам, манъа узангъан бир къолны корьдим, ичинде де бир бурулгъан кягъыт бар эди. 10+О, меним огюмде кягъытны ачты. Кягъытнынъ ичи де, тышы да язылгъан эди. Анда агълавлар, инъильтилер ве гъам-къасеветлер акъкъында язылгъан эди.

3

3^1+Манъа:

– Инсан огълу! Огюнъдеки шейни аша. Бурулгъан бу кягъытны аша ве Исраиль халкъына кетип, оларнен лаф эт, – деди.

2Мен агъзымны ачтым да, О, бурулгъан бу кягъытны манъа ашамагъа берди.

3Сонъра О, манъа:

– Инсан огълу! Мен санъа берген бу кягъытны тойгъандже ашап, ашкъазанынъны толдур! – деди. Мен оны ашадым. Ашагъанда, агъзым бал киби татлы олды. 4Сонъра О, манъа бойле деди:

– Инсан огълу! Исраиль халкъына кет ве Меним сёзлеримни оларгъа айтып бер. 5Лафы анълашылмаз адамларгъа, тили къыйын олгъан халкъкъа Мен сени йибермейим. Мен сени Исраиль халкъына йиберем. 6Лафлары анълашылмаз, тиллери къыйын, сёзлери эшитильмеген чокъ халкъларгъа сени йибермейим. Сени бойле халкъларгъа йиберген олсам да, олар сени динълер эди. 7Амма, Мени динълемеге истемегени ичюн, Исраиль халкъы сени де динълемеге истемейджек. Бутюн Исраиль халкъы къатты манълайлы, таш юрекли бир халкътыр. 8+Лякин Мен санъа да къатты бетни ве къатты манълайынъны береджегим, ве сен оларгъа ошайджакъсынъ. 9+Сенинъ манълайынъны эльмаз киби къавий, чакъмакъташ киби къатты япаджагъым. Олар исьянджы халкъ олса да, оларнынъ огюнде къоркъма, олар ичюн дешетленме.

10Сонъра О, манъа деди:

– Инсан огълу! Санъа айтаджакъларыма къулакъ ас ве юрегинъе къой! 11+Тур да, сюргюнликте яшагъан халкъынъа кет. Истесе – сени динълесинлер, истемесе динълемесинлер, амма оларгъа шуны айт: «РАББИ-ТААЛЯ шойле дей…»

12+Бундан сонъ ель[*] мени котерди, ве РАББИнинъ Шурети еринден котерилеяткъанда, мен дешетли зельзеленинъ сесини эшиттим, 13+эм де айванларнынъ бири-бирине урулгъан къанатларынынъ шувултысыны, эм де янындаки копчеклернинъ гурюльтисини ве дешетли зельзеленинъ сесини эшиттим. 14+Ель мени юкъарыгъа котерип, алып кетти. Мен къасевет ве ачувнен кеттим. РАББИнинъ кучьлю къолу устюмде эди. 15+Мен Кевар озени ялысындаки Тель-Авив шеэринде яшагъан сюргюн этильгенлерге кельдим. Анда, олар яшагъан еринде, оларнынъ арасында буюк шашкъынлыкъ ичинде еди кунь къалдым.

Ехезкель Исраиль халкъыны тенбиелей

16Еди кунь кечкен сонъ, РАББИ манъа шойле деди:

17+– Инсан огълу! Мен сени Исраиль халкъына къаравул этип къойдым. Сен Меним сёзлеримни динълейджексинъ ве Меним Адымдан оларны тенбиелейджексинъ. 18Эгер Мен ярамай кишиге: «Сен мытлакъа оледжексинъ!» – десем, сен исе оны тенбиелемесенъ ве, джаныны къуртармакъ ичюн, оны озь ярамай ишлеринден къайтармасанъ, о адам гуналары ичюн мытлакъа оледжек. Онынъ къаны ичюн исе Мен сенден джевап сорайджагъым. 19+Амма сен ярамай адамны тенбиелесенъ, о исе озь ярамай ишлеринден ве яман ёлундан вазгечмесе, о, гуналары ичюн мытлакъа оледжек, сен исе джанынъны къуртараджакъсынъ. 20+Эгер де инсафлы бир киши догърулыгъындан къайтса ве акъсыз ишлер япса, Мен онынъ ёлуны къапатаджагъым, ве о, сюрюнип оледжек. Эгер сен оны тенбиелемесенъ, онынъ догъру ишлери анъылмайып, о озь гунасы ичюн ольсе, онынъ къаны ичюн исе Мен сенден джевап сорайджагъым. 21Эгер исе сен инсафлы кишини, гуна япмасын деп, тенбиелесенъ, ве о, гуна япмаса, о, сагъ къаладжакъ, сен де джанынъны къуртараджакъсынъ.

22+Мен анда олгъанда, РАББИнинъ къолу меним устюмде эди. О, манъа:

– Тур да, вадийге чыкъ. Анда Мен сеннен лаф этеджегим, – деди.

23+Мен турдым да, вадийге кеттим. О ерде РАББИнинъ Шурети, Кевар озенинде корьгеним киби, тура эди. Мен бетимнен ерге тюштим. 24Рух меним ичиме кирди ве мени аякъларым устюне къойды ве манъа шойле деди:

– Эвинъе кетип, къапуларынъны къапат. 25+Инсан огълу, сени аркъанларнен багълайджакълар, ве сен халкъкъа чыкъамайджакъсынъ. 26+Мен тилинъни танълайынъа япыштыраджагъым, ве сен лаф этип ве оларны къабаатлап оламайджакъсынъ. Олар инат халкътыр! 27+Амма Мен сеннен лаф эткенде, дудакъларынъ ачыладжакъ ве сен оларгъа: «РАББИ-ТААЛЯ бойле дей…» – дейджексинъ. Ким динълесе – динълесин, ким динълемеге истемесе – динълемесин. Олар инат халкътыр.

4

Ерусалимнинъ алкъагъа алынувы акъкъында пейгъамберлик

4^1– Инсан огълу, бир кирпич алып, огюнъе къой да, онынъ устюнде Ерусалим шеэрининъ ресимини яп. 2+Оны алкъагъа ал, онынъ чевресинде уджюм къуллелерини къур, онынъ чевресине топракъ обалары яп, янында ордуларны ерлештир ве шеэрге къаршы дивар йыкътыргъан алетлерни къой. 3Бир демир тава ал. Оны демир дивар киби озюнънен шеэр арасына къой. Юзюнъни онъа чевир. Шеэр алкъада олсун, сен исе оны алкъада тут. Бу, Исраиль халкъына бир бельги олсун.

4Сен сол тарафынъа ят ве устюнъе Исраиль халкъынынъ гуналарыны къой. Сол янынъда не къадар ятсанъ, шу къадар Исраильнинъ гуналарыны устюнъде ташыйджакъсынъ. 5Олар къач йыл гуна япкъан олсалар, сен шу къадар кунь ятаджакъсынъ: 390 кунь ичинде сен Исраильнинъ гуналарыны устюнъде ташыйджакъсынъ.

6+Буны беджерген сонъ, кене ят, энди сагъ янынъа ят. 40 кунь ичинде Ехуданынъ гуналарыны устюнъде ташы. Эр йыл ичюн санъа бир кунь олсун. Мен бойле бельгиледим. 7Алкъада олгъан Ерусалимге юзюнъни чевир, онъа тараф чыплакъ къолунъны узат ве онъа къаршы пейгъамберлик яп. 8+Мына, Мен сени аркъанларнен багълайджагъым. Алкъа куньлери битмегендже, бир янынъдан о бир янынъа айланмайджакъсынъ.

9Озюнъе богъдай ве арпа, бакъла ве берджимек, тюй ве къызыл богъдайны ал да, бир савуткъа къой. Булардан озюнъе отьмек яп. Отьмеклернинъ сайысы янынъда ятаджакъ куньлернинъ сайысы олсун. 390 кунь сен оларны ашайджакъсынъ. 10Эр кунь белли бир вакъытта ашайджакъ ашынъ бир чаначыкъ[*] олсун. 11Эр кунь белли бир вакъытта ичеджек сувунъ да учь мешребе[*] олсун. 12Япылгъан отьмеклерни арпа пителери киби аша. Адам бокъуны якъып, оларны халкънынъ огюнде пишир.

13+РАББИ бойле деди:

– Мен Исраиль халкъыны башкъа халкъларнынъ арасына сюргюн этеджегим. Анда Исраиль халкъы бойлеликнен озюнинъ арам отьмегини ашайджакъ.

14+О заман мен:

– Я РАББИ-ТААЛЯ! Мен ич бир вакъыт арам шей ашамадым, арамланмадым! Олю айваннынъ я да йыртыджы айван ольдюрген айваннынъ этини мен яшлыгъымдан ич бир вакъыт бугуньгедже ашамадым. Арам олгъан эт агъзыма кирмеди! – дедим.

15– Яхшы, – деди О. – Адам бокъу ерине айван тезегини алмагъа санъа разылыкъ берем. Оны якъып, отьмегинъни пишир.

16+Сонъра О, даа бойле деди:

– Инсан огълу! Мен ойле япарым ки, Ерусалимге отьмек алып кетирмейджеклер. Адамлар отьмекни азар-азар чекеджеклер ве оны къасевет ичинде ашайджакълар. Сувуны да азар-азар ольчейджеклер ве къоркъудан къалтырап ичеджеклер. 17Олар ачлыкъ ве сувсузлыкъ чекеджеклер, бири-бирине къоркъып-шашып бакъаджакълар ве гуналары ичюн азып-арыкълап ёкъ оладжакълар.

5

5^1Энди исе, инсан огълу, кескин бир къылыч ал да, бербернинъ устрасы киби къулланып, башынъны ве сакъалынъны тыраш эт. Сонъра теразе алып, сачларынъны къысымларгъа боль. 2+Алкъагъа алынув вакъты биткенде, сачларнынъ учьте бир къысмыны шеэрнинъ ортасында якъ. Даа учьте бир къысмыны алып, оны шеэрнинъ чевре-четинде къылычнен парча-парча кес. Къалгъан учьте бир къысмыны ельге савур. Мен ачыкъ къылычымнен оларны къувалайджагъым. 3+Янъгъыз бир къач сач алып, оны урбанънынъ этеги ичине къой. 4Булардан да бир къач данесини кене атешке атып якъ. Андан чыкъаджакъ атеш бутюн Исраиль халкъына даркъайджакъ.

5РАББИ-ТААЛЯ шойле дей:

– Бу – Ерусалим. Мен оны халкъларнынъ арасында ерлештирдим. Чевре-четини мемлекетлернен сардым. 6+Амма о, Меним къарарларыма ве низамнамелериме къаршы чыкъты, халкълардан ве чевре-четиндеки мемлекетлерден бетер олды. О, Меним къанунларымны ред этти, низамнамелеримни беджермеди.

7Шунынъ ичюн РАББИ-ТААЛЯ шойле дей:

– Чевре-четинъизде яшагъан халкълардан даа да бетер олгъанынъыз, низамнамелеримни беджермегенинъиз ве къанунларымны тутмагъанынъыз, къомшу халкъларнынъ къанунларыны биле тутмагъанынъыз ичюн, 8+РАББИ-ТААЛЯ бойле дей: «Энди Мен Озюм сизлерге къаршы чыкъаджагъым. Къомшу халкъларнынъ козю огюнде Мен сизлерни джезалайджагъым. 9+Сизинъ пис ишлеринъиз ичюн, эвель япмагъан ве келеджекте япмайджакъ шейлерни сизге япаджагъым. 10+Сизинъ аранъызда бабаларынъыз балаларыны, балалары исе бабаларыны ашайджакълар. Мен сизлерни джезалайджагъым, сагъ къалгъанны исе ельге савураджагъым».

11+– Мен ант этем, – дей РАББИ-ТААЛЯ. – Меним Азиз Еримни писликлеринъизнен ве арамлыкъларынъызнен арамлагъанынъыз ичюн, Мен Озюм сизни ашалайджагъым, сизни аджымайджагъым, мерамет этмейджегим. 12+Халкъынънынъ учьте бир къысмы хасталыкътан ве ачлыкътан ёкъ оладжакъ, учьте бир къысмы шеэрнинъ чевре-четинде къылычтан оледжек, учьте бир къысмыны исе Мен ельге савураджагъым ве ачыкъ къылычнен артындан къувалайджагъым.

13+Бундан сонъ гъазабым сёнеджек, ачувым ятышаджакъ, ве о заман Мен къанаатленеджегим. Оларнынъ башларына гъазабымны тюшюргенимден сонъра, олар биледжеклер ки, Мен – РАББИм, мераметнен оларнен лаф эттим.

14Мен сени харап этеджегим. Чевренъизде яшагъан халкъларнынъ ве эр бир ёлджунынъ огюнде сени масхара япаджагъым. 15+Гъазапнен ве ачувнен Мен сени джезалагъанымда, сени мыскъыллайджакъ ве яманлайджакълар, чевренъдеки халкъларгъа сен дерс ве къоркъунчлы шей оладжакъсынъ. Мен, РАББИ, буны айттым. 16+Ачлыкънынъ аджджы окъларыны атып, сизлерни ёкъ этеджегим. Оларны йиберип, сизлерни ольдюреджегим. Ачлыкъны арттыраджагъым, отьмек кетирилювини кеседжегим. 17+Санъа ачлыкъ ве йыртыджы айванларны ёллайджагъым, олар сени эвлятсыз къалдырыр. Ольдюриджи хасталыкълар ве олюм башларынъызгъа тюшеджек. Сизлерни къылычнен ольдюреджеклер. Мен, РАББИ, буны айттым.

6

Исраиль дагълары акъкъындаки пейгъамберлик

6^1РАББИ манъа шойле деди:

2+– Инсан огълу! Юзюнъни Исраиль дагъларына чевир де, оларгъа къаршы пейгъамберлик эт 3ве бойле айт:

– Эй, Исраиль дагълары! РАББИ-ТААЛЯнынъ сёзлерини динъленъиз. Дагъларгъа ве байырларгъа, вадийлерге ве дерелерге РАББИ-ТААЛЯ шойле дей:

– Бакъынъыз, Мен сизлерге къаршы къылыч ёллайджагъым, ибадет тёпелеринъизни бербат этеджегим. 4+Къурбан ерлеринъиз бозуладжакъ, къокъулы отларны якъув ерлеринъиз къырыладжакъ. Путларынъызнынъ тюбюне олюлеринъизни атаджагъым. 5+Исраиллилернинъ джесетлерини оларнынъ путлары янына къоярым, кемиклеринъизни къурбан ерлеринъизнинъ чевресинде дагъытырым. 6Эр бир яшагъан еринъизде эписи шеэрлеринъиз йыкътырыладжакъ, ибадет тёпелеринъиз бозуладжакъ. Къурбан ерлеринъиз бом-бош къалсын ве бозулсын, путларынъыз къырылып ёкъ олсун, къокъулы отларны якъув ерлеринъиз парчалансын, къолларынъызнынъ япкъанлары ёкъ олсун. 7Эр ерде ольдюриледжексинъиз. Сонъра Мен РАББИ олгъанымны биледжексинъиз.

8+Амма бир къысмынъызны сагъ къалдыраджагъым. Чешит мемлекетлерде даркъатылгъан, халкъларнынъ арасында яшагъан базыларынъыз къылычтан къуртуладжакъ. 9+Сагъ къалгъанлар, ят мемлекетлерге сюргюн этильгенлер Мени акъылгъа кетиреджеклер. Оларнынъ ороспу юреклери Менден вазгечкени, козьлери путларнынъ артындан ороспулангъанлары ичюн, Мен насыл агъры чеккенимни анълайджакълар, олар япкъан бутюн писликлери ве яманлыкълары ичюн озь-озьлеринден игренеджеклер. 10Сонъра Мен РАББИ олгъанымны биледжеклер. Бу беляларны башларына тюшюреджегимни айткъанда, бошуна айтмадым.

11+РАББИ-ТААЛЯ шойле дей:

– Эллеринъизни чырпынъыз, аякъларынъызны ерге урунъыз, Исраиль халкъынынъ бутюн яман пис ишлери акъкъында: «Вай!» – денъиз. Олар къылычтан, ачлыкътан ве ольдюриджи хасталыкълардан ёкъ оладжакълар! 12Узакъ олгъанлар ольдюриджи хасталыкътан оледжек, якъын олгъанлар къылычтан йыкъыладжакъ, сагъ къалып къуртулгъанлар исе ачлыкътан оледжектир. Бойле этип, гъазабымны башларына тюшюреджегим. 13+О заман Мен РАББИ олгъанымны билирсинъиз! О заман путларнынъ арасында, къурбан ерлеринъизнинъ чевресинде, эр бир юксек байырда, эр бир дагънынъ тёпесинде, эр бир ешиль терекнинъ тюбюнде ве даллы эменнинъ тюбюнде, эписи путларына къокъулы отлар якъкъан эр бир ерде олю ятаджакъсынъыз. 14Оларгъа къаршы къолумны узатып, сахрадан Ривлагъадже къадар эписи яшагъан ерлерни къоркъунчлы харап этеджегим, бом-бош этеджегим. О заман Мен РАББИ олгъанымны биледжеклер!

7

Сонъу кельди

7^1РАББИ манъа шойле деди:

2+– Инсан огълу! РАББИ-ТААЛЯ Исраиль топрагъына бойле дей: «Олюм! Мемлекетнинъ дёрт кошесине олюм келе! 3Сенинъ сонъунъ кельди. Мен ачувымны устюнъе ягъдыраджагъым, япкъан ишлеринъ ичюн сени суд этеджегим, ишлеген пис шейлеринъ ичюн сени джезалайджагъым. 4+Санъа мераметнен бакъмам, сени аджымам, япкъан ишлеринъ ве ишлеген пис шейлеринъ ичюн сени джезалайджагъым. Сонъ Мен РАББИ олгъанымны билирсинъиз!»

5РАББИ-ТААЛЯ шойле дей:

– Беля! Беля артындан беля келе[*]! 6Олюм келе! Келе олюм! Сенинъ сонъунъ кельди! Бакъынъыз, о, кельди! 7+Эй, мемлекетте яшагъанлар! Сизге олюм кельди. Шашмалав вакъты кельди, шамата куню якъынлашты. Дагъларда къуванч сеси ёкъ. 8Тезден гъазабымны устюнъизге тёкеджегим, ачувымны сизге тюшюреджегим, сизлерни япкъан ишлеринъиз ичюн суд этеджегим, ишлеген пис шейлеринъиз ичюн сизни джезалайджагъым. 9+Санъа мераметнен бакъмам, сени аджымам, япкъан ишлеринъ ве ишлеген пис шейлеринъ ичюн сени джезалайджагъым. Сонъ Мен Джезалайыджы РАББИ олгъанымны билирсинъиз.

10Бакъынъыз, шу кунь кельди! Башынъызгъа олюм кельди! Таякъ чечекленди, юзьсюзлик чокълашты. 11Зулумлыкъ котерильди, яманлыкъ кетирген таякъ пейда олды…[*] Оларнынъ кимсеси къалмайджакъ… Оларнынъ сюрюлеринден кимсе къалмайджакъ… Байлыгъы олмайджакъ… Буюклери ёкъ оладжакъ… 12Вакъыт кельди, кунь якъынлашты! Сатын алгъан къуванмасын, саткъан агъламасын. Оларнынъ бутюн сюрюсине гъазап тюшеджек. 13+Олар сагъ къалса биле, саткъан шейини къайтарып оламаз[*]. Оларнынъ бутюн сюрюси акъкъындаки пейгъамберлик руясы мытлакъа ерине келеджек, акъсызлыкъта яшагъан ич кимсе джаныны къуртармайджакъ. 14Олар боразан чаладжакъ, эр шейни азырлайджакъ, амма кимсе дженкке чыкъмайджакъ, чюнки оларнынъ бутюн сюрюсине гъазап тюшеджек.

15+Шеэрнинъ чевресинде къылыч, ичинде исе ольдюриджи хасталыкънен ачлыкъ. Тарлада олгъанлар къылычтан оледжек, шеэрде олгъанларны исе ачлыкъ ве хасталыкъ ёкъ этеджек. 16+Къуртарылып, сагъ къалгъанлар чапсалар да, вадий гогерджинлери киби дагъларда сакъланаджакълар. Эр бириси акъсыз ишлери ичюн ынъранып агълайджакъ. 17+Эписининъ къоллары такъаттан кесиледжек, эписининъ аякълары сийдиктен сылакъ оладжакъ. 18+Олар беллерини чувалнен багълайджакъ, къалтырап-титрейджеклер. Масхаралыкъ юзьлерини къаплайджакъ, эписининъ башлары тыраш оладжакъ. 19+Кумюшлерини сокъакъкъа атаджакълар, алтынлары да арам эсапланаджакъ. РАББИнинъ гъазабы куню не кумюшлери, не алтынлары оларны къуртарып оламайджакъ. Кумюшлери ве алтынлары оларгъа аш бермез, къарынларыны тойдурмаз. Байлыгъы оларны акъсызлыкъкъа алып кельди. 20Паалы ильванларынен олар гъурурландылар, олардан пис джиренч путларны яптылар. Шунынъ ичюн Мен ильванларыны олар ичюн арам япаджагъым. 21Оны ябанджыларнынъ элине береджегим, дюньянынъ ярамазлары оны чайпап аладжакълар ве арам этеджеклер. 22Мен олардан юзюмни чевиреджегим, ве олар Меним къыйметли еримни арамлайджакълар. Айдутлар анда кирип, оны арам этеджеклер.

23+Зынджырны азырланъыз. Мемлекет олюм джезасынен джезаланаджакъ джинаетлерге толды, ве зулумлыкъ шеэрни сарды. 24+Мен халкъларнынъ энъ ярамайларыны кетиреджегим, олар эвлеринъизни тартып аладжакълар. Кучьлюлернинъ гъуруры битеджек, ве сизинъ азиз ерлеринъиз арамланаджакъ. 25Къоркъунчлы беля келеята. Олар аманлыкъ къыдыраджакъ, лякин тапалмайджакълар. 26+Беля артындан беля, ярамай хабер артындан ярамай хабер келеджек. Олар пейгъамберлерден руя истейджеклер, амма руханийлер къанунны огретмейджек, акъсакъаллар насиат бермейджек. 27Падиша яс тутаджакъ, мырзаларны къоркъу басаджакъ, мемлекет халкъынынъ эллери титрейджек. Мен оларны япкъан ишлерине коре джезалайджагъым, суд эткенлерине коре оларны суд этеджегим. О заман Мен РАББИ олгъанымны билирлер.

8

Раббининъ Сарайында путперестлик

8^1+Алтынджы йылы, алтынджы айынынъ бешинджи куню[*] мен эвимде отургъанда, Ехуда акъсакъаллары да огюмде отура эдилер. Апансыздан РАББИ-ТААЛЯнынъ эли манъа тийди. 2+Мен бакъып, адамгъа ошагъан бир кимсени корьдим. Белине ошагъан ерден ашагъы о, атешке бенъзей эди, бельден юкъары исе сары хашмал ташы киби йылтырай эди. 3+О, дерсинъ, элини узатып, мени сачларымдан тутты. Сонъра ель[*] мени ернен кок арасына котерип, Алланынъ руясында мени Ерусалимге, шимальге бакъкъан ич къапусына кетирди. Анда Алланынъ куньджюлигини къозгъагъан пут эйкелининъ ери бар эди. 4Мына, вадийде эвелькиси корьгеним киби, анда манъа Исраиль Алласынынъ Шурети корюнди. 5РАББИ манъа шойле деди:

– Инсан огълу! Козьлеринъни котерип, шимальге бакъ!

Мен козьлеримни котерип, шимальге бакътым. Къурбан къаршысындаки къапунынъ шималинде мен куньджюлик къозгъагъан бу пут эйкелини корьдим. О, кириште тура эди.

6РАББИ манъа:

– Инсан огълу! Оларнынъ не япкъаныны коресинъми? Исраиль халкъы мында пек джиренч ишлер япа. Шунынъ ичюн Мен Азиз Еримден узакълашырым. Сен даа да бетер пис шейлерни кореджексинъ.

7Сонъра О мени азбарнынъ киришине алып кельди. Мен бакътым да, дивардаки тешикни корьдим. 8+О манъа:

– Инсан огълу, дивардаки тешикни кенълештир, – деди. Мен дивардаки тешикни кенълештирдим ве дивар тешигинден кечмек ичюн ер яптым. 9О манъа шойле деди:

– Ичери кир де, оларнынъ мында насыл пис шейлерни япкъанларыны корь.

10+Мен ичери кирип бакътым. Бутюн диварларда чешит сюйрекленип юрген махлюкъларнынъ ресимлерини, джиренч айванларнынъ ресимлерини ве Исраиль халкъынынъ ташта оюлып ясалгъан чешит путларынынъ ресимлерини корьдим. 11Оларнынъ огюнде Исраиль халкъындан етмиш акъсакъалы тура эдилер. Оларнынъ ортасында Шафаннынъ огълу Яазанья тура эди. Эр бирининъ элинде къокъулы шейлерни якъмакъ ичюн бирер савут бар эди, ве олардан булут киби къокъулы тютюн котериле эди.

12+РАББИ манъа шойле деди:

– Инсан огълу, Исраиль акъсакъаллары къаранлыкъта, чевре-чети оюлып ясалгъан путларнынъ ресимлеринен толу озь одасында не япкъанларыны коресинъми? Олар: «РАББИ бизни корьмей. О, бу мемлекетни ташлап кетти», – дейлер.

13Сонъра О кене манъа:

– Бакъ, оларнынъ япкъан даа да пис шейлерини кореджексинъ, – деди.

14Сонъра О мени РАББИнинъ Эвине, шималь къапусына кетирди. Анда агълавларнен Таммузгъа[*] ибадет этип къадынлар отура эдилер.

15РАББИ манъа:

– Инсан огълу, буларны коресинъми? Даа да пис шейлерни кореджексинъ, – деди.

16+Сонъра О мени РАББИ Эвининъ ичери азбарына киргизди. Анда, РАББИнинъ Сарайы киришинде, Эйван ве къурбан ерининъ арасында 25-ке якъын акъай тура эди. Олар РАББИнинъ Сарайына аркъасыны айландырып, бетлерини куньдогъуш тарафына чевирип, кунешке ибадет эте эдилер.

17РАББИ манъа шойле деди:

– Инсан огълу, буларнынъ эписини коресинъми? Ехуда халкъы мында япкъан пис шейлери чокътыр. Амма олар бутюн мемлекетни де хорлавларгъа батырдылар, Мени текрар-текрар ачувландыралар. Бакъ, олар Мени мыскъыллайлар[*]. 18+Шунынъ ичюн Меним ачувым оларгъа тёкюледжек! Оларны аджымам, мерамет этмем. Къулакъларыма чокъ къычырсалар биле, оларны динълемем!

9

Путперестлернинъ ёкъ этилюви

9^1Сонъра Онынъ юксек сеснен манъа айткъаныны эшиттим:

– Эй, шеэрни джезалайджакъ адамлар! Озь ёкъ этиджи силяларынъызнен мында келинъиз!

2+О вакъыт шималий Юкъары Къапу тарафындан келеяткъан алты кишини корьдим. Эр бирисининъ къолунда ёкъ этиджи силясы бар эди. Оларнен берабер даа бир кимсе келе эди, онынъ устюнде кетен урбасы, белинде де кятипнинъ алетлери бар эди. Олар келип, бакъыр къурбан ерининъ янында турдылар.

3Керувнынъ устюнде булунгъан Исраиль Алласынынъ Шурети ондан энди ве Эвнинъ босагъасына кельди. РАББИ кетен урба кийген ве белинде кятип алетлери олгъан кишини чагъырып, 4+онъа шойле деди:

– Бутюн Ерусалим шеэрини кечип, оларнынъ арасында япылгъан пис шейлер акъкъында къайгъырып къасевет эткен адамларнынъ манълайына тамгъа къой.

5+Башкъаларына исе:

– Онынъ артындан шеэрни кечип кетинъиз де, къалгъанларны аджымайып, мерамет этмейип ольдюринъиз, – дегенини эшиттим. 6+– Эписини ёкъ этинъиз: къартларны да, къызларны ве огъланларны, апайларны ве балаларны ёкъ этинъиз. Амма манълайында бельгиси олгъанларны тийменъиз. Меним Азиз Еримден башланъыз, – деди.

Олар Эвнинъ янында олгъан акъсакъаллардан башладылар. 7РАББИ оларгъа:

– Эвни арамланъыз, азбарларыны олюлерге толдурынъыз. Айды, кетинъиз! – деди.

Олар чыкъып кеттилер ве шеэрдеки адамларны ольдюрип башладылар. 8+Олар ольдюрип башлагъанда, мен бир озюм къалдым ве бетимнен ерге йыкъылып:

– Я РАББИ-ТААЛЯ! Гъазабынъны Ерусалимге тёкип, Исраиль халкъынынъ эписини ёкъ этеджексинъми?! – деп къычырдым.

9+О, манъа джевапланды ве:

– Исраиль ве Ехуда халкъынынъ гуналары пек чокъ, къабааты пек буюк. Мемлекет къангъа толды, шеэр акъсызлыкъкъа толудыр. Олар: «РАББИ мемлекетни ташлап кетти. РАББИ ич бир шейни корьмей», – дейлер. 10+Шунынъ ичюн Мен оларны аджымам, мерамет косьтермем. Япкъанларыны озьлерининъ башына тюшюреджегим, – деди.

11Бундан сонъ устюнде кетен урбасы ве белинде кятип чёльмеги олгъан киши джевапланып:

– Сен манъа буюргъанынъны яптым, – деди.

10

Раббининъ Шурети Сарайдан кете

10^1Мен бакътым ве Керувларнынъ башы устюндеки къуббенинъ устюнде лазуриттен ясалгъан тахткъа ошагъан бир шейни корьдим. 2+РАББИ кетен урба кийген кишиге шойле деди:

– Керувларнынъ тюбюндеки копчеклернинъ арасына кир. Керувларнынъ арасындан янгъан комюрлерни авучларынъа толдур да, шеэрге ат, – деди.

Сонъ мен о киши анда киргенини корьдим.

3+О киши киргенде, Керувлар Алланынъ Эвининъ сагъ тарафында тура эдилер. Булут ичери азбарны толдура эди. 4РАББИнинъ Шурети Керувларнынъ устюнден котерилип, Эвнинъ босагъасына кечти. Булут Эвни толдурды, ве азбарда РАББИнинъ Шурети парылдап башлады. 5Керувларнынъ къанат шувултысы тышкъы азбарда биле эшитиле эди. О, Къудретли Алланынъ кучьлю сесине ошай эди. 6РАББИ кетен урба кийген кишиге: «Керувларнынъ тюбюндеки копчеклернинъ арасындан атеш ал», – деп буюргъан сонъ, о киши кирип, копчекнинъ янында турды. 7Керувларнынъ бириси элини атешке узатты да, Керувларнынъ арасында олгъан атешни алды ве оны кетен урба кийген кишининъ авучларына къойды. О, атешни алып кетти. 8Керувларнынъ къанатлары тюбюнде къолларгъа ошагъан шекиллер бар эди.

9Мен бакътым ве Керувларнынъ янында дёрт копчекни корьдим, эр бир Керувнынъ янында бирер копчек бар эди. Копчеклер сары хризолит киби парылдай эдилер. 10Дёрт копчекнинъ корюниши бири-бирине ошай ве бири-бирисининъ ичине кирген киби эди. 11Копчеклер арекет эткенде, дёрт тарафкъа бурулмайып кетип ола эди. Керувларнынъ башлары бакъкъан тарафкъа копчеклер бурулмайып кетип ола эдилер. 12+Керувларнынъ беденлери, аркъалары, эллери, къанатлары ве копчеклери козьлернен толу эди. Дёрт копчеги козьлернен толу эди. 13Копчеклерге «галгал» дегенлерини эшиттим. 14Эр бирининъ дёрт бети бар эди. Биринджиси – Керув бети, экинджиси – инсан бети, учюнджиси – арслан бети, ве дёртюнджиси – къартал бети эди.

15+Керувлар юкъарыгъа котерильдилер. Олар мен эвель Кевар озенинде корьген айванлар эди. 16Керувлар кеткенде, оларнынъ янында олгъан копчеклер де арекет эте эдилер. Керувлар ерден котерильмек ичюн къанатларыны кергенде, копчеклер олардан айырылмай, оларнынъ янында къала эдилер. 17Керувлар токътагъанда, копчеклер де токътай эдилер, Керувлар юкъарыгъа котерильгенде, копчеклер де котериле эди, чюнки копчеклерде айванларнынъ руху бар эди.

18РАББИнинъ Шурети Эвнинъ босагъасындан кетип, Керувларнынъ устюнде токъталды. 19+Козьлерим огюнде Керувлар къанатларыны керип, ерден котерильдилер. Олар кеткенде, копчеклер де оларнен берабер арекет этти. Керувлар РАББИ Эвининъ куньдогъуш къапусынынъ киришинде токътадылар. Исраиль Алласынынъ Шурети де оларнынъ устюнде эди.

20Мен бу айванларны Кевар озени ялысында, Исраиль Алласынынъ тюбюнде корьген эдим. Мен оларнынъ Керувлар олгъаныны анъладым. 21Эр бирисининъ дёрт бети, дёрт къанаты, къанатлары тюбюнде де къолларгъа ошагъан шейлер бар эди. 22Оларнынъ бетлери мен Кевар озенинде корьген бетлер киби эди. Корюнишлери де, озьлери де айны эди. Эр бири бети бакъкъан тарафкъа кете эди.

11

Исраиль акъсакъаллары суд этиле

11^1+Рух мени юкъарыгъа котерип, РАББИнинъ Эвине, куньдогъушкъа бакъкъан шаркъ къапусына кетирди. Къапунынъ киришинде 25 киши бар эди. Оларнынъ арасында халкънынъ ёлбашчылары олгъан Аззурнынъ огълу Яазаньяны ве Бенаянынъ огълу Пелатьяны корьдим. 2РАББИ манъа шойле деди:

– Инсан огълу! Мына булар – ярамайлыкъ тюшюнген ве бу шеэрде ярамай акъыл огреткен адамлардыр. 3Олар: «Эвлер къурмакъ вакъты узакъмы? Биз бу шеэрде, къазандаки эт киби сакълымыз», – дейлер. 4Шунынъ ичюн оларгъа пейгъамберлик эт. Инсан огълу, пейгъамберлик эт!

5Сонъра РАББИнинъ Руху манъа энди ве шойле деди:

– Айт: «РАББИ бойле дей: Исраиль халкъы! Мен сизинъ нелер айткъанларынъызны эшиттим, нелер тюшюнгенлеринъизни Мен билем. 6+Бу шеэрде чокъ адамны ольдюрдинъиз, онынъ сокъакъларыны олюлерге толдурдынъыз. 7Шунынъ ичюн РАББИ-ТААЛЯ шойле дей: Шеэрде атып ташлагъан олюлеринъиз – эт, шеэр исе – къазандыр. Амма Мен сизлерни шеэрден чыкъарып атаджагъым. 8+Сизлер къылычтан къоркъасыз – Мен сизлерге къылычны ёллайджагъым. Бойле дей РАББИ-ТААЛЯ. 9Сизлерни шеэрден чыкъарып, ябанджыларнынъ къолуна береджегим ве сизлерни джезалайджагъым. 10Къылычтан оледжексинъиз. Сизлерни Исраиль сынъырларында суд этеджегим. О заман Мен – РАББИ олгъанымны билирсинъиз. 11Бу шеэр сизинъ ичюн къазан олмайджакъ, сизлер де онынъ ичинде эт олмайджакъсыз. Сизлерни Исраиль сынъырларында суд этеджегим. 12О заман Мен – РАББИ олгъанымны билирсинъиз. Низамнамелериме коре сиз яшамайсынъыз, къарарларымны беджермейсинъиз, амма чевренъиздеки халкъларнынъ къанунларына коре яшайсынъыз».

13+Мен пейгъамберлик япаяткъанда, Бенаянынъ огълу Пелатья ольди. Мен бетим устюне йыкъылдым ве:

– Я РАББИ-ТААЛЯ! Исраиллилернинъ къалгъаныны бутюнлей ёкъ этмеге истейсинъми? – деп къычырдым.

14РАББИ манъа шойле джевап берди:

15– Инсан огълу! Ерусалимде яшагъанлар сенинъ сойларынъа, сенинъ догъмушларынъа, сюргюн этильгенлерге ве эписи исраиллилерге: «РАББИден узакъ олунъыз, бу мемлекет бизге мульк оларакъ берильгендир», – дейлер. 16+Шунынъ ичюн оларгъа шойле айт: «РАББИ-ТААЛЯ шойле дей: Мен оларны узакъ халкъларгъа сюргюн эттим, чешит мемлекетлерге дагъыттым, лякин олар кеткен топракъларда Мен оларгъа кучюк Азиз Ер олдым». 17+Сонъра шойле айт: «РАББИ-ТААЛЯ бойле дей: Мен сизлерни башкъа халкълар арасындан топлайджагъым, дагъытылгъан мемлекетлерден сизни топлап къайтараджагъым ве Исраиль топрагъыны сизге береджегим».

18Олар анда къайткъанда, андан эр арамлыкъны ве эр писликни котерип атаджакълар. 19+Мен оларгъа бир юрек береджегим, ичлерине янъы рух къояджагъым. Ичлериндеки таш юрекни чыкъарып, онынъ ерине йымшакъ юрекни къояджагъым. 20+Бундан сонъ олар Меним низамнамелериме коре яшайджакълар, къарарларымны беджерип тутаджакълар. Олар Меним халкъым оладжакъ, ве Мен оларнынъ Алласы оладжагъым. 21+Пис арамлыкъларнынъ артындан кеткенлерге исе Мен япкъанларына коре акъкъыны береджегим. Бойле дей РАББИ-ТААЛЯ.

22+Бундан сонъ Керувлар къанатларыны котерип кердилер, копчеклери де янында эди, ве Исраиль Алласынынъ Шурети оларнынъ устюнде эди. 23+РАББИнинъ Шурети шеэрнинъ ортасындан котерилип, шеэрнинъ куньдогъуш тарафындаки дагънынъ устюнде токътады. 24+Меним руямда Алланынъ Руху мени котерип, къасдийлилернинъ мемлекетине, сюргюн этильгенлернинъ арасына кетирди. Бундан сонъ мен корьген шейлер битти.

25О вакъыт мен РАББИнинъ манъа ачкъан эписи шейлерини сюргюн этильгенлерге айтып бердим.

12

Эсирге алынув эвельден бильдириле

12^1РАББИ манъа шойле деди:

2+– Инсан огълу! Сен исьянджылар арасында яшайсынъ. Оларнынъ корьмек ичюн козьлери бар, амма олар корьмейлер. Оларнынъ эшитмек ичюн къулакълары бар, амма эшитмейлер. Бу инат халкътыр.

3+Шунынъ ичюн сен, инсан огълу, сюргюнликке кетмеге азырлап, шейлеринъни топла да, куньдюз оларнынъ козю огюнде ёлгъа чыкъ. Шимди булунгъан еринъден башкъа бир ерге сюргюнликке кет. Олар сени корьсюн ве бельки, инат халкъ олса да, эписини анъларлар. 4Куньдюз оларнынъ козю огюнде сюргюнликке топлагъан шейлеринъни алып чыкъ. Акъшам оларнынъ козю огюнде де, сюргюнликке кетеджек киби, чыкъып кет. 5+Оларнынъ козю огюнде диварда тешик япып, шейлеринъни алып чыкъ. 6Оларнынъ козю огюнде шейлеринъни омузынъа юкле де, къаранлыкъта кет. Топракъны корьмемек ичюн, бетинъни къапат. Мен сени Исраиль халкъына бельги деп яптым.

7Мен берильген эмирге коре яптым. Куньдюз шейлеримни, санки сюргюнликке кетеджек киби, чыкъардым. Акъшам къолумнен диварны парлап, къаранлыкъта тешиктен шейлеримни чыкъардым ве оларнынъ козю огюнде омузыма юкледим.

8Саба РАББИ манъа шойле деди:

9+– Инсан огълу! Шу инат Исраиль халкъы сенден: «Сен не япасынъ?» – деп сорамадымы? 10+Оларгъа шойле айт: «РАББИ-ТААЛЯ бойле айта: Бу – Ерусалимнинъ башлыгъы ве шеэрде олгъан бутюн Исраиль халкъы ичюн пейгъамберликтир». 11Айт: «Мен сизлер ичюн бир бельгим». Мен насыл япкъан олсам, оларнен де ойле япыладжакъ. Олар сюргюнликке, эсирликке кетеджеклер. 12Оларнынъ башлыгъы къаранлыкъта озь шейлерини омузына къойып, ёлгъа чыкъаджакъ. Оны чыкъармакъ ичюн, диварны тешеджеклер. Топракъны корьмемек ичюн, о, бетини къапатаджакъ. 13+Мен тузагъымны къоярым, оны къапкъаныма тутаджагъым. Мен оны Вавилонгъа, къасдийлилернинъ топрагъына алып кетеджегим. Амма о, оны корьмейип, анда оледжек. 14+Онынъ янындакилерининъ эписини – ярдымджыларыны ве эписи ордусыны – ельге савурып дагъытаджагъым. Оларнынъ артындан ачыкъ къылычнен къувалайджагъым.

15+Оларны халкълар арасында дагъыткъан сонъ, мемлекетлер арасына савургъан сонъ, олар Мен – РАББИ олгъанымны анъларлар. 16+Амма, олар озь пис адетлери акъкъында башкъа халкъларгъа айтып берсинлер деп, оларнынъ базыларыны къылычтан, ачлыкътан ве ольдюриджи хасталыкътан сакълайджагъым. О заман олар Мен – РАББИ олгъанымны анъларлар.

17РАББИ манъа шойле деди:

18– Инсан огълу! Отьмекни ашагъанда къалтыра, сувны ичкенде, гъамнен титре! 19+Мемлекетнинъ халкъына айт:

РАББИ-ТААЛЯ Ерусалимде яшагъанлар акъкъында, Исраиль топрагъы акъкъында бойле дей: Олар къасевет ичинде отьмек ашайджакъ ве къоркъу ичинде сув ичеджеклер. Мемлекетте яшагъанларнынъ акъсыз япкъанлары ичюн топракънынъ берекети гъайып оладжакъ. 20Олар яшагъан шеэрлер ернен ексан этиледжек, мемлекет бозуладжакъ. О заман Мен РАББИ олгъанымны анъларсынъыз.

21РАББИ манъа шойле деди:

22+– Инсан огълу! Исраиль топрагъынъызда «Куньлер кечип кетер, пейгъамберлернинъ сёзлери де беджерильмез», айтылгъан сёзлер неге керек? 23Оларгъа айт: «РАББИ-ТААЛЯ шойле дей: Мен шу сёзлерни ёкъ этерим, ве Исраильде бир даа бойле айтмайджакълар».

Оларгъа даа айт: «Ойле куньлер якъынлаша ки, эр бир пейгъамберлик сёзю ерине келеджек. 24+Ве Исраиль халкъында башкъа ялан руя ве оларны алдаткъан юкъарыдан энген хаберлер олмайджакъ. 25+Энди Мен, РАББИ, айтаджагъым, эм де Меним сёзлерим кечикмейип ерине келеджектир. Исьянджы халкъ, сизинъ куньлеринъизде эр бир айткъан сёзюмни ерине кетиреджегим! Бойле дей РАББИ-ТААЛЯ».

26РАББИ манъа шойле деди:

27+– Инсан огълу! Мына, Исраиль халкъы айта ки: «Онынъ корьген руясы чокъ йылдан сонъ оладжакъ. О, узакъ келеджек акъкъында пейгъамберлик эте».

28Шунынъ ичюн оларгъа бойле айт: «РАББИ-ТААЛЯ шойле дей: Айткъан сёзлеримнинъ ич бири энди кечикмейджек, оларнынъ эр бири ерине келеджектир. Бойле дей РАББИ-ТААЛЯ».

13

Рабби яланджы пейгъамберлерни къабаатлай

13^1РАББИ манъа шойле деди:

2+– Инсан огълу! Исраильнинъ пейгъамберлик япкъан пейгъамберлерине къаршы пейгъамберлик яп, озьлери тюшюнип чыкъаргъан шейлерни пейгъамберлик сайгъан пейгъамберлерге: «РАББИнинъ сёзюни динъленъиз! – айт. 3– РАББИ-ТААЛЯ шойле дей: Ич бир шей корьмеген, амма озь рухларына инангъан акъылсыз пейгъамберлерге беля олсун!» 4Эй, Исраиль! Сенинъ пейгъамберлеринъ – харап олгъан ерлер арасындаки тилькилер кибидир. 5+Сизлер диварларнынъ тешиклерине бармайсынъыз, РАББИнинъ кунюнде дженкте къавий турмакъ ичюн, Исраильнинъ чевресини диварларнен къавийлештирмейсинъиз. 6+Олар бош шейлерни корелер, ялан хабер этелер. Олар: «Бу – РАББИнинъ сёзю», – дейлер, РАББИ исе оларны ёлламады. Бунъа бакъмадан, олар айткъан сёзлерининъ ерине келеджегини беклейлер. 7Сизинъ корьген шейлеринъиз бош! Эткен хаберлеринъиз ялан! Сизлер: «РАББИ бойле айта», – дейсинъиз, амма Мен бойле айтмадым.

8+Шунынъ ичюн РАББИ-ТААЛЯ шойле дей:

– Сизинъ бош сёзлеринъиз ичюн, корьген ялан руяларынъыз ичюн Мен сизлерге къаршы чыкъам. – РАББИ-ТААЛЯ бойле дей. 9+– Къолум бош руяларны корьген, ялан хаберлерни эткен пейгъамберлерге къаршы оладжакъ. Олар Меним халкъымнынъ топлашувында олмайджакълар, Исраиль халкъынынъ несиль китабына язылмайджакълар, Исраиль топрагъына да кирмейджеклер. О заман Мен – РАББИ-ТААЛЯ олгъанымны анъларсынъыз.

10+Олар меним халкъымны догъру ёлдан урдылар, аманлыкъ олмагъан вакътында олар: «Шимди аманлыкъ», – дедилер. Халкъым зайыф диварлар къура, олар исе диварны сылавнен сылайлар. 11+Диварны сылагъанларгъа айт ки, дивар йыкъыладжакъ. Ягъмур къуйып ягъаджакъ, таш бурчакъ тюшеджек ве кучьлю ель диварны чатлатаджакъ, 12ве дивар йыкъыладжакъ. Адамлар сизден: «Сизинъ сылагъан сылавынъыз къайда?» – деп сорамайджакъмы?

13Шунынъ ичюн РАББИ-ТААЛЯ шойле дей:

– Гъазабымда боран елини йибереджегим, ачувымда ягъмур къуйып ягъаджакъ, хышымымдан таш бурчакълар тюшеджек, ве дивар ёкъ оладжакъ. 14+Сылавнен сылангъан диварынъызны Мен бозаджагъым, оны ерге йыкътыраджагъым, темелине къадар ёкъ этеджегим. Дивар йыкъыладжакъ, сизлер де онен берабер ёкъ оладжакъсыз. О заман Мен – РАББИ олгъанымны анъларсынъыз. 15Мен ачувымны диваргъа ве оны сылавнен сылагъанларгъа тёкеджегим ве сизлерге: «Дивар гъайып олды, оны сылагъанлар да ёкъ олдылар. 16Ерусалимге пейгъамберлик эткен ве аманлыкъ олмагъан вакътында онъа аманлыкъ акъкъында айткъан Исраильнинъ пейгъамберлери ёкъ олдылар», – дейджегим. РАББИ-ТААЛЯ бойле дей.

17Инсан огълу! Озь-озюнден пейгъамберлик япкъан халкъынънынъ къызларына тараф айлан ве оларгъа къаршы пейгъамберлик эт. 18Оларгъа айт:

– РАББИ-ТААЛЯ шойле дей:

Сиз эр кеснинъ билегине багъ ясайсыз, башларына чешит узунлыкъта марамалар тикесиз, инсанларнынъ джанларыны къапкъангъа тутмагъа тырышасыз. Сизни беля алсын! Халкъымнынъ джанларыны тутып да, озь джанларынъызны сагъ къалдыраджакъсызмы? 19+Бир къач авуч арпа, бир къач кесек отьмек ичюн сизлер Мени халкъым арасында ашалайсыз, яшамакъ керек олгъан адамгъа «сен оледжексинъ» дейсиз, ольмек керек олгъан адамгъа «сен яшайджакъсынъ» айтасыз. Ялан динълеген халкъымны сиз алдатасыз.

20Шунынъ ичюн РАББИ-ТААЛЯ шойле дей:

– Инсанларнынъ джанларыны къуш киби тутмакъ ичюн япылгъан багълавларынъызгъа Мен къаршым. Мен бу багълавларны сизинъ къолларынъыздан узип атаджагъым, сиз къуш киби туткъан адамларнынъ джанларыны бошатаджагъым. 21Мен марамаларынъызны йыртаджагъым, Меним халкъымны сизинъ къолларынъыздан къуртараджагъым. Халкъым бир даа сизге ав олмайджакъ. О заман Мен – РАББИ олгъанымны анъларсынъыз. 22+Сизлер яланынъызнен инсафлы адамларнынъ гонълюни къырдынъыз, Мен исе оларнынъ джанларыны агъыртмагъа истемедим. Ярамай адамларгъа исе къол туттынъыз ве оларны къавийлештирдинъиз, ве олар озь яман ёлундан чевирильмеди. 23+Шунынъ ичюн эндиден сонъ ялан руяларны корьмейджексинъиз, аджайип хаберлерни этмейджексинъиз. Мен халкъымны сизинъ къолунъыздан къуртараджагъым. О заман Мен – РАББИ олгъанымны анъларсынъыз.

14

Рабби путперестлерни къабаатлай

14^1+Исраиль акъсакъалларындан бир къач киши келип, меним огюмде отурдылар. 2РАББИ манъа шойле деди:

3+– Инсан огълу! Бу адамларнынъ юреклери путларгъа берильгендир. Оларны ёлдан ургъан ве къабаатлы эткен шейлерни олар козьлери огюне къойдылар. Оларгъа Мени чагъырмагъа разылыкъ берейимми? 4Сен оларгъа айланып, бойле айт: «РАББИ-ТААЛЯ шойле дей: Исраиллилернинъ бирде-бири юрегинен путларгъа берильсе, ёлдан ургъан ве къабаатлы эткен шейлерни козьлери огюне къойса, сонъра исе пейгъамберге кельсе, Мен, РАББИ, онынъ буюк путперестлиги ичюн оны джезалайджагъым. 5Исраиллилер юреклеринде анъласынлар, путлары себебинден олар Манъа ят-ябан олдылар».

6+Шунынъ ичюн Исраиль халкъына айт: «РАББИ-ТААЛЯ шойле дей: Тёвбе этинъиз! Путлардан вазгечинъиз, пис арамлыкъларынъыздан юзьлеринъизни чевиринъиз! 7Эгер исраиллилернинъ бириси я да Исраильде яшагъан башкъа халкъларнынъ бириси Менден чевирильсе, юрегинен путларгъа берилип, ёлдан ургъан ве къабаатлы эткен шейлерни козьлери огюне къойса, амма сонъ Мени чагъырмакъ ичюн бир пейгъамберге кельсе, Мен, РАББИ, Озюм оны джезалайджагъым. 8+Мен о адамгъа къаршы чыкъаджагъым, оны, башкъаларгъа дерс ве икяе олсун деп, джезалайджагъым. Оны халкъым арасындан ёкъ этеджегим. О заман Мен – РАББИ олгъанымны билирсинъиз!

9+Эгер бирде-бир пейгъамбер озь-озюни алдатып, сёз айтса, Мен онъа озь-озюни алдатмагъа ёл бердим. Мен элимни онъа къаршы узатаджагъым ве оны халкъым Исраиль арасындан ёкъ этеджегим. 10Олар эписи озь къабааты ичюн джевап береджеклер: сорагъан адам – озь къабааты ичюн, пейгъамбер де – озь къабааты ичюн джевап береджек. 11+Бойлеликнен, Исраиль халкъы башкъа Менден чевирильмейджек ве озюни акъсыз япкъанларынен арамламайджакъ, лякин Меним халкъым оладжакълар, Мен исе оларнынъ Алласы оладжагъым. РАББИ-ТААЛЯ бойле дей».

Раббининъ Исраильге гъазабы

12РАББИ манъа шойле деди:

13+– Инсан огълу! Эгер бир мемлекет Менден вазгечип, гуна япса, ве Мен оны къолумнен джезаласам, отьмек кетирилювини токътатсам, онъа ачлыкъ ёлласам ве мемлекетте эм инсанларны ве айванларны ёкъ этип башласам, 14+анда учь акъай Нух, Даниял ве Эюп олса, олар озь инсафлыгъынен тек озь джанларыны къуртарып олурлар. РАББИ-ТААЛЯ шойле дей.

15Я да эгер Мен шу мемлекетке кийик айванларны йиберсем ве оны адамсыз къалдырсам, айванлар олгъаны ичюн бир кимсе андан кечип оламаса, 16+шу учь адам мемлекетте яшаса биле, – Мен, РАББИ-ТААЛЯ, Озюмнен ант этем! – олар не озь огъулларыны, не де къызларыны къуртарып олур. Тек озьлерини къуртарып олурлар, мемлекет исе йыкъылып харап олур.

17+Я да эгер Мен шу мемлекетке дженк йиберсем ве: «Къылыч мемлекетни ярсын, мемлекеттеки инсанларны ве айванларны ёкъ этсин», – десем, 18шу учь акъай мемлекетте яшаса биле, – Мен, РАББИ-ТААЛЯ, Озюмнен ант этем! – олар не озь огъулларыны, не де къызларыны къуртарып олур. Тек озьлерини къуртарып олурлар.

19Я да эгер Мен шу мемлекетке къырыджы хасталыкъны ёлласам ве ачувымны анда йиберсем ве къан тёкип, анда эм инсанларны, эм айванларны ёкъ этип башласам, 20Нух, Даниял ве Эюп анда яшасалар биле, – Мен, РАББИ-ТААЛЯ, Озюмнен ант этем! – олар не озь огъулларыны, не де къызларыны къуртарып олур. Озь инсафлыгъынен олар тек озьлерини къуртарып олурлар.

21+РАББИ-ТААЛЯ шойле дей: Дёрт агъыр олюм джезасыны: дженкни, ачлыкъны, кийик айванларны ве ольдюриджи хасталыкъны, – Ерусалим шеэрине йиберем. Оларнынъ себебинден эм инсанлар ве айванлар гъайып олсун. 22+Амма анда бир къач адам, огъланлар ве къызлар сагъ къаладжакъ. Адамлар оларны шеэрден чыкъарып кетеджеклер. Олар сизге келеджеклер, ве сиз оларнынъ яшайышларыны ве ишлерини кореджексиз. О заман Мен Ерусалимге йиберген белялар, шеэрге тюшкен белялар акъкъында аджынмайджакъсынъыз ве къасевет этмейджексинъиз. 23Сиз оларнынъ яшайышларыны ве ишлерини корьген сонъ, юрек тапарсынъыз ве анъларсынъыз ки, Мен Ерусалимде ич бир шейни себепсиз япмадым. РАББИ-ТААЛЯ бойле дей.

15

Файдасыз терек

15^1РАББИ манъа шойле деди:

2+– Инсан огълу! Юзюм пытагъы ормандаки тереклернинъ агъачындан яхшымы? 3Бир керекли шей япмакъ ичюн, юзюмнинъ агъачыны ишлетелерми, аджеба? Я да шейлерни ильмек ичюн юзюм агъачындан ильмек япалармы? 4Ёкъ, оны атешке одун оларакъ аталар. Атеш онынъ эки уджуны якъып, ортасыны комюрлештирген сонъ, о бир шейге ярармы? 5Эгер о, янмаздан эвель бир шейге ярамаса, янып комюр олгъандан сонъра о неге ярар?

6+Шунынъ ичюн РАББИ-ТААЛЯ шойле дей: Мен орман тереклери арасында юзюм агъачыны атешке бергеним киби, Ерусалимде яшагъанларнен де ойле япарым. 7Мен оларгъа къаршы чыкъаджагъым. Олар бир ерде атештен къуртулгъан олса да, атеш эписи бир оларны якъып ёкъ этеджек. Мен оларгъа къаршы чыкъаджакъ вакъытта олар Мен – РАББИ олгъанымны анъларлар. 8Олар Менден вазгечкенлери ичюн, Мен мемлекетни бакъымсыз этеджегим. РАББИ-ТААЛЯ бойле дей.

16

Ерусалим Аллагъа къаршы хаинлик япты

16^1РАББИ манъа шойле деди:

2+– Инсан огълу! Ерусалимге онынъ пислик япкъанларыны косьтер 3+ве бойле айт:

РАББИ-ТААЛЯ Ерусалимге шойле дей:

Сенинъ тамырларынъ, келип чыкъышынъ Ханаан топрагъындандыр. Сенинъ бабанъ – аморлы, ананъ исе – хитли эди. 4Сенинъ догъгъан кунюнъде кобегинъ кесильмеген эди, сени темизлемек ичюн ювмадылар, тузнен окъаламадылар, эм де къундакъламадылар. 5Санъа кимсе аджып бакъмады, мерамет этип керек шейлерни япмады. Сени чёльде ташлап кеттилер, догъгъан кунюнъде сенинъ джанынъдан джирендилер.

6+Мен янынъдан кечип кете эдим, сени къан ичинде чапаланып яткъанынъны корьдим. Къанлар ичинде яткъанынъда, Мен санъа: «Сен яшарсынъ!» – дедим. Къанлар ичинде олгъанынъда, Мен санъа: «Сен яшарсынъ!» – дедим. 7Мен ойле яптым ки, сен чёль оту киби осип кеттинъ. Сен осип буюдинъ, юксек олдынъ, гузеллернинъ гузели олдынъ. Кокюслеринъ осьти, сачларынъ узун олды. Амма чыр-чыплакъ эдинъ.

8+Мен янынъдан кечеяткъанда, сени корьдим. Севги чагъынъ кельген эди. Урбамнынъ этегини устюнъден кердим, ве чыплакъ беденинъни къапаттым. Санъа ант эттим ве санъа васиет бердим. – Бу – РАББИ-ТААЛЯнынъ сёзлери. – Бойлеликнен, сен Менимки олдынъ.

9Мен сени сувнен ювдым, устюнъдеки къанны темизледим, зейтюн ягъынен сени сюрттим. 10Устюнъе орьнекли антер кийдирдим, аягъынъа сахтиян аякъкъап кийгиздим. Мен сени къыйметли индже кетенге орадым, дегерли йипекнен орьттим. 11Паалы ильванларнен сени безеттим, эллеринъе билезликлер, бойнунъа герданлыкъ такътым. 12+Бурнунъа алкъа, къулакъларынъа купелер такътым. Башынъа да гузель тадж къойдым. 13+Сен алтын ве кумюшлернен безендинъ, урбаларынъ индже кетенден, къыйметли йипектен ве паалы орьнекли безлерден тикильген эди. Энъ яхшы уннен, балнен ве зейтюн ягъынен беслендинъ. Гузеллернинъ гузели олдынъ, падишалыкъ эйбетине яраштынъ. 14Мен санъа багъышлагъан дюльберлигинъ сенинъ гузеллигинъни къусурсыз япты, ве о, халкъларгъа белли олды. РАББИ-ТААЛЯ бойле дей.

15+Амма сен озь гузеллигинъе ишандынъ ве санъа нам кетирген шейлерни озь ороспулыгъынъда файдаланып башладынъ. Кеткен-кельген эр бирине озюнъни бутюнлей бердинъ. 16Урбаларынъны алып, озюнъе ренкли тёпелер яптынъ, анда да ороспулыкъ яптынъ. Ойле шейлер бундан эвель олмагъан эди, сонъра да олмаз. 17+Мен санъа берген, алтын ве кумюшимден япылгъан къыйметли шейлерни алдынъ, олардан эркек путлары япып, оларнен ороспулыкъ эттинъ. 18Орьнекли урбаларынъны алдынъ ве путларгъа кийсеттинъ, оларнынъ огюнде Меним зейтюн ягъымны тёктинъ ве гузель къокъулы отларымны якътынъ. 19+Санъа ашамагъа берген ашларымны: энъ яхшы унны, зейтюн ягъыны ве балны, – сен оларгъа хош къокъулы бахшыш оларакъ кетирдинъ. Мына ойле шейлер олды! Бу – РАББИ-ТААЛЯнынъ сёзлери.

20Сен Манъа догъгъан огъул ве къызларны алып, путларгъа аш оларакъ къурбан чалдынъ. Ороспулыкъ эткенинъ аз олдымы санъа? 21+Сен Меним эвлятларымны сойып, оларны путларгъа багъышладынъ. 22Бутюн бу писликлеринъни ве ороспулыгъынъны этип, сен яшлыкъ куньлеринъни, чыр-чыплакъ олгъанынъны, къанлар ичинде чапалангъанынъны акъылынъа кетирмединъ.

23Беля! Сени беля алсын! – дей РАББИ-ТААЛЯ. – Эписи яман ишлеринъден гъайры, 24сен озюнъе тёпелерни яптынъ, эр мейданда юксек ерлерни къурдынъ. 25+Эр бир ёлнынъ башында юксек ерлерни къурдынъ, гузеллигинъни харапладынъ, эр кеткен-кельгеннинъ огюнде аякъларынъны керип, ороспулыгъынъны чокълаштырдынъ. 26+Буюк органлары олгъан къомшуларынънен мысырлыларнен сен ороспулыкъ яптынъ. Ороспулыгъынъны арттырып, Мени зияде ачувландырдынъ. 27Шунынъ ичюн Мен элимни узатып, пайынъны эксильттим ве сени кореджек козю олмагъан фелестинли къызларнынъ къолуна бердим. Олар сенинъ намуссыз ишлеринъден утандылар. 28+Сен ашшурлыларнен ороспулыкъ яптынъ, амма тоймадынъ. Оларнен берабер ороспу эдинъ, лякин тойып оламадынъ. 29+Ханаан мемлекетине, къасдийлилернинъ топрагъына къадар сен чокъ ороспулыкъ эттинъ, амма кене де тоймадынъ.

30– Юрегинъ не къадар бозукъ олмакъ керек![*] – дей РАББИ-ТААЛЯ. – Сен эр шейни юзьсюз къанджыкъ киби яптынъ. 31Сен эр бир ёлнынъ башында озь тёпелеринъни яптынъ, эр бир мейданда юксекликлеринъни къурдынъ, лякин ороспу киби арекет этмединъ, парасыны нефретнен къабул этмединъ. 32+Амма сен акъайына садыкълыгъыны бозгъан къадынсынъ! Акъайынъ олып, башкъа эркеклерни къабул этесинъ! 33+Эр бир ороспугъа бахшышлар берелер, сен исе озюнъ ойнашларынъа бахшышлар бересинъ, чешит ерлерден санъа кельсин, сеннен ороспулыкъ этсинлер деп, оларгъа къапарлар йибересинъ. 34Ороспулыгъынъда башкъа апайларгъа ошамадынъ, чюнки сенинъ артынъдан кимсе юрмеди, санъа ороспулыкъ япмагъа кимсе ялвармады. Бахшышлар берювде де сен фаркълы олдынъ, чюнки санъа кимсе бахшыш бермеди. Шунынънен сен башкъа апайларгъа ошамадынъ.

35Шунынъ ичюн, эй, ороспу, РАББИнинъ сёзюни динъле! 36РАББИ-ТААЛЯ шойле дей: Сен байлыкъларынъны ельге савурдынъ, ороспулыкъ япып, чыплакълыгъынъны ойнашларынъа ве чешит тюрлю пис путларгъа косьтердинъ, балаларынънынъ къаныны тёкип, оларны путларгъа бердинъ. 37+Шунынъ ичюн зевкъ чатып кейфленген ойнашларынъны топлайджагъым, эр бир севгенлеринъни де, эр бир нефрет эткенлеринъни де эписини топлайджагъым. Эписини санъа къаршы топлайджагъым, оларгъа сенинъ чыплакълыгъынъны косьтереджегим, олар сенинъ эписи айып ерлеринъни корьсюнлер. 38+Акъайына садыкълыгъыны бозгъан ве къан тёккен къадынны киби, сени суд этеджегим. Ачувымда ве куньджюлигимде къанынъны тёкип, сени олюмге береджегим. 39+Мен сени ойнашларнынъ къолуна береджегим, олар сенинъ тёпелеринъни бозаджакъ, юксекликлеринъни йыкъаджакълар, сенинъ урбаларынъны устюнъден чыкъарып, сенинъ гузель ве къыйметли шейлеринъни тартып аладжакълар, сени чыр-чыплакъ къалдыраджакълар. 40+Олар санъа къаршы халкъны топлайджакъ, сени ташларнен ураджакълар ве къылычларнен чиль-парча этеджеклер. 41+Олар эвлеринъни якъаджакъ, бир чокъ къадынларнынъ козю огюнде сени джезалайджакълар. О вакъыт Мен сенинъ ороспулыгъынъа сонъ къояджагъым, бир даа ойнашларынъа бахшышларны бермейджексинъ. 42+Бундан сонъ Меним санъа къаршы гъазабым кесиледжек, куньджюлигим ятышаджакъ. Мен тынчланып, башкъа ачувланмайджагъым.

43Яшлыкъ куньлеринъни акъылда тутмагъанынъ ичюн, арекетлеринънен Мени гъазапландыргъанынъ ичюн, бакъ, Мен япкъанларынъны сенинъ башынъа авдараджагъым, – дей РАББИ-ТААЛЯ. – Сен пис ишлер япкъанынъны тюшюнмединъ де.

44+Бакъ, икяе эткенлернинъ эписи сенинъ акъкъынъда бойле айтаджакълар: «Анасы насыл олса, къызы да ойле». 45+Сен – ананънынъ акъикъий къызысынъ, – о, акъайыны ве балаларыны ташлап кетти. Сен – таталарынънынъ ве къызкъардашларынънынъ акъикъий къызкъардашысынъ, – олар да акъайларыны ве балаларыны ташлап кеттилер. Ананъ – хитли, бабанъ – аморлыдыр. 46+Сенинъ татанъ Самарие шеэри сенден шимальде къызларынен яшады. Сенинъ къызкъардашынъ Содом шеэри сенден дженюпте къызларынен яшады. 47+Лякин сен оларнынъ ёлларынен юрмединъ, аз олгъаны киби, оларнынъ пис ишлерини этмединъ. Сенинъ ороспулыгъынъ оларнынъ ороспулыгъындан беш къат бетер эди. 48+Озюмнен ант этем, – дей РАББИ-ТААЛЯ, – къызкъардашынъ Содом къызларынен берабер сенинъ ве къызларынъ япкъан ишлерине ошагъан шейни япмадылар.

49+Къызкъардашынъ Содомнынъ къабааты шунда эди: о ве онынъ къызлары юкселип, эр шейнинъ боллугъында ве раатлыкъ-тынчлыкъта яшай эди, лякин фукъарелерге ве ёкъсулларгъа ярдым этмей эдилер. 50+Олар къопай олып, Меним огюмде пис ишлерни япып башладылар. Мен буны корип, оларны инкяр эттим. 51+Самарие исе сенинъ яры гуналарынъны да ишлемеди. Сен пис ишлеринънен оларны да бастырдынъ. Сенинъ писликлеринъе бакъкъанда, олар янынъда къабаатсыз корюнелер. 52Сен де масхаралыгъынъны ташы! Озь гуналарынънен озь къызкъардашларынъны суд эттинъ. Сенинъ писликлеринъ оларнынъ писликлеринден бетер олгъаны ичюн, олар сенден къабаатсыз корюнелер. Утан! Къызкъардашларынъны акълап, масхаралыгъынъны ташы!

53+Амма Мен сюргюн этильген Содомны ве онынъ къызларыны сюргюнликтен къайтарырым, эм де сюргюн этильген Самариени ве къызларыны сюргюнликтен къайтарырым, ве оларнен бирликте сени сюргюнликтен къайтарырым. 54Сен озь масхаралыгъынъны ташымакъ ве бутюн япкъан шейлеринъ ичюн утанмакъ ве бу шейде оларгъа гонъюль бермек керексинъ. 55Къызкъардашларынъ Содом ве онынъ къызлары эвельки алына къайтаджакълар, Самарие ве онынъ къызлары да эвельки алына къайтаджакълар, сен де къызларынънен берабер эвельки алынъа къайтаджакъсынъ. 56Къопайлыкъ куньлеринъде сен къызкъардашынъ Содом акъкъында ошек айта эдинъ. 57О вакъыт сенинъ намуссызлыгъынъ даа ачылмагъан эди. Лякин Арамнынъ къызлары ве Арамнынъ къомшулары, фелестинлилернинъ къызлары сени масхара эткен сонъ, намуссызлыгъынъ ачылды. Чевренъдекилернинъ сени кореджек козю олмады. 58Озюнъ яманлыгъынъ ве пис ишлеринъ ичюн джезасыны чекесинъ, – дей РАББИ.

59РАББИ-ТААЛЯ шойле дей: Сен Манъа насыл япкъан олсанъ, Мен де санъа шай япаджагъым. Сен антынъдан вазгечтинъ, васиетни боздынъ. 60+Амма Мен яшлыкъ куньлеринъде санъа берген васиетимни акъылыма кетиреджегим, васиетиме эр вакъыт ишанчлы оладжагъым. 61+О вакъыт сен озь ишлеринъни акъылынъа кетиреджексинъ, ве буюк таталарынъны ве кучюк къызкъардашларынъны янынъа алгъанда, санъа берген васиетиме коре олмаса да, Мен санъа къыз бергенде, сен утанаджакъсынъ. 62+Мен санъа кене васиет береджегим, ве о заман Мен – РАББИ олгъанымны билирсинъ. 63О заман сен эр шейни хатырлап утанаджакъсынъ. Мен сенинъ эписи япкъанларынъны багъышлагъан сонъ, сен айыбынъдан бир даа агъзынъны ачмайджакъсынъ, – дей РАББИ-ТААЛЯ.

17

Эки къартал ве юзюм пытагъы акъкъында тапмаджа

17^1РАББИ манъа шойле деди:

2– Инсан огълу! Исраиль халкъына бир тапмаджа айт ве бир икяе айтып бер. 3+Оларгъа айт:

РАББИ-ТААЛЯ шойле дей: Къанатлары буюк, тюклери узун, бол, чешит ренкли буюк бир къартал Ливангъа келе ве кедрнинъ тёпесини тутып, 4терекнинъ баш пытагъыны къопара ве оны алыш-веришчилернинъ мемлекетине[*] алып кете де, базиргянларнынъ шеэринде отурта.

5+Шу топракънынъ урлукъларындан алып, оны чёльге сача, тал терегини киби, оны буюк сувларнынъ янында ерлештире. 6+Урлукъ осип, юзюм пытагъы ола. Пытакъ гурь, лякин алчакъ ола. Онынъ пытакълары онъа таба джайыла, тамырлары исе тюбюнден джайрай. Бойлеликнен, юзюм далы пейда ола, филислеп япракълана.

7Амма даа бир буюк къартал бар экен. Онынъ да къанатлары буюк, тюклери гурь экен. Мына шу юзюм пытагъы къарталгъа тамырларыны ата ве пытакъларыны онъа узата, о, оны баразналардан сувармасыны истей. 8Бу юзюм буюк сувларнынъ янына, яхшы топракъкъа сачылгъан эди, ве филислемеге, мейва бермеге ве яхшы юзюм пытагъы ола билир эди.

9Оларгъа айт:

РАББИ-ТААЛЯ шойле дей: Юзюм пытагъы буюк осип олурмы? Оны тамырларынен чыкъарып атарлар, мейвасыны узип ташларлар, ве о озю къуруп къалыр. Мытлакъа, онынъ эписи тазе филислери къуру оладжакъ. Оны тамырынен чыкъарып атмакъ ичюн, буюк кучь ве чокъ адамлар керек олмаз. 10+Яхшы тамыр аткъан олса да, яшап-осип олурмы? Куньдогъуш тарафындан ель келип, онъа эскенде, о, къурур. Оськен еринде къуруп къалыр.

11РАББИ манъа шойле деди:

12+– Бу инат халкъкъа бойле айт: «Бунынъ манасыны анъламайсызмы?» Оларгъа айт:

Мына, Вавилон падишасы Ерусалимге кельди ве Ерусалимнинъ падишасыны ве башлыкъларыны эсир алды, оларны озюне, Вавилонгъа алып кетти. 13+Сонъра падиша союндан башкъасыны алып, онен шартнаме япты, онъа ант эттирди ве о мемлекетнинъ эписи башлыкъларыны эсир алды, 14падишалыкъ боюн эгсин ве илериде баш котермесин, лякин шартнаме беджерилип, къавий олсун. 15+Лякин Ерусалим падишасы Вавилон падишасына къаршы исьян котерди, мысырлылар онъа атларны ве чокъ аскерлерни берсин деп, Мысыргъа хаберджилерини йиберди. Амма о енъиш къазанырмы? Бу ишни япкъан сагъ къалырмы? Шартнамени бозса, сагъ къаладжакъмы я?

16+Озюмнен ант этем, – дей РАББИ-ТААЛЯ. – О, оны тахткъа отурткъан падишанынъ мемлекетинде гъайып оладжакъ. Антыны ве шартнамесини бозгъаны ичюн, о, Вавилонда оледжек. 17+Алкъагъа алынгъан вакътында топракъ обалары япылгъанда, уджюм къуллелери къурулгъанда, чокъ адамлар ольдюрильгенде, фыравун озь буюк кучюнен ве чокъ аскерлеринен бу дженкте онъа ярдым этип оламаз. 18О, сёз берип, къолуны узатты, лякин антыны ве шартнамесини бозды. Бунынъ эписини япкъаны ичюн о, къуртулмаз.

19Шунынъ ичюн РАББИ-ТААЛЯ шойле дей: Озюмнен ант этем: Меним огюмде берген антыны инкяр эткени ичюн, Меним огюмде япкъан шартнамесини бозгъаны ичюн, Мен онынъ япкъанларыны онынъ башына авдараджагъым. 20+Мен агъымны джаярым да, оны къапкъангъа тюшюририм, оны Вавилонгъа кетиреджегим ве анда Манъа къаршы хаинлик япкъаны ичюн оны суд этеджегим. 21+Ордусынынъ энъ яхшы аскерлери къылычтан гъайып оладжакъ, сагъ къалгъанлар исе бутюн дюньягъа дагъыладжакъ. О заман билирсинъиз ки, Мен, РАББИ, буны айттым.

22РАББИ-ТААЛЯ шойле дей: Мен Озюм кедр терегининъ тёпесинден бир филис алып, оны сачаджагъым. Онынъ тёпесинден назик филисини къопарып, оны буюк ве юксек дагъда ерлештиреджегим. 23+Исраиль дагъынынъ тёпесинде оны сачаджагъым. О, пытакъланып, мейва береджек ве кучьлю кедр оладжакъ. Чешит къушлар онынъ пытакъларында яшайджакъ, далларынынъ талдасында озьлерине ер тападжакълар. 24+О заман ормандаки эписи тереклер биледжек ки, Мен, РАББИ, юксек терекни алчакъ этем, алчакъ терекни исе юксельтем. Мен ешиль терекни къурутып ташлайым, къуругъан терекни исе ешиль этем.

Мен, РАББИ, буны айттым ве айткъанымны япаджагъым.

18

Догъру киши яшайджакъ

18^1РАББИ манъа шойле деди:

2+– Исраиль мемлекетинде не ичюн бойле сёзлерни айтасынъыз: «Бабалар экши юзюм ашады, балаларынынъ исе тишлери къамашты»?

3+Озюмнен ант этем, – дей РАББИ-ТААЛЯ, – эндиден сонъ бу сёзлерни Исраиль топрагъында айтмайджакъсыз. 4+Мына, эр бир джан Менимкидир: бабанынъ джаны да, огъулнынъ джаны да – Менимкидир. Гуна япкъан джан оледжектир.

5Эгер бирде-бир инсан инсафлы яшаса,
адалетли ве акълы ишлер япса,

6+дагъларда путларгъа кетирильген къурбанларны ашамаса,

Исраиль халкъынынъ путларына ибадет этмесе,
башкъасынынъ апайына токъунмаса,
озь апайына устю кирленген вакъытта якъынлашмаса,

7+кимсени хорламаса,
онъа борджлу олгъангъа залогыны къайтарып берсе,
кимсени чайпамаса,
отьмегини ачларгъа берсе
ве чыплакъларны кийиндирсе,
8+файдасы ичюн параны бермесе,
параны бергенде исе, фаиз истемесе,
акъсыз ишлерни япмаса
ве давалашкъан адамларны адалетли суд этсе,
9+Меним низамнамелеримни тутса
ве къарарларымны гъайретнен беджерсе,
бойле киши догърудыр,
шубесиз, о киши яшайджакъ, –
дей РАББИ-ТААЛЯ.

10Амма эгер шу адамнынъ огълу ёлбасар олса, башкъасынынъ къаныны тёксе ве башкъа бойле ярамазлыкъ япса 11(бабасы исе ойле ишлер япмагъан олса да):

дагъларда путларгъа кетирильген къурбанларны ашаса,
башкъасынынъ апайына токъунса,
12фукъаре ве ёкъсулларны хорласа,
бирини таласа,
онъа борджлу олгъангъа залогыны къайтарып бермесе,
путларгъа ибадет этсе,
пис шейлер япса,
13+файдасы ичюн параны берсе,
параны бергенде де, фаиз истесе, –
бойле инсан яшармы?

Ёкъ! Бойле пис шейлерни япкъан эр бир инсан мытлакъа оледжек. Олюминде о, озю къабаатлы оладжакъ.

14Амма адамнынъ огълу бабасынынъ эписи япкъан гуналарыны корьсе, лякин бу гуналарнынъ ич бирисини япмаса:

15дагъларда путларгъа кетирильген къурбанларны ашамаса,

Исраиль халкъынынъ путларына ибадет этмесе,
башкъасынынъ апайына токъунмаса,
16кимсени хорламаса,
онъа борджлу олгъандан залог алмаса,
кимсени таламаса,
отьмегини ачларгъа берсе
ве чыплакъларны кийиндирсе,
17фукъаренинъ джаныны агъыртмаса,
файдасы ичюн параны бермесе,
параны бергенде исе, фаиз истемесе,
Меним къарарларымны беджерсе
ве низамнамелеримни тутса, –
ойле инсан бабасынынъ гуналары ичюн ольмейджек.

Шубесиз, о киши яшайджакъ. 18Онынъ бабасы исе, башкъаларны хорлагъаны, къардашларыны чайпагъаны ве халкъынынъ арасында ярамайлыкъ япкъаны ичюн, озюнинъ гуналары ичюн оледжек.

19+Сиз: «Нечюн огъул бабасынынъ гунасы ичюн джевапкяр дегиль?» – деп сорарсынъыз. Чюнки бу огъул адалетли ве догъру ишлер япа ве Меним эписи низамнамелеримни беджерип тута. Бойле адам мытлакъа яшайджакъ. 20+Гуна япкъан адам исе оледжек. Огъул бабасынынъ къабааты ичюн джевапкяр олмаз, ве баба да огълунынъ къабааты ичюн джевапкяр олмаз. Догъру кишининъ догърулыгъы онен къаладжакъ, яман кишининъ яманлыгъы исе ондан кечмейджек.

21Лякин яманлыкъ япкъан киши эписи гуналарындан чевирильсе ве Меним эписи низамнамелеримни тутса, адалетли ве догъру шейлерни япып башласа, о, мытлакъа яшайджакътыр. Бу киши ольмейджек. 22Онынъ эр бир япкъан акъсызлыгъы унутыладжакъ. Онынъ япкъан догърулыгъы ичюн о, яшайджакъ. 23+Мен яман бир кишининъ олюмини истейимми, аджеба? – дей РАББИ-ТААЛЯ. – Ёкъ, Мен онынъ ярамай ёлундан чевириледжегини ве яшайджагъыны истейим.

24+Амма догъру киши догърулыгъыны ташлап, акъсыз ишлерни япса, яман адамнынъ япкъан эписи пис ишлерини япып башласа, ойле киши яшармы? Онынъ япкъан эр бир догъру иши унутыладжакъ. Япкъан акъсыз ишлери ве гуналары ичюн о, оледжек.

25Сизлер: «Раббининъ ёлу догъру дегиль», – дерсинъиз. Эй, Исраиль халкъы, динъле! Меним ёлум догъру дегильми? Сизлернинъ ёлларынъыз догъру дегиль! 26Эгер догъру киши догърулыгъыны ташласа ве адалетсиз ишлер япып, ольсе, озюнинъ адалетсиз ишлери ичюн оледжектир. 27Лякин яман бир киши яманлыгъындан чевирильсе ве адалетли ве догъру ишлерни япып башласа, бу киши джаныны къуртараджакъ. 28Озюнинъ япкъан эписи акъсызлыкъларыны корип, олардан вазгечсе, о, шубесиз, яшайджакъ. О киши ольмейджек.

29Исраиль халкъы исе: «Раббининъ ёлу догъру дегиль!» – дей. Эй, Исраиль халкъы, Меним ёлларым догъру дегильми? Сизлернинъ ёлларынъыз догъру дегиль!

30+Шунынъ ичюн, эй, Исраиль халкъы, Мен сизлерни суд этеджегим, эр биринъизни япкъан ишинъизге коре суд этеджегим, – дей РАББИ-ТААЛЯ. – Тёвбе этинъиз! Къабаатларынъыз сизни ёлдан урмасынлар деп, эписи акъсызлыкъларынъыздан вазгечинъиз. 31+Эписи япкъан акъсызлыкъларынъызны ташланъыз, озюнъизге янъы юрек ве янъы рух япынъыз. Исраиль халкъы! Нечюн сиз ольмек керексиз? 32Мен кимсенинъ олюмини истемейим, – дей РАББИ-ТААЛЯ. – Тёвбе этинъиз де яшанъыз!

19

Исраиль башлыкълары акъкъында агълав

19^1– Сен исе Исраиль башлыкълары акъкъында агъла 2+ве айт:

Не аджайип эди сенинъ ананъ!
Арсланлар арасында о, ята эди,
яш арсланларнынъ арасында
озь балаларыны осьтюре эди.
3Осьтюрген балаларындан бири
бир яш арслан олды.
О, авгъа кетмеге огренди
ве адамларны ашап башлады.
4+Халкълар онынъ акъкъында эшитти,
чукъур къазып, оны анда тутты
ве Мысыр топрагъына
ыргъакъларнен алып кетти.

5+Арслан анасы умютлерининъ гъайып олгъаныны корип,
башкъа баласыны осьтюрди,
о да яш арслан олды.

6О, башкъа арсланларнен долашты,
яш арслан олды.

О, авыны авламагъа огренди,
адамларны ашады.

7О, оларнынъ тул къалгъан къадынларынен ята эди[*],
шеэрлерини бошата эди.

Мемлекет ве онынъ эр ери бакъымсыз къалды,
онынъ кучьлю окюрювинден титреди.

8+Лякин чевре-четтен халкълар келип,
агъларыны къойдылар,
оны чукъурда туттылар.

9Оны ыргъакъларнен алып, къафеске къойдылар
ве Вавилон падишасына кетирдилер.

Онынъ окюргени Исраиль дагъларында бир даа эшитильмесин деп,
оны къалеге къападылар.

10+Сенинъ ананъ сув башында сачылгъан
юзюм далы киби эди.

Сувнынъ боллугъындан
далланды ве буюк берекет берди.

11Даллары пек къатты эди,
падишаларнынъ таягъына ярады.

Бол-бол япракъларнынъ устюнде
о, юксекке узанды.

Юксек боюнен ве
бол далларынен корюмли олды.

12+Амма оны ачувнен ерден чекип чыкъардылар,
ерге аттылар.

Куньдогъуш ели мейвасыны къурутты.

Къавий даллары узюльди ве къуруды,
атешке аш олдылар.

13Шимди оны сахрагъа отурттылар,
къургъакъ сувсуз бир ерге тыкътылар.

14Онынъ къатты пытакъларынынъ темелинден
атеш кельди ве
мейвасыны якъып ташлады.

Падиша таягъыны япмагъа ярайджакъ
къалмады устюнде бир къавий дал.

Бу – бир агълав. Бу сёзлер агълав тюркюси олып къаладжакътыр.

20

Исьянджы Исраиль

20^1+Единджи йылы, бешинджи айынынъ 11-инджи куню Исраиль акъсакъалларынынъ базылары, РАББИнинъ истегини бильмек ичюн, кельдилер ве меним огюмде отурдылар.

2РАББИ манъа шойле деди:

3+– Инсан огълу! Исраиль акъсакъалларына айт:

РАББИ-ТААЛЯ бойле дей: Меним истегенимни бильмеге кельдинъизми? Озюмнен ант этем, Менден ич бир джевап алмайджакъсынъыз! Бойле дей РАББИ-ТААЛЯ.

4+Оларны суд этеджексинъми? Инсан огълу! Оларны суд этеджексинъми? Оларгъа деделерининъ пис ишлерини бильдир 5+ве оларгъа бойле айт:

РАББИ-ТААЛЯ шойле дей: Мен Исраильни сайлагъан куню къолумны котерип, Якъупнынъ союна ант эттим ве Мысыр мемлекетинде оларгъа Озюмни ачтым. Къолумны котерип, оларгъа шойле дедим: «Мен – РАББИ, сизлернинъ Алланъызым». 6+Шу куню Мен къолумны котерип, оларгъа ант эттим ки, оларны Мысырдан чыкъараджагъым, Озюм сайлагъан топракъкъа, сютнен бал акъкъан, энъ гузель топракъкъа оларны алып кетиреджегим. 7+Мен оларгъа шойле дедим: «Эр кес ибадет эткен писликлерни четке ташласын, Мысыр путларынен арамланмасын. Мен – РАББИ, сизлернинъ Алланъызым».

8Амма олар Манъа къаршы чыкътылар, Мени динълемеге истемедилер. Оларнынъ ич бири ибадет эткен писликлерини четке ташламады ве Мысыр путларындан вазгечмеди. О заман Мен оларгъа гъазабымны тёкмеге ве Мысыр топрагъында Озь ачувымны ягъдырмагъа сёз бердим. 9+Лякин Намым ичюн, халкълар Намымны яманламасынлар деп, буны япмадым. Исраиллилер оларнынъ араларында яшагъан вакъытта, исраиллилерни Мысырдан чыкъаргъанымда, Мен Озюмни оларнынъ козю огюнде ачкъан эдим. 10+Шунынъ ичюн Мен оларны Мысырдан чыкъардым ве сахрагъа кетирдим, 11+оларгъа низамнамелеримни бердим, къарарларымны бильдирдим. Оларны беджерип, инсан оларнынъ ярдымынен яшайджакътыр. 12+Мен оларгъа афталыкъ раатлыкъ куньлеримни тутмагъа айттым, олар бизим арамызда бельги олсунлар ве исраиллилер Мен – оларны азиз эткен РАББИ олгъанымны бильсинлер.

13+Амма Исраиль халкъы сахрада Манъа къаршы чыкъты, Меним низамнамелеримни беджермедилер ве къарарларымны ред эттилер (оларны беджерип, инсан оларнынъ ярдымынен яшайджакъ), Меним афталыкъ раатлыкъ куньлериме сайгъы косьтермедилер. Шунынъ ичюн Мен сахрада оларгъа ачувымны ягъдырмагъа ве оларны ёкъ этмеге сёз бердим. 14Лякин Намым ичюн, халкълар Намымны яманламасынлар деп, буны япмадым, чюнки олар Мен исраиллилерни Мысырдан чыкъаргъанымны корьген эдилер. 15+Бундан гъайры Мен къолумны котерип, сахрада ант эттим ки, олар ичюн сайлангъан, сютнен бал акъкъан энъ гузель топракъкъа оларны алып кирмейджегим. 16+Чюнки олар Меним къарарларымны ред эттилер, низамнамелеримни беджермедилер, афталыкъ раатлыкъ куньлеримни тутмадылар. Оларнынъ юреклери путларына берильген эди. 17Сонъ кене де Мен оларны аджыдым, сахрада оларны бутюнлей гъайып этмедим. 18+Оларнынъ балаларына сахрада шойле дедим: «Деделеринъизнинъ низамнамелерине коре яшаманъыз, оларнынъ къарарларыны беджерменъиз, оларнынъ путларынен озьлеринъизни арамламанъыз. 19+Мен – РАББИ, сизинъ Алланъызым. Меним низамнамелериме коре яшанъыз, къарарларымны беджеринъиз. 20+Афталыкъ раатлыкъ куньлеримни азизликнен тутунъыз, олар бизим арамызда бир бельги олсунлар. Бойле этип, Мен – РАББИ, сизинъ Алланъыз олгъанымны билинъиз».

21+Амма оларнынъ балалары да Манъа къаршы чыкътылар, Меним низамнамелериме коре яшамадылар ве къарарларымны беджермедилер ве тутмадылар. Амма оларны беджерип, инсан оларнынъ ярдымынен яшайджакъ. Олар афталыкъ раатлыкъ куньлериме сайгъы косьтермедилер. О заман Мен оларгъа гъазабымны тёкмеге ве сахрада оларгъа Озь ачувымны ягъдырмагъа сёз бердим. 22Лякин Мен оларны джезаламадым, Намым ичюн, халкълар Намымны яманламасынлар деп, буны япмадым, чюнки олар Мен исраиллилерни Мысырдан чыкъаргъанымны корьген эдилер. 23+Сонъра сахрада къолумны котерип, оларны халкъларнынъ арасында даркъатмагъа ве мемлекетлернинъ арасында дагъытмагъа ант эттим, 24чюнки олар Меним къарарларымны беджермедилер, низамнамелеримни ред эттилер, афталыкъ раатлыкъ куньлериме сайгъы косьтермедилер, деделерининъ путларына ибадет эттилер. 25+Сонъра Мен оларгъа яхшы олмагъан низамнамелерни ве къарарларны бердим; оларны беджерип, олар яшамайджакъ. 26+Мен оларгъа эр биринджи догъгъан баласыны атеште якъып, озь бахшышларынен арамланмагъа ёл бердим, оларны харапламагъа ниетлендим, олар Мен – РАББИ олгъанымны бильсинлер.

27Шунынъ ичюн, инсан огълу, Исраиль халкъына айт:

РАББИ-ТААЛЯ шойле дей: Деделеринъиз Менден вазгечип, даа шунда Манъа къаршы яманлыкъ яптылар: 28+Мен къолумны котерип, оларгъа топракъны бермеге ант эттим ве оларны анда алып кельдим, олар исе эр бир юксек тёпе ве талдалы терек тапып, анда къурбанларыны чалып башладылар, Мени ачувландыргъан бахшышларны анда кетирдилер, хош къокъуларны анда чыкъардылар ве тёкюледжек бахшышларыны кетирдилер. 29Мен олардан: «Сиз бараяткъан ибадет тёпеси не?» – деп сорадым. Шу ер шимдигедже Бама[*] адыны ташымакъта.

Джеза ве янъыдан яратылув

30– Шунынъ ичюн Исраиль халкъына айт:

РАББИ-ТААЛЯ шойле дей: Сизлер деделеринъизге ошап, озьлеринъизни арамламагъа истейсизми, оларнынъ писликлерине берилип, ороспуланмагъа истейсизми я? 31+Бахшышларынъызны кетиргенде, балаларынъызны атеште якъкъанда, сизлер бугуньгедже озьлеринъизни путларынъыз ичюн арамлайсынъыз. Исраиль халкъы, Менден бир шей бильмеге истегенинъизде, сизге джевап береримми? Озюмнен ант этем, – дей РАББИ-ТААЛЯ, – Менден бир шей бильмеге истеген вакъытта сизге джевап бермейджегим.

32+Сизлер: «Биз, башкъа халкълар киби, мемлекетлернинъ къабилелери киби, тереклерге ве ташларгъа ибадет этмеге истеймиз», – дейсинъиз. Амма юреклеринъизнинъ истеги ич бир вакъыт олмаз. 33+Озюмнен ант этем, – дей РАББИ-ТААЛЯ, – Мен сизни къавий къолнен тутаджагъым, къудретли кучьнен ве буюк ачувымнен сизге падишалыкъ этеджегим. 34+Мен сизни башкъа халкълардан айыраджагъым, къавий къолнен, къудретли кучьнен ве буюк ачувымнен сизни дагъылгъан мемлекетлернинъ арасындан топлайджагъым. 35+Сизлерни халкъларнынъ сахрасына кетиреджегим, анда юзьме-юзь давалашаджагъым. 36+Сизинъ деделеринъизнен Мысыр сахрасында давалашкъаным киби, сизлернен де давалашаджагъым, – дей РАББИ-ТААЛЯ. 37– Мен сизлерни чобан таягъынынъ тюбюнден кечиреджегим, васиетнинъ багълавларынен сизни багълайджагъым. 38+Манъа къаршы чыкъкъанларны ве боюн эгмегенлерни аранъыздан айыраджагъым. Оларны яшагъан мемлекетлерден чыкъараджагъым, амма оларны Исраиль топрагъына кирсетмейджегим. О заман Мен – РАББИ олгъанымны билирсинъиз.

39+Исраиль халкъы! – дей РАББИ-ТААЛЯ. – Мени динълемеге истемесенъиз, путларынъызгъа барынъыз, хызмет этип, оларнынъ артындан кетинъиз. Амма Меним мукъаддес Адымны озь бахшыш ве путларынъызнен арамламанъыз. 40+Меним азиз дагъымда, Исраильнинъ юксек дагъында бутюн Исраиль халкъы, ерде олгъанларнынъ эписи Манъа хызмет этеджеклер, – дей РАББИ-ТААЛЯ. – Анда Мен оларны къуванчнен къабул этеджегим. Анда котериледжек къурбанларынъызны, биринджи берекетлеринъизни ве бутюн азизликлеринъизни истейджегим. 41+Сизлерни башкъа халкълардан айыргъанда ве сиз дагъылгъан башкъа мемлекетлерден сизни топлагъанда, хош къокъу оларакъ сизни къабул этеджегим. Сизге япылгъан ишлеримде халкъларнынъ огюнде Озь мукъаддеслигимни косьтереджегим. 42+Мен сизлерни Исраиль топрагъына кетиргенде, Мен – РАББИ олгъанымны билирсинъиз. Бу топракъны Мен къолумны котерип, сизинъ деделеринъизге бермеге ант эттим. 43+Анда сиз эписи япкъанларынъызны, озюнъизни арамлагъан ишлеринъизни акъылынъызгъа кетиреджексинъиз, озьлеринъизден ве эписи яман ишлеринъизден игренеджексинъиз. 44+Сизинъ ярамай ёлларынъызгъа ве бозукъ ишлеринъизге коре япмайджагъым, лякин Намыма сайгъы косьтерип арекет этеджегим. О вакъыт Мен – РАББИ олгъанымны билирсинъиз, эй, Исраиль халкъы! – дей РАББИ-ТААЛЯ.

Дженюбий топракълар акъкъында пейгъамберлик

45РАББИ манъа шойле деди:

46– Инсан огълу! Темангъа тараф бакъ. Даром ерине къаршы айт, Негев чёлюнинъ чалылыгъына къаршы пейгъамберлик эт. 47+Негев чалылыгъына бойле айт: «РАББИнинъ сёзюни динъле. РАББИ-ТААЛЯ шойле дей: Бакъ, сенинъ ичинъде атеш туташтыраджагъым. О, эр ешиль терегинъни ве эр къуру терегинъни якъаджакъ. Алевленген атеш сёнмейджек ве Негевден шимальгедже бутюн ерни якъаджакъ. 48+Эр бир джан кореджек ки, Мен, РАББИ, атешни якътым, ве о сёнмейджек».

49+Мен айттым:

– Ах, РАББИ-ТААЛЯ! Олар манъа: «О, тек икяелер айтып бере!» – дейлер.

21

Вавилон – Раббининъ укюм къылычы

21^1РАББИ манъа шойле деди:

2+– Инсан огълу! Ерусалимге айланып бакъ да, азизликлерге къаршы айт, Исраиль топрагъы акъкъында пейгъамберлик эт. 3+Исраиль топрагъына бойле айт:

РАББИ шойле дей: Бакъ, Мен санъа къаршы чыкъаджагъым, къындан къылычымны чыкъараджагъым ве сенинъ догъру адамларынъны да, яман адамларынъны да ёкъ этеджегим. 4+Догъру адамны да, яман адамны да ёкъ этмек ичюн, къындан чыкъарылгъан къылычым дженюптен шимальгедже эр кесни ураджакъ. 5Эр бир джан биледжек ки, Мен, РАББИ, къылычымны чыкъардым. Къылычым энди къынына къайтмайджакъ.

6Сен исе, инсан огълу, агъла! Баджакъларынъны шамарла да, къасевет ичинде оларнынъ огюнде агъла. 7+Олар сенден: «Сен нечюн агълайсынъ?» – деп сорагъанда, оларгъа бойле джевап бер: «Къоркъунчлы бир шей якъынлаша. Эр бир юрек ирийджек, эр бир эль кучьсюз къаладжакъ, эр бир адам рухтан тюшеджек, эр бир тиз сийдиктен сылакъ оладжакъ». Бу шей якъынлаша, ве бу шейлер мытлакъа оладжакътыр, – дей РАББИ-ТААЛЯ.

8РАББИ манъа шойле деди:

9+– Инсан огълу! Пейгъамберлик эт де айт:

Рабби шойле дей:

Къылыч,
къайралгъан къылыч парылдай.

10Соймакъ ичюн къайралгъан,
яшын киби ялтырасын деп, парылдай!

Къуванайыкъмы?

Огълумнынъ таягъы эр бир теректен кучьлю олур.

11Къылыч темизленмек ичюн,
эльге алмакъ ичюн берильди.
Эм къайралгъан, эм темиз къылыч
ольдюргеннинъ элине берильди.
12Инсан огълу! Къычырып агъла,
чюнки къылыч халкъыма къаршы,
Исраильнинъ эписи башлыкъларына къаршы чыкъа.
Олар халкъымнен берабер
къылычкъа ашкъа бериледжек.

Шунынъ ичюн къасеветтен озюнънинъ баджакъларынъны шамарла!

13Сынав кельди. Падишалыкъ таягъы ёкъ этильсе ве гъайып олса, не оладжакъ?[*] – дей РАББИ-ТААЛЯ.

14Сен исе, инсан огълу, пейгъамберлик эт,
элинъни элинъе ур.

Къылыч эки кере, учь кере урсун.

Бу къылыч –
кесмек ве ольдюрмек ичюн къылычтыр.

Бу къылыч – буюк кесюв ичюндир,
терен далгъан къылычтыр о.

15Юреклери ирисин,
йыкъылып ольгенлер чокълашсын деп.

Бутюн къапуларында
къылычнынъ агъзыны къойдым.

Беля! Къылыч яшын киби парылдай,
ольдюрмек ичюн къайралгъандыр.

16Сагъгъа ур!

Солдан ольдюр!

Агъзынъ къайда бакъса, анда ольдюр.

17Мен де элимни элиме ураджагъым,
гъазабымны бутюнлей тёкеджегим.

Мен, РАББИ, буны айттым.

18РАББИ манъа шойле деди:

19– Сен исе, инсан огълу, Вавилон падишасынынъ къылычы кельсин деп, эки ёлны бельгиле. Экиси де бир мемлекетте башласын. Ёл шеэрге бурулгъан ерде бир косьтергич къой. 20+Къылыч аммонлыларнынъ Рабба шеэрине кетеджек ёлны бельгиле. Эм де экинджи ёлны – Ехудагъа, къавийлештирильген Ерусалимге кетеджек ёлны бельгиле. 21Вавилон падишасы эки ёлнынъ айырылгъан еринде, ёлларнынъ чаталлашкъан еринде фал бакъмакъ ичюн токътайджакъ. О, окъларыны саллайджакъ, кичик путларындан сорайджакъ, айван джигеринден бакъаджакъ. 22+Онынъ сагъ къолунда «Ерусалимге кетмек» деген фал оладжакъ: анда диварларны йыкътыргъан алетлерни къоймакъ, уджюм этмеге буюрмакъ, дженк сигналы янъгъырамакъ, къапуларгъа къаршы диварларны йыкътыргъан алетлерни къоймакъ, диварларнынъ янында топракъ обаларыны япмакъ ве уджюм къуллелерни къурмакътыр. 23Башкъаларнынъ козю огюнде бу фал ялан корюнеджек. Олар ант эткен эди, амма сонъра хаинлик эттилер. Шуны акъылда туткъанда, о, оларны запт этмеге къарар этеджек.

24Шунынъ ичюн РАББИ-ТААЛЯ шойле дей: Япкъан ишлеринъизде акъсызлыкъларынъыз ачыкъ олгъанлары, гуналарынъыз корюнгени ичюн, сизлерни эсир аладжакълар.

25+Сен исе, Исраильнинъ яман башлыгъы, ольдюриледжексинъ. Сенинъ вакътынъ кельди, джеза аладжакъ вакъыт якъынлашты.

26РАББИ-ТААЛЯ шойле дей: Сарыгъынъны чез, таджынъны ташла. Ич бириси энди керек олмайджакъ. Ашалангъанны юксельт, юксек олгъанны ашала. 27Мен оны харап, харап, харап этерим! Къолунда суд олгъаны кельмегендже, о олмайджакъ! О заман Мен шеэрни къолуна береджегим.

28+Сен исе, инсан огълу, пейгъамберлик эт де, айт:

РАББИ-ТААЛЯ аммонлылар акъкъында ве оларнынъ акъаретлери акъкъында шойле дей:

Къылыч, къылыч
соймакъ ичюн къынындан чыкъарылгъан,
ёкъ этмек ичюн
темизленип, яшын киби парылдай!
29+Сенинъ акъкъынъда руялар бош,
санъа ачкъан фаллар – ялан олгъанда,
олюмге укюм этильген яман адамларнынъ
боюнларына къылыч тюшеджек.
Сенинъ вакътынъ кельди,
джеза аладжакъ вакъыт якъынлашты.
30+Къылыч къынына къоюлсын!
Яратылгъан еринъде,
догъгъан топрагъынъда
сени суд этеджегим.
31Ачувымны санъа тёкеджегим,
гъазабымнынъ атешини санъа эседжегим.
Сени мераметсиз адамларнынъ къолуна,
ольдюрмеге усталаргъа береджегим.
32+Сен атешке аш оладжакъсынъ,
къанынъ ерге тёкюледжек,
сени бир кимсе анъмайджакъ.
Мен, РАББИ, буны айттым.

22

Ерусалимнинъ гуналары

22^1РАББИ манъа шойле деди:

2+– Инсан огълу! Суд этеджексинъми? Къан шеэрини суд этеджексинъми? Эписи писликлерини онъа косьтер де, 3айт:

РАББИ-ТААЛЯ шойле дей: Сен – къан тёккен шеэрсинъ, сен сонъунъны якъынлаштырасынъ, озюнъе путларны япасынъ, озюнъни арамлайсынъ. 4+Сен тёккен къан ичюн сен къабаатлы олдынъ, сен япкъан путларынъ ичюн арамландынъ. Сен озь сонъки кунюнъни якъынлаштырдынъ, йылларынъ сонъуна етти. Шунынъ ичюн Мен сени халкъларгъа береджегим, ве олар сени яманлайджакъ, эписи мемлекетлерде сени мыскъыллайджакълар. 5Санъа узакъ ве якъын олгъанлар сенинъ устюнъден куледжек. Сен буюк инатлыгъынънен озь адынъны арам эттинъ.

6Бакъ, Исраиль башлыкълары, эр бирининъ кучю еткени къадар, къан тёктилер. 7+Сенинъ ичинъде анасы-бабасыны урьмет этмейлер, башкъа халкълардан олгъанларны чекиштирелер, оксюз балаларны ве тул апайларны хорлайлар. 8+Сен Меним азиз шейлеримни саймайсынъ, афталыкъ раатлыкъ куньлериме сайгъы косьтермейсинъ. 9+Сенинъ ичинъде ифтираджылар башкъасынынъ къаныны тёкелер. Дагъ тёпелеринде къурбанларны кетирип, ашайлар. Сенинъ ортанъда джиренч ишлер япыла. 10+Сенде адамлар озь бабасынынъ ятагъыны масхара этелер[*], устю кирли апайларнынъ намусына токъуналар. 11+Бириси башкъасынынъ апайынен ятып, джиренч иш япа, башкъасы утанмайып келининен арамлана, учюнджиси де бабасынынъ къызы олгъан къызкъардашынынъ намусына токъуна. 12+Сенде яшагъанлар къан тёкмек ичюн, къапарларны берелер. Сен файдасы ичюн пара бересинъ, пара бергенде, фаиз истейсинъ, якъынынъны зорлап, ондан акъча тутып аласынъ. Мени исе сен къалдырдынъ, – дей РАББИ-ТААЛЯ.

13Бакъ, зорлап арам акъча алгъанынъ ве къан тёккенинъ ичюн, Мен эллеримни бири бирине ураджагъым. 14Мен санъа къаршы чыкъкъанда, джесаретинъ къаладжакъмы? Эллеринъде кучь оладжакъмы, аджеба? Мен, РАББИ, буны айттым ве буны япаджагъым. 15+Мен сени халкълар арасында дагъытаджагъым, башкъа мемлекетлерге сюргюн этеджегим, сенинъ пис ишлеринъе сонъ къояджагъым. 16Башкъа халкъларнынъ козюнде масхара оладжакъсынъ. О заман Мен – РАББИ олгъанымны биледжексинъ.

17РАББИ манъа шойле деди:

18+– Инсан огълу! Исраиль халкъы Меним ичюн чыкъынты киби олды. Оларнынъ эписи – оджакътаки бакъыр, къалай, демир ве къуршун кибилер, кумюш иритильген сонъ чыкъынты олдылар. 19Шунынъ ичюн РАББИ-ТААЛЯ шойле дей:

Эпинъиз къалымты киби олгъанынъыз ичюн, мына Мен сизлерни Ерусалимде топлайджагъым. 20Иритмек ичюн атешни якъып, оджакъкъа кумюш, бакъыр, демир, къуршун ве къалай насыл атылса, Мен де гъазап ве ачув ичинде сизлерни топлап, иритеджегим. 21Сизлерни топлайджагъым ве гъазабымнынъ атешини сизге уфюреджегим, сизлер де шу атеште ирийджексинъиз. 22Кумюш оджакъта иригени киби, сизлер де анда ирийджексинъиз. О заман Мен, РАББИ, устюнъизге ачувымны тёккенимни билирсинъиз.

23РАББИ манъа шойле деди:

24+– Инсан огълу! Мемлекетке бойле айт: «Сен – темизленмеген, ягъмурнен ювулмагъан мемлекетсинъ, шунынъ ичюн гъазап куню санъа кельди!» 25+Анда пейгъамберлери къара акъыл танышалар, окюрген, авыны парчалап йырткъан арсланларгъа ошайлар: джанларны ольдюрелер, байлыкъларны ве къыйметли шейлерни тартып алалар, тул къадынларнынъ сайысыны чокълаштыралар. 26+Мемлекетнинъ руханийлери Меним Къанунымны бозалар, Меним азиз шейлеримни арамлайлар, азиз ве азиз олмагъан шейлерни айырмайлар, элялнынъ арамдан фаркъыны косьтермейлер, афталыкъ раатлыкъ куньлеримден козьлерини чевирелер. Олар Мени урьмет этмейлер. 27+Ёлбашчылары авыны йырткъан къашкъырларгъа ошай: акъсыз акъча алмакъ ичюн къан тёкелер, адамларны ольдюрелер. 28+Пейгъамберлери эписини сылавнен сылайлар[*], бош шейлерни корелер, ялан хабер этип: «РАББИ-ТААЛЯ бойле айта», – дейлер, РАББИ исе буларны айтмады. 29Мемлекетнинъ халкъы бири-бирини хорлайлар, мал-мулькюни тутып алалар, ёкъсулларны ве фукъарелерни чекиштирелер, башкъа халкълардан олгъанларгъа адалетсизлик япалар.

30+Мен оларнынъ араларындан бир кишини къыдырдым; Мен мемлекетни гъайып этмейим деп, мемлекетнинъ чевресинде къора япкъан кишини, Меним огюмде мемлекетни къорчалагъан адамны къыдырдым. Лякин бойле адамны тапалмадым. 31+Шунынъ ичюн Мен гъазабымны оларгъа тёкеджегим, ачувымнынъ атешинен оларны бутюнлей ёкъ этеджегим, оларнынъ япкъанларыны озь башларына авдараджагъым, – дей РАББИ-ТААЛЯ.

23

Хиянетлик эткен къызкъардашлар

23^1РАББИ манъа шойле деди:

2– Инсан огълу! Бир заманда эки апай бар экен, бир ананынъ эки къызы бар экен. 3+Олар яшлыкътан Мысырда ороспулыкъ япкъан. Анда кокюслери эзильген, анда оларнынъ къызлыкъ мемелери эзильген эди. 4Буюгининъ ады Охола, кучюгининъ ады Охолива[*] эди. Олар Менимки эдилер ве огъулларнен къызларны догъа эдилер. Адлары Охола – бу Самарие шеэри, Охолива исе – Ерусалимдир.

5+Охола даа Менимки олгъанда, ороспулыкъ этип башлады ве ойнашлары олгъан къомшу ашшурлыларгъа юрекнен берилип, истекнен артындан кетти. 6Оларнынъ эписи: виляет башлыкълары ве ёлбашчылар, яш аскерлер, – мор урбалар кийген, эписи истенильген дюльбер йигитлер, атлы аскерлер эди. 7О, ашшурлыларнынъ эписинен, кимни истесе, эр кеснен, энъ яхшы акъайларынен ороспулыкъ япты, оларнынъ путларынен о озюни арамлады. 8Мысырда башлагъан ороспулыгъыны ташламады. Яшлыгъындан берли мысырлыларнен ятты, ве олар онынъ кокюслерини охшадылар, онен чокъ ороспулыкъ эттилер.

9+Шунынъ ичюн Мен оны ойнашларынынъ къолларына, о истеген ашшурлыларнынъ къолларына бердим. 10Олар онынъ аврет ерлерини ачтылар, огълан-къызларыны тартып алдылар, озюни къылычнен ольдюрдилер ве бойле этип, оны джезаладылар. О, эписи къадынлар арасында масхара олды.

11+Онынъ къызкъардашы Охолива буны корьди, амма ороспулыгъында къызкъардашындан даа бозукъ ве бетер олды. 12+О, къомшулары ашшурлыларнынъ, виляет башлыкъларынынъ ве ёлбашчыларнынъ, пек яхшы кийинген, атларда юрген атлыларнынъ ве эписи энъ яхшы ве истенильген йигитлернинъ артындан истекнен кетти. 13Озюни не къадар арамлагъаныны корьдим. Оларнынъ экиси де бир ёлдан кеттилер.

14+Охолива озь ороспулыгъыны даа да чокълаштырды. О, диварда оюлып ясалгъан акъайларнынъ ресимлерини, къырмызы боянен боялангъан къасдийлилернинъ ресимлерини корьди. 15Беллеринде къушакълар, башларында буюк сарыкълар бар эди; оларнынъ эписи орду башлыкъларына, къасдийлилернинъ топрагъында догъгъан Вавилон адамларына ошай эдилер. 16Тек оларны корип, онынъ ичинде истек догъды, ве о, къасдийлилернинъ мемлекетине эльчилерни йиберди. 17+Вавилонлылар онынъ севги ятагъына келип кирдилер ве онен ороспулыкъ япып, оны арамладылар. Олар онъа джиренч олмагъандже, о, оларнен арамлана эди. 18Охолива ачыкътан-ачыкъ ороспулыкъкъа берильген сонъ, озь чыплакълыгъыны косьтерген сонъ, Мен ондан джирендим, татасындан юзюмни чевиргеним киби, ондан да юзюмни чевирдим. 19+О исе, яшлыгъында Мысыр топрагъындаки ороспулыкъ эткенини акъылында туткъанда, ороспулыгъыны чокълаштырды. 20Эркек органлары эшек органларына ошагъан, тухумлары айгъырларнынъ тухумы киби атылып чыкъкъан ойнашларынынъ артындан истекнен кетти.

21Бойле этип, яшлыгъынъда Мысырдаки ороспулыгъынъны, анда мысырлылар яш кокюслеринънинъ мемелерини охшагъан вакътыны хатырладынъ.

22+Шунынъ ичюн, Охолива, РАББИ-ТААЛЯ шойле дей: Бакъ, сен джиренип ташлагъан ойнашларынъны санъа къаршы котереджегим ве оларны эр тарафтан кетиреджегим – 23+вавилонлыларны ве эписи къасдийлилерни, Пекъод, Шоа ве Къоа адамларыны, оларнен берабер де эписи ашшурлыларны кетиреджегим. Оларнынъ эписи – истенильген йигитлер, виляет башлыкълары ве ёлбашчылар, орду башлыкълары ве намлы адамлар, эписи атлылар. 24+Олар санъа къаршы силясынен, дженк арабаларынен ве чокътан-чокъ халкъынен чыкъаджакълар. Буюк ве кучюк къалкъанлары ве демир башлыкълары олгъан аскерлер сени эр тарафтан сараджакълар. Мен сени оларнынъ джезасына береджегим, олар сени озь истегине коре суд этеджеклер. 25Мен куньджюлигимни санъа къаршы чевиреджегим, ве олар санъа ачувларына коре яманлыкъ япаджакълар: сенинъ бурнунъны ве къулакъларынъны кесип атаджакълар, къалгъаныны исе къылычнен кеседжеклер, огълан-къызларынъны аладжакълар, къалгъаныны исе атеште якъаджакълар, 26+урбаларынъны устюнъден чыкъараджакълар, гузель къыйметли шейлеринъни тартып аладжакълар. 27+Мысыр топрагъындан кетирильген сенинъ масхаралыгъынъа ве ороспулыгъынъа сонъ къояджагъым. Бундан сонъ оларнынъ тарафына бакъмайджакъсынъ, Мысырны акъылынъа биле кетирмейджексинъ.

28РАББИ-ТААЛЯ шойле дей: Бакъ, сени кореджек козю олмагъанларгъа, санъа джиренч олгъан адамларнынъ къолларына Мен сени берем. 29Олар сеннен мераметсизликнен арекет этеджеклер, сенинъ чалышып къазангъанынъны тартып аладжакълар, сени чыр-чыплакъ къалдыраджакълар. О вакъыт сенинъ чыплакълыгъынъ, ороспулыгъынъ, масхаралыгъынъ ве бозукъ арекетлеринъ ачыладжакъ. 30+Ороспулыгъынъ ичюн, путларгъа ибадет этип, озюнъни арамлагъанынъ ичюн, буларнынъ эписи сенинъ башынъа келеджек. 31+Буюк татанънынъ ёлундан кеткенинъ ичюн, Мен сенинъ къолунъа онынъ джеза къадесини береджегим.

32РАББИ-ТААЛЯ шойле дей:

Сен татанънынъ къадесинден ичеджексинъ,
терен ве кениш о къаде.

Сени куледжек, масхара этеджеклер,
буюктир о къаде.

33Сен сархош оладжакъсынъ,
гъамгъа тояджакъсынъ.

Бу къаде къоркъугъа ве олюмге толу,
о – татанъ Самариенинъ къадесидир.

34+Сен оны ичип бошатаджакъсынъ,
онынъ парчаларыны ялайджакъсынъ
ве коксюнъни тырмалайджакъсынъ.

Буны Мен айттым, – дей РАББИ-ТААЛЯ.

35+Шунынъ ичюн РАББИ-ТААЛЯ шойле дей: Мени унуткъанынъ ве Менден вазгечкенинъ ичюн, масхаралыгъынъ ве ороспулыгъынъ ичюн джезаны ал.

36+РАББИ манъа шойле деди:

– Инсан огълу! Охоланы ве Охоливаны суд этеджексинъми? Оларгъа пис ишлерини косьтер. 37+Олар ороспулыкъ эттилер, къолларыны къангъа батырдылар. Путларынен ороспулыкъ яптылар, Манъа догъулгъан огъулларыны биле атеште якъып, путларына ем оларакъ къурбан эттилер. 38+Олар даа шуларны Манъа къаршы яптылар: Меним Азиз Еримни арамладылар, Меним афталыкъ раатлыкъ куньлериме сайгъы косьтермедилер. 39+Балаларыны путларгъа къурбан эткен куню Меним Азиз Ериме кирип, оны арамладылар. Меним Эвимде буны яптылар!

40+Бундан гъайры, узакъта яшагъан адамларны чагъырттылар. Оларны эльчилернен чагъырттылар, ве олар кельгенде, сен ювунып, козьлеринъни сюрмелей, гузель ильванларынъны такъа эдинъ. 41Донатылгъан софранынъ башында парлакъ ятакъкъа ятып, софрагъа Меним гузель къокъулы ягъымны ве зейтюн ягъымны къойдынъ.

42Анда къасеветсиз халкънынъ сеслери янъгъырай эди. Халкъ сюрюсининъ акъайларына сахрадан ичкиджилер кетириле эди. Оларнынъ эллерине билезликлер такъа, башларына гузель тадж къоя эдилер.

43О заман ороспулыкътан ёрулгъан, тутмагъа ери къалмагъан апай акъкъында Мен шойле дедим: «Энди оны ороспу киби къуллансынлар». 44Онъа, ороспугъа киби, кирип, онен яттылар. Эки ороспунен – Охола ве Охоливанен яттылар. 45+Лякин догъру адамлар оларны суд этеджеклер. Бу экиси ороспулыкъ япкъанлары, озь къолларынен къан тёккенлери ичюн, оларны ороспулар киби, къан тёккен апайлар киби, джезалайджакълар.

46РАББИ-ТААЛЯ шойле дей: Оларгъа къаршы халкъны топла, олар къоркъсунлар, оларны чайпап таласынлар. 47+Халкъ оларны ташларнен ольдюрсин, къылычларнен парчаласын, огъул-къызларыны ёкъ этсин, эвлерини де якъсын.

48+Бойле этип, мемлекеттеки масхаралыкъкъа сонъ къояджагъым. Бу, башкъа къадынларгъа дерс олсун; олар сизинъ масхара ишлеринъизни япмасынлар. 49+Ороспулыкъ ве путперестлик гуналарынъыз ичюн олар сизни джезалайджакълар. О заман Мен – РАББИ-ТААЛЯ олгъанымны биледжексинъиз.

24

Къазан акъкъында икяе

24^1Докъузынджы йылы, онунджы айнынъ онунджы куню РАББИ манъа шойле деди:

2+– Инсан огълу! Бу кунни, бугуньки куннинъ адыны яз. Бу куню Вавилон падишасы Ерусалимни алкъагъа алды. 3+Бу инат халкъкъа шу икяени айтып бер. Оларгъа айт: РАББИ-ТААЛЯ шойле дей:

Къазанны алып къой,
ичине сув толдур.

4-5Энъ яхшы къойларны алып сой,
къазаннынъ ичине эт къой,
энъ яхшы этни – арт аякъ ве курегини къой,
энъ яхшы кемиклернен оны толдур.

Къазаннынъ тюбюне одун къой.

Къазан яхшы къайнасын,
кемиклер анда пишсин.

6+РАББИ-ТААЛЯ шойле дей:

Къан тёккен шеэрге беля олсун!

Бу къазан тотлангъан,
тоттан темизленмеген къазан!

Оны бошатынъыз,
этни кесек-кесек ичинден чыкъарынъыз,
джереп чекменъиз.

7+Онынъ ичинде къан тёкюльди.

Бош къаяда къан тёкюльди.

Оны топракъ олмагъан ерде тёктилер,
шунынъ ичюн топракъ оны къапаталмады.

8Ачувымны алевлендирмек ичюн,
акътыманымны алмакъ ичюн,

Мен къанны бош къаяда къалдырдым,
оны гизлемеге мумкюн олмасын деп.

9+Шунынъ ичюн РАББИ-ТААЛЯ шойле дей:

Къан тёккен шеэрге беля олсун!
Мен атеш якъмакъ ичюн, чокъ одун къояджагъым.
10Чокъча одунларны топла,
атешни якъ,
этни яхшы пишир.
Ягъы къайнап битсин,
кемиклер къавурылып, янсынлар.
11Сонъра бош къазанны комюрлер устюне къой,
къазан къызсын,
онынъ бакъыры къызарсын,
ичиндеки кири ирисин,
тоту исе янып битсин.
12+Амма эписи эмегим бошуна кетти:
къазаннынъ къалын тоту кетмеди,
атеш биле оны темизлеп оламады.

13Арамлыгъынъ пек буюк. Мен сени чокъ темизлей эдим, амма сен темизленмединъ. Энди Меним гъазабым санъа тюшип, ятышмагъандже, сен арамлыгъынъдан темизленип оламазсынъ.

14+Мен, РАББИ, буны айтам. Вакъыт якъынлаша, ве Мен буны япаджагъым. Энди Мен арткъа къайтмам, аджымам, пешман да этмем. Сен юрген ёлларынъа коре ве ишлеринъе коре джезаланаджакъсынъ, – дей РАББИ-ТААЛЯ.

Ехезкельнинъ апайынынъ олюми

15РАББИ манъа шойле деди:

16+– Инсан огълу! Бакъ, сенинъ севимли кишинъни сенден хасталыкънен аладжагъым. Амма сен аджынма ве агълама, козьяш да тёкме. 17+Сесинъни чыкъармайып, яс тут, лякин дженазе адетлерини япма. Башынъа сарыкъ багъла, аякъкъапларынъны кий, мыйыгъынъны къапатма, ве адамлар санъа кетирген ашыны ашама.

18Саба мен халкънен лаф эттим, акъшам исе апайым кечинди. Эртеси куню манъа буюрылгъаныны яптым. 19+Адамлар менден сорадылар:

– Шу япкъанларынънынъ биз ичюн не манасы бар?

20Мен оларгъа бойле джевап бердим:

– РАББИнинъ хабери манъа кельди.

21+РАББИ-ТААЛЯ Исраиль халкъына шойле дей: «Бакъ, Мен бойле япаджагъым ки, Меним Азиз Еримни, кучюнъизнинъ къуванчыны, козь бебегинъизни, джанларынъызнынъ севинчини арамлайджакълар. Сизлерде къалгъан огъулларынъыз ве къызларынъыз исе къылычтан оледжеклер». 22О вакъыт сизлер мен япкъаным киби япаджакъсынъыз. Агъызларынъызны къапатмайджакъсынъыз, биревлернинъ ашларыны ашамайджакъсынъыз. 23+Башларынъызда сарыкълар, аякъларынъызда аякъкъаплар оладжакъ. Сиз аджынмайджакъсынъыз ве агъламайджакъсынъыз, амма озь гуналарынъыз ичюн азып-тозаджакъсынъыз, бир-биринъизнинъ огюнде ынъранаджакъсынъыз. 24+«Ехезкель сизге бельги олсун: сиз онынъ япкъаны киби япаджакъсынъыз. Буларнынъ эписи олып кечкен сонъ, Мен – РАББИ-ТААЛЯ олгъанымны биледжексинъиз».

25Сен исе, инсан огълу, бекле. Мен оларнынъ къалесини, къуванчыны ве шуретини, козь бебеклерини ве джанларынынъ севинчи олгъан огъулларыны ве къызларыны тартып алгъан куню 26+сагъ къалгъан санъа келип, хабер кетиреджек. 27+О куню, сагъ къалгъан санъа кельген вакъытта, сен лаф этип башлайджакъсынъ, бир даа индемейип отурмайджакъсынъ, ве сен оларгъа бир бельги оладжакъсынъ. О заман Мен – РАББИ олгъанымны биледжеклер.

25

Аммон халкъы акъкъында пейгъамберлик

25^1РАББИ манъа шойле деди:

2+– Инсан огълу! Аммонлыларгъа юзюнъни чевир де, оларгъа къаршы пейгъамберлик эт. 3+Аммон огъулларына бойле айт: «РАББИ-ТААЛЯнынъ сёзлерини динъленъиз. РАББИ-ТААЛЯ шойле дей: Меним Азиз Ерим арамлангъанда, Исраиль топрагъы харап олгъанда, Исраиль халкъы сюргюнликке кеткенде кульгенинъиз ичюн, 4Мен сизлерни шаркъ халкъларынынъ элине береджегим. Олар топракъларынъызда ордуларыны ве чадырларыны къураджакълар, махсулынъызны ашайджакъ, сютюнъизни ичеджеклер. 5+Рабба шеэрини девелер отлагъан ер япаджагъым, аммонлыларнынъ топрагъыны исе къойларнынъ раатлангъан ери япаджагъым. О заман Мен – РАББИ олгъанымны билирсинъиз. 6РАББИ-ТААЛЯ шойле дей: Сен, Аммон, Исраиль топрагъынынъ белясыны корьгенде, нефретленип пек къуванасынъ, эль чырпасынъ ве аякъларынъны ерге урасынъ. 7+Шунынъ ичюн Мен санъа къаршы къолумны котерип, башкъа халкъларгъа сени чайпамагъа ёл ачаджагъым. Сени халкълар арасындан ёкъ этеджегим, мемлекетлер арасындан чыкъарып ташлайджагъым, бутюнлей сени гъайып этеджегим. О заман Мен – РАББИ олгъанымны билирсинъ».

Моав халкъы акъкъында пейгъамберлик

8РАББИ-ТААЛЯ шойле дей:

– Моав ве Сеир халкъы: «Бакъынъыз, Ехуданынъ башкъа халкълардан фаркъы ёкъ», – дегени ичюн, 9+Мен Моавнынъ сынъырларыны къаравулсыз къалдыраджагъым, топрагъынынъ шурети олгъан кенар шеэрлерини Бет-Ешимот, Баал-Меон ве Кирьятаимни 10+аммонлыларнен берабер шаркъ халкъларгъа мульк оларакъ береджегим, башкъа халкълар арасында аммонлылар башкъа анъылмасынлар. 11Мен Моавны джезалайджагъым, о заман Мен – РАББИ олгъанымны билирлер.

Эдом халкъы акъкъында пейгъамберлик

12+РАББИ-ТААЛЯ шойле дей:

– Эдом Ехуда халкъына чокъ яманлыкъ япкъаны ичюн, буюк къабаат къазанды. 13+Шунынъ ичюн РАББИ-ТААЛЯ шойле дей: Мен Эдомгъа къаршы къолумны котереджегим, онынъ эм халкъыны, эм айванларыны ёкъ этеджегим. Оны бом-бош этеджегим, Темандан Дедангъадже эр кес къылычтан гъайып оладжакъ. 14Мен Исраиль халкъымнынъ къолларынен Эдомны джезалайджагъым. Исраиллилер оларнен ачувыма ве гъазабыма коре арекет этеджеклер. Меним джезам не олгъаныны билирлер, – дей РАББИ-ТААЛЯ.

Фелестинлилер акъкъында пейгъамберлик

15РАББИ-ТААЛЯ шойле дей:

– Фелестинлилер яманлыкъ яптылар, олар юрегиндеки нефретнен джезалайлар, сонъсуз душманлыкънен олюм кетирелер. 16Шунынъ ичюн РАББИ-ТААЛЯ шойле дей: Бакъ, Мен фелестинлилерге къаршы къолумны узатаджагъым ве эм керетлилерни, эм денъиз ялы боюнда къалгъанларнынъ эписини ёкъ этеджегим. 17Мен аджымайып, олардан интикъам аладжагъым ве буюк джезагъа огъратаджагъым. Оларны джезалагъан сонъ, Мен – РАББИ олгъанымны билирлер.

26

Тир шеэри акъкъында пейгъамберлик

26^111-инджи йылында, айнынъ биринджи куню РАББИ манъа шойле деди:

2+– Инсан огълу! Тир шеэри Ерусалим акъкъында бойле дей: «Аха-а! Чокъ халкълар кечип кеткен къапулар бозулгъан! Шимди эписи манъа догъру келеджек! Энди мен бай олурым, о исе харап къаладжакъ!» 3Шунынъ ичюн РАББИ-ТААЛЯ шойле дей: «Эй, Тир, Мен санъа къаршы чыкъаджагъым. Денъизнинъ далгъалары насыл котерильсе, ойле де Мен чокъ халкъларны санъа къаршы котереджегим. 4Олар Тир шеэрининъ диварларыны йыкъаджакъ, къуллелерини бозаджакълар. Мен Тирден къалгъан тозны биле сипирип атаджагъым, шеэрни бош къаягъа чевиреджегим. 5+Онынъ еринде денъиз ортасында балыкъчылар озь агъларыны къурутмагъа къояджакълар. Мен сёз берем, – дей РАББИ-ТААЛЯ. – Халкълар шеэрни чайпап кетеджеклер, 6+онынъ тарафындаки койлерде яшагъанлар исе къылычнен ёкъ этиледжек. О заман Мен – РАББИ олгъанымны биледжеклер».

7+РАББИ-ТААЛЯ шойле дей: Бакъынъыз, Мен шимальден Тирге къаршы падишаларнынъ падишасыны, Вавилон падишасы Невукъаднеццарны алып келеджегим, атларны ве дженк арабаларыны, атлыларынен ордусыны ве чокътан-чокъ аскерлерни кетиреджегим. 8+О тарафтаки койлерде яшагъанларны о, къылычнен ёкъ этеджек, санъа къаршы уджюм къуллелерини къураджакъ, диварларынъ тюбюнде топракъ обаларыны япаджакъ ве санъа къаршы къалкъанларыны котереджек. 9+О, сенинъ диварларынъны дивар йыкътыргъан алетлернен урып йыкътырмагъа буюраджакъ, къалелеринъни къылычларынен бозаджакъ. 10Онынъ атлары о къадар чокъ оладжакъ ки, аякъларынынъ котерген тозу сени къаплайджакъ. О, шеэрнинъ къапуларына киргенинен, атлыларынынъ, дженк арабаларынынъ ве копчеклерининъ шаматасындан сенинъ диварларынъ къалтырайджакъ, ве о, шеэрге, йыкъылгъан шеэрге киби, киреджек. 11Атларынынъ туякълары эписи сокъакъларынъны таптайджакъ. О, сенинъ халкъынъны къылычынен ольдюреджек, кучьлю колонналарынъны ерге йыкътыраджакъ. 12Душманларынъ байлыгъынъны тартып аладжакъ, малларынъны хырсызлайджакъ, диварларынъны бозаджакъ, гузель эвлеринъни харап этеджек. Сенинъ ташларынъны, агъачларынъны ве сенден къалгъан тоз-топрагъынъны денъизге атаджакълар. 13+Мен сенинъ шаматалы йырларынъа сонъ къояджагъым, ве сантырларынънынъ сеслери башкъа эшитильмез. 14+Сени бош къая япаджагъым, балыкъчылар агъларыны къурутмагъа къойгъан бир ер оладжакъсынъ. Бир даа къурулмайджакъсынъ. Мен, РАББИ, бойле айттым, – дей РАББИ-ТААЛЯ.

15+РАББИ-ТААЛЯ Тир шеэрине шойле дей: Сенинъ йыкъылгъанынъдан, яралыларнынъ ынъранувларындан, сенинъ ичинъде япылгъан олюм-къалым дженктен бутюн ялы бою къалтырайджакъ. 16+Ялы боюнда яшагъан бутюн укюмдарлар тахтларындан энеджек, япынджаларыны ве ренкли урбаларыны чыкъараджакълар. Олар къалтырап-титреп ерде отураджакъ, эр дакъкъасы сескенип, сенинъ къоркъунчлы алынъа шашаджакълар. 17+Олар сенинъ акъкъынъда агълайджакъ ве шойле айтаджакълар:

«Эй, денъизджилернинъ шеэри, намлы шеэр!

Насыл олды да, гъайып олдынъ!

Сен ве шеэрлилеринъ
денъизде кучьлю эдинъиз,
бутюн ялы боюны
къоркъуза эдинъиз.

18Энди сен йыкъылгъан куню
ялы мемлекетлери къалтырай.

Денъиздеки адалар
сенинъ гъайып олгъанынъа шашалар».

19РАББИ-ТААЛЯ шойле дей: Мен сени бакъымсыз шеэрге, кимсе яшамагъан шеэрге чевиреджегим, тюпсюз денъизни устюнъе авдараджагъым, сени буюк денъиз далгъалары къаплайджакъ. 20+Мен сени, олюм чукъурына тюшкенлерни киби, эвель заман яшагъан халкъларынынъ янына тюшюреджегим; ашагъы дюньягъа, даимий йыкътырылгъан ерлер арасына, мезаргъа тюшкенлернинъ янына сени ерлештиреджегим. Бир даа сенде адамлар яшамайджакъ, сен ер юзюндеки халкъларгъа шан-шуретинъни башкъа косьтермейджексинъ. 21+Сенинъ сонъунъ къоркъунчлы оладжакъ, сен гъайып оладжакъсынъ. Сени къыдыраджакъ, лякин тапалмайджакълар, – дей РАББИ-ТААЛЯ.

27

Тир шеэри акъкъында агълав

27^1РАББИ манъа шойле деди:

2+– Инсан огълу! Тир акъкъында агълав тюркюси йырла, 3денъиз киришинде ерлешкен, чокъ ялы халкъларнен алыш-вериш япкъан Тир шеэрине айт: РАББИ-ТААЛЯ шойле дей:

– Эй, Тир, сен: «Меним гузеллигим къусурсыз», – дейсинъ.

4Сенинъ кенарларынъ узакъкъа денъизнинъ ичине узаналар;
къуруджыларынъ сенинъ гузеллигинъни
даа гузель яптылар:
5+эписи тахталарынъны
Сенир ардычларындан ясадылар,
мачта япмакъ ичюн,
Ливан кедрини алдылар,
6+Башан эменлеринден
къайыкъ куреклерини яптылар,
Киттим ялыларынынъ кипарислеринден
геми когертесини ясадылар,
фильтишнен донаттылар.
7Елькенинъ ренкли Мысыр кетенинден тикильди,
сени елькенлеринъден таный эдилер.
Элиша ялыларындан
мор ве мавылы къырмызы безлернен
сенинъ устюнъни япа эдилер.
8+Сидонлылар ве арвадлылар
сенинъ курекчилеринъ олды,
сенинъ акъыллы усталарынъ, эй, Тир,
гемиджилер эди.
9+Гивал шеэринден теджрибели усталар
сенинъ тешиклеринъни къапата эдилер.
Денъиздеки бутюн гемилер ве денъизджилер
санъа мал алмакъ ичюн келе эдилер.
10+Фарс, Луд ве Пут мемлекетлеринден аскерлер
сенинъ ордунъда хызмет эттилер,
диварларынъа къалкъанларыны ве демир башлыкъларыны астылар,
санъа шурет кетирдилер.

11Арвад ве Хелектен кельген адамлар
эр ерде диварларынънынъ устюнде турдылар.

Гъаммад адамлары
къуллелеринъни къорудылар.

Олар озь къалкъанларыны эр ерде диварларынъа астылар,
гузеллигинъни къусурсыз яптылар.

12+Сенинъ чешит тюрлю малынъ олгъаны ичюн, Таршиш шеэри сеннен алыш-вериш япты, сенинъ малларынъ ичюн кумюш, демир, къалай ве къуршун бере эди.

13+Яван, Тувал ве Мешек сеннен тиджарет япа эди. Олар сенинъ малларынъ ичюн санъа адамларнынъ джанларыны ве тунч шейлерини бере эдилер.

14+Бет-Тогъарма сакинлери сенинъ малларынъ ичюн атларны ве дженк атларыны, эм де къатырларны бере эди.

15+Дедан адамлары сеннен тиджарет яптылар, бир чокъ ялы халкълары сенинъ малларынъны сатын алдылар, малларынъ ичюн санъа фильтиш ве къара терек бере эдилер.

16Сенинъ пек чокъ ве чешит малларынъ олгъаны ичюн, Арам сеннен тиджарет япты. О, сенинъ малларынъ ичюн карбункул ташларыны, мавылы къырмызы безлерни, ренкли кийимлер, индже кетен, мерджан ве къыйметли ташларны бере эди.

17+Ехуда ве Исраиль сеннен тиджарет эттилер. Олар сенинъ малларынъ ичюн Миннит богъдайыны, татлыларны, бал, зейтюн ягъы ве мелемлер бере эдилер.

18+Сенинъ чокътан-чокъ малларынъ ве буюк зенгинлигинъ бар олгъаны ичюн, Дамаск санъа Хелбон шарабы ве Цахар юнюни бере эди.

19+Ведан ве Узалдан Яван сенинъ малларынъ ичюн дёгюльген демир, кидда ве къокъулы къамышны бере эди.

20Дедан сенинъ малларынъ ичюн ат аркъасына япылгъан безлер бере эди.

21+Арабистан ве Кедар башлыкълары сеннен алыш-вериш яптылар, санъа къозуларны, къочкъарларны ве текелерни сата эди.

22+Шева ве Раама сатыджылары сеннен алыш-вериш япа эдилер. Олар сенинъ малларынъ ичюн чешит тюрлю къокъулы отларнынъ энъ яхшысыны, чешит тюрлю къыйметли ташларны ве алтын бере эдилер.

23+Харан ве Къанне шеэрлери ве Эден ери, эм де Шевадан, Ашшурдан ве Килмаддан алыш-веришчилери сеннен тиджарет яптылар. 24Олар сенинъ базарларынъда паалы кийимлерни, мор ве орьнекли безлерни, ренкли килимлерни ве къатты орюльген йиплерни сата эдилер.

25+Таршиш гемилери
сенинъ малларынъны ташыдылар.

Денъизлер арасында сен чокъ байлыкъкъа толдынъ,
буюк намнен агъыр олдынъ.

26+Курекчилеринъ сени ачыкъ денъизге чыкъарды.

Амма куньдогъуш ели денъизнинъ арасында
сени парчалады.
27Сен къазагъа огърайджакъ куню
зенгинлигинъ, малларынъ ве барлыгъынъ,
денъизджилеринъ ве геми айдавджыларынъ,
тешик къапаткъанларынъ,
туджджарларынъ ве эписи кучьлю аскерлеринъ, –
сенинъ эписи олгъанларынъ
денъизнинъ теренлигине батаджакъ.
28Геми айдавджыларнынъ къычыргъанындан
ялылар титрейджек.
29+Курекчилер гемилерден тюшеджек,
денъизджилер ве геми айдавджылары ялыда тураджакъ,

30+сенинъ акъкъынъда юксек сеснен агълайджакълар,
аджынып ынъранаджакълар.

Башларына куль сепип,
топракъта юварланаджакълар.

31Олар сенинъ ичюн башларыны тыраш этеджеклер,
чувалдан япылгъан урбаларны киеджеклер,
аджджы козьяшлар тёкип,
юреклери сызлап, сенинъ акъкъынъда агълайджакълар.

32+Къаарь-къасевет ичинде,
агълав йырыны сёйлейджеклер
ве: «Ким, Тир киби, денъиз арасында гъайып олды? – деп,
сенинъ акъкъынъда агълайджакълар.
33+– Малларынъ денъизден кельгенде,
сен бир чокъ халкъларны тойдура эдинъ.
Байлыгъынънынъ ве малларынънынъ чокълугъынен
сен дюнья падишаларыны зенгинлештирдинъ.
34Энди исе денъизнинъ теренлигинде
дарма-дагъын олдынъ,
малларынъ ве сенинъ аранъдаки эписи адамлар
денъизнинъ тюбюне батты.
35+Ялыларда яшагъанларнынъ эписи
сенинъ такъдиринъе шашты-къоркътылар.
Падишаларынынъ отьлери патлады,
юзьлери акъ кесильди.
36+Халкъларнынъ сатыджылары
шашкъанларындан сызгъырырлар.
Сенинъ сонъунъ къоркъунчлы олды,
бир даа сен олмайджакъсынъ».

28

Тир падишасынынъ гуналары ичюн гъайып оладжагъы акъкъында пейгъамберлик

28^1РАББИ манъа шойле деди:

2+– Инсан огълу! Тирнинъ башлыгъына бойле айт: РАББИ-ТААЛЯ шойле дей:

– Юрегинъ къопайды,
сен: «Мен – аллам!

Денъизлернинъ ортасында
мен алланынъ тахтында отурам», – дединъ.

Озюнъни Алла киби акъыллы сайдынъ,
лякин сен инсансынъ, Алла дегильсинъ.

3+Сен Даниялдан икметлисинъ,
санъа белли олмагъан шей ёкъ.

4+Акъылынънен ве анълавынънен
озюнъе байлыкъ къазандынъ.

Алтынгъа ве кумюшке
хазинелеринъни толдурдынъ.

5Буюк акъылынънен, алыш-вериш усталыгъынънен
байлыгъынъны чокълаштырдынъ.

Шу байлыгъынъ ичюн де
юрегинъ гъурургъа толып ташты.

6Шунынъ ичюн РАББИ-ТААЛЯ шойле дей:

– Сен акъылынъны Алланен бир деп сайгъанынъ ичюн,

7+бакъ, Мен ябанджыларны,
энъ къоркъунчлы халкъларны санъа алып келеджегим.

Олар сенинъ гузеллигинъе ве акъылынъа къаршы
къылыч котерип келеджеклер,
сенинъ парылдагъан буюклигинъни арамлайджакълар.

8Олар сени олюм чукъурына атаджакълар.

Денъизлернинъ ортасында ольдюрилип, оледжексинъ.

9О заман сени ольдюргенлернинъ огюнде:

«Мен – аллам», – айтарсынъмы?

Сени яралагъанларнынъ къолунда
сен инсансынъ, алла дегильсинъ.

10+Ябанджыларнынъ къолундан
сюннетсизлер киби оледжексинъ.

Мен, РАББИ, бойле дедим, – дей РАББИ-ТААЛЯ.

11РАББИ манъа шойле деди:

12+– Инсан огълу! Тир падишасы акъкъында агъла да, онъа шойле айт: РАББИ-ТААЛЯ шойле дей:

– Сен – къусурсызлыкънынъ мисали,
акъылгъа толу,
гузелликте энъ яхшы эдинъ.
13+Сен Эдемде, Алланынъ багъчасында эдинъ.
Чешит тюрлю къыйметли ташлар:
якъут, сары якъут, эльмаз,
хризолит, шохам, яспис,
лазурит, карбункул, зумрут
сени безете эди.

Энъ гузель ве паалы алтыннен безетильген эдинъ.

Буларнынъ эписи сен дюньягъа кельген куню япылгъан эди.

14+Къорчалайыджы Керув олмакъ ичюн,
сен ягънен сюртюльген эдинъ,
сени Мен къойгъан эдим.
Сен Алланынъ мукъаддес дагъында,
янгъан ташлар арасында юрдинъ.
15Яратылгъан кунюнъден башлап
ёлларынъ къусурсыз эди.
Лякин бир кунь сенде яманлыкъ ачылды.
16Алыш-веришинънинъ чокълугъындан
ичинъ залымгъа толу олды,
ве сен гуна яптынъ.
Шунынъ ичюн Мен сени, арам олгъанны киби,
Алланынъ дагъындан къувдым,
эй, къорчалайыджы Керув,
янгъан ташларнынъ арасындан сени ёкъ эттим.
17Гузеллигинъ ичюн
юрегинъ къопай олды,
шан-шуретинъ ичюн
акъылынъ гъайып олды.
Мен сени ерге аттым,
падишаларнынъ козю огюнде масхара эттим.
18Гуналарынъ чокълугъынен,
тиджаретте алдаткъанынънен
сен азиз ерлеринъни арамладынъ.
Мен сенинъ ичинъден бир атеш чыкъардым,
ве о атеш сени якъты.
Эписи бакъкъанларнынъ козю огюнде
сени ер юзюндеки кульге чевирдим.
19+Сени бильген халкълар,
сенинъ такъдиринъе дешетте къалдылар.
Сенинъ сонъунъ къоркъунчлы олды,
бир даа сен олмайджакъсынъ.

Сидоннынъ гуналары ичюн гъайып оладжагъы акъкъында пейгъамберлик

20РАББИ манъа шойле деди:

21+– Инсан огълу! Сидонгъа бакъ да, онъа къаршы пейгъамберлик эт 22ве шойле айт:

РАББИ-ТААЛЯ шойле дей:

Эй, Сидон, Мен санъа къаршым.

Сенинъ ичинъде Мен нам къазанаджагъым.

Сени джезалагъанда,
азиз олгъанымны косьтергенде,
адамлар Мен – РАББИ олгъанымны биледжеклер.

23+Мен о шеэрге ольдюриджи хасталыкъны йибереджегим,
ве сокъакъларынъдан къан акъаджакъ.

Онынъ ичинде эр тарафкъа ургъан къылычтан
олюлер серилип ятаджакъ.

О заман Мен – РАББИ олгъанымны билирлер.

24+О вакъыттан башлап о бир даа Исраильни
когем чалысы киби, санчмайджакъ,
тикен киби, башкъа къомшулардан бетер оны хорламайджакъ.

О заман Мен – РАББИ-ТААЛЯ олгъанымны билирлер.

25+РАББИ-ТААЛЯ шойле дей: Башкъа халкълар арасында дагъытылгъан Исраиль халкъыны топлагъанымда, халкъларнынъ козю огюнде Озь мукъаддеслигимни косьтереджегим. Олар озь топрагъында, Мен къулум Якъупкъа берген топракъта яшайджакълар. 26+Олар анда раат яшайджакъ, эв къураджакъ, юзюмликлерини сачаджакълар. Оларны кореджек козю олмагъан къомшуларыны Мен джезалайджагъым, ве олар къоркъмайып яшайджакълар. О заман Мен – РАББИ, оларнынъ Алласы олгъанымны биледжеклер.

29

Мысырнынъ гуналары ичюн гъайып оладжагъы акъкъында пейгъамберлик

29^1Онунджы йылы, онунджы айнынъ 12-нджи кунюнде РАББИ манъа шойле деди:

2+– Инсан огълу! Юзюнъни Мысыр падишасы фыравунгъа чевир де, онъа къаршы ве бутюн Мысыр мемлекетине къаршы пейгъамберлик эт. 3+Оларгъа бойле айт: РАББИ-ТААЛЯ шойле дей:

– Фыравун, Мысыр падишасы! Мен санъа къаршым!

Сен озенлернинъ ичинде яткъан буюк джанаварсынъ.

Сен: «Нил дерьясы менимки, мен оны озюме яптым», – дейсинъ.

4+Мен исе сенинъ ченгелеринъден къармакъ кечиреджегим,
озенлеринънинъ балыкъларыны сенинъ пулларынъа япыштыраджагъым,
пулларынъа япышкъан эписи балыкъларнен берабер
сени озенлеринъден чыкъараджагъым.

5+Сени сахрагъа атаджагъым,
сени де, озенинънинъ балыкъларыны да чыкъарып атаджагъым.

Ачыкъ чёльге тюшеджексинъ,
сени топламайджакъ, котерип алмайджакълар.

Ер айванларына ве коклердеки къушларгъа
сени аш оларакъ береджегим.

6+О заман Мысырнынъ бутюн халкъы

Мен – РАББИ олгъанымны билир.

Шуны япаджагъым, чюнки сен Исраиль халкъына къамыштан ясалгъан таякъ киби таянч эдинъ. 7Олар сени туткъанда, таякъ парчаланды, ве ярчыкълары оларнынъ омузыны яралады. Олар санъа таянгъанда, сен сындынъ ве баджакъларыны яраладынъ.

8+Шунынъ ичюн РАББИ-ТААЛЯ шойле дей: Бакъ, Мен санъа къаршы къылыч алып келеджегим, сенинъ халкъынъны да, айванларынъны да ёкъ этеджегим. 9Мысыр мемлекети бакъымсыз сахра оладжакъ. О заман Мен – РАББИ олгъанымны билирлер.

«Нил дерьясы менимки, мен оны озюме яптым», – дегенинъ ичюн, 10+Мен санъа ве сенинъ озенлеринъе къаршы оладжагъым. Мигдол шеэринден Севене шеэринедже, тап Хушнынъ сынъырларына къадар Мысыр топрагъыны бакъымсыз къуру сахрагъа чевиреджегим. 11Анда не инсан аягъы, не де айван аягъы басмайджакъ, къыркъ йыл девамында топракъ адамсыз къаладжакътыр. 12+Мен Мысыр топрагъыны бом-бош топракъларнынъ арасында энъ бакъымсыз япаджагъым. Онынъ шеэрлери бошап къалгъан шеэрлернинъ арасында къыркъ йыл девамында бакъымсыз къаладжакъ. Мен мысырлыларны халкълар арасында дагъытаджагъым, мемлекетлер арасында ерлештиреджегим.

13+РАББИ-ТААЛЯ шойле дей: Къыркъ йыл кечкен сонъра, Мен дагъытылгъан мысырлыларны башкъа халкъларнынъ арасындан топлайджагъым. 14+Сюргюн этильген мысырлыларны арткъа къайтараджагъым ве Патрос еринде, оларнынъ юртунда ерлештиреджегим. Олар анда кучьсюз бир падишалыкъ оладжакълар, 15падишалыкълар арасында энъ алчакъ оладжакълар ве эндиден сонъ башкъа халкълардан бир даа юксек олмайджакълар. Мен оларны ойле алчакъ япаджагъым ки, бир даа башкъа халкъларгъа падишалыкъ этип оламайджакълар. 16+Мысыр бир даа Исраиль халкъынынъ ишанчы олмайджакъ. Тек олардан ярдым сорап, насыл алдангъанларыны акъылда тутаджакълар. О заман Мен – РАББИ-ТААЛЯ олгъанымны билирлер.

Вавилонлылар Мысырны запт этеджеклер

1727-нджи йылы, биринджи айнынъ биринджи кунюнде РАББИ манъа шойле деди:

18– Инсан огълу! Вавилон падишасы Невукъаднеццар Тир шеэрини алкъагъа алгъанда, озь ордусыны чокъ къыйнады: эписининъ башы таз олды, агъыр иштен омузларынынъ териси сыдырылды. Амма не озю, не де ордусы агъыр эмеги ичюн Тирден бир къазанч корьмедилер.

19+Шунынъ ичюн РАББИ-Тааля шойле дей: Бакъ, Мен Вавилон падишасы Невукъаднеццаргъа Мысыр топрагъыны берем, о, онынъ байлыкъларыны тартып алсын, оны чайпасын. Ордусына къазанчыны бермек ичюн, Мысыр тутып алгъан шейлерини тартып алсын. 20Мысырда япкъан иши ичюн Мен онъа Мысырнынъ топрагъыны берем. О ордусынен берабер буны Меним ичюн япалар, – дей РАББИ-ТААЛЯ. 21– Шу куню Мен Исраиль халкъыны кучьлю япаджагъым[*], ве олар къоркъмайып, мысырлыларнен лаф этеджелер. О заман Мен – РАББИ олгъанымны билирлер.

30

Мысыр акъкъында агълав

30^1РАББИ манъа шойле деди:

2– Инсан огълу! Пейгъамберлик эт ве бойле айт: РАББИ-ТААЛЯ шойле дей:

– Агъланъыз, «Вай, беля куню!» – денъиз.

3+О кунь якъын,

РАББИнинъ куню якъындыр.

Къара булут, боран куню,
халкъларнынъ джеза вакъты якъынлаша.

4+Мысыргъа къаршы къылыч котериледжек.

Анда ольдюрильгенлер ерге йыкъыладжакъ,

Мысырнынъ байлыкълары алынаджакъ,
темеллери ёкъ оладжакъ.

О вакъыт дешетли къоркъу Хуш мемлекетини сараджакъ.

5+Хуш ве Пут, Луд, башкъа тюрлю халкълар ве Къув,
васиет топрагъынынъ адамлары да
оларнен берабер къылычтан гъайып оладжакълар.

РАББИ шойле дей:

6+– Мысыргъа къол туткъанлар ёкъ оладжакъ,
онынъ макътангъан къудрети йыкъыладжакъ.

Мигдолдан Севенегедже
адамлар къылычнен къырыладжакълар, –
дей РАББИ-ТААЛЯ.

7+– Харап олгъан мемлекетлернинъ арасында

Мысыр энъ зияде харап оладжакъ.

Шеэрлери де виран олгъан шеэрлернинъ арасында
виранеге чевириледжек.

8+О заман Мен – РАББИ олгъанымны билирлер.

О вакъыт Мысырны атешнен якъаджагъым,
онынъ эписи ярдымджылары гъайып оладжакъ.

9О куню гъамсыз Хушны къоркъузмакъ ичюн, Мен хаберджилеримни гемилерде йибереджегим. Мысырнынъ гъайып оладжакъ куню оларны къоркъу басаджакъ. О кунь келеята!

10+РАББИ-ТААЛЯ шойле дей:

– Мен Вавилон падишасы Невукъаднеццарнынъ къолунен

Мысырнынъ ордуларыны ёкъ этеджегим.

11Мен оны ве онынъ халкъыны –
халкъларнынъ энъ къоркъунчлысыны –
мемлекетни ёкъ этмек ичюн алып келеджегим.

Олар Мысыргъа къаршы къылыч котереджеклер
ве мемлекетни олюлерге толдураджакълар.

12+Мен Нил къолларыны къуру топракъкъа чевиреджегим,
мемлекетни ярамазларнынъ къолларына береджегим.

Ябанджыларнынъ къолларынен

Мен мемлекетни де, ичиндеки эр шейни де
йыкътыраджагъым.

Буны Мен, РАББИ, айттым.

13+РАББИ-ТААЛЯ шойле дей:

– Мен Ноф шеэрининъ путларыны ёкъ этеджегим,
ялан аллаларына сонъ къояджагъым.

Мысыр топракъларында артыкъ падиша олмайджакъ,

Мен Мысырны дешет ичинде къалдыраджагъым.

14+Мен Патросны бакъымсыз ерлерге чевиреджегим,

Цоан шеэрини якъып ёкъ этеджегим ве
Но шеэрини джезалайджагъым.
15Мысырнынъ къалесине, Син шеэрине
гъазабымны бошатаджагъым,
Но шеэрининъ ордуларыны ёкъ этеджегим.
16Мысырны атешнен якъаджагъым,
Син азабындан дёрт букленеджек.
Но йыкъымгъа огърайджакъ,
душманлар купе-куньдюз Ноф шеэрине уджюм этеджеклер.

17+Авен ве Пи-Бесет шеэрлерининъ йигитлери
къылычнен ольдюриледжек,
къызлары исе сюргюн этиледжеклер.
18+Мен о ерде Мысырнынъ кучюни бозгъанда,
Техафнехесте кунь ярыгъы сёнеджек,
о макътангъан къудрети кесиледжек.
Шеэрни булут къаплайджакъ,
ве къызлары сюргюн этиледжектир.
19+Бойле этип, Мен Мысырны джезалайджагъым,
о заман Мен – РАББИ олгъанымны билирлер.

2011-инджи йылы, биринджи айынынъ единджи кунюнде РАББИ манъа шойле деди:

21+– Инсан огълу! Мен Мысыр падишасы фыравуннынъ кучьлю къолуны къырдым. О тюзельсин деп, къылыч тутаджакъ къадар яхшы олсун деп, оны даа кимсе багъламады, илядж бермеди, саргъы сармады. 22Шунынъ ичюн РАББИ-ТААЛЯ шойле дей: Мен Мысыр падишасы фыравунгъа къаршым. Мен онынъ эки къолуны: эм сагълам къолуны, эм къырылгъан къолуны сындыраджагъым, къылычыны къолундан къакъып тюшюреджегим. 23+Мен мысырлыларны халкъларнынъ арасына дагъытаджагъым, башкъа топракъларгъа ёллайджагъым. 24Вавилон падишасынынъ къолларыны исе къавийлештиреджегим, Меним къылычымны онынъ къолуна къояджагъым. Фыравуннынъ къолларыны исе къыраджагъым, ве о, падишанынъ огюнде агъыр инъильдейджек. 25Мен Вавилон падишасынынъ къолларыны къавийлештиреджегим, фыравуннынъ къолу исе кучьсюз къаладжакъ. Мен Вавилон падишасынынъ къолуна къылычымны къойгъанда, о исе къылычны Мысыргъа къаршы котергенде, олар Мен – РАББИ олгъанымны билирлер. 26Мен мысырлыларны халкълар арасына дагъытаджагъым, оларны башкъа топракъларгъа ёллайджагъым. О заман Мен – РАББИ олгъанымны билирлер.

31

Ливан кедри

31^111-инджи йылы, учюнджи айынынъ биринджи кунюнде РАББИ манъа шойле деди:

2+– Инсан огълу! Мысыр падишасы фыравунгъа ве онынъ ордуларына бойле айт:

– Сен киби буюк ким бар?

3+Ашшургъа бакъ! О, Ливанда бир кедр тереги киби эди.

Гузель даллы,
япракълары кольгели ве юксек бойлу.
Озь даллы тёпесинен
булутларгъа узанды.
4Оны сувлар беслеген,
ерасты акъымы оны осьтюрген.
Озенлер онынъ оськен ерининъ
чевресинден акъа эди,
башкъа дагъ тереклерини исе
тек ирмакълар сувара эди.

5Шунынъ ичюн о, дагъ тереклерининъ эписинден юксек олды.

Сувнынъ боллугъындан
даллары чокълашты, пытакълары узанды.

6+Кок къушларынынъ эписи
онынъ пытакъларында ювалар яптылар.

Тюрлю кийик айванлар
даллары тюбюнде балаларыны догъдылар.

Чешит чокъ сайылы халкълар
онынъ кольгесинде яшадылар.

7Юксек бойлу,
узун даллы, о пек гузель эди.

Тамырлары бол-бол сув ала эди.

8+РАББИнинъ багъчасындаки кедр тереклери
онъа тенъ кельмеди:

кипарислернинъ даллары онынъкилерине ошамады,
платанларнынъ пытакълары да онынъкилери киби олмады.

РАББИнинъ багъчасындаки тереклернинъ арасында
о киби гузель терек ёкъ эди.
9Мен оны сыкъ-сыкъ далларнен гузеллештирдим,
РАББИнинъ багъчасындаки эписи Эдем тереклери
оны куньлей эдилер.

10+Шунынъ ичюн РАББИ-ТААЛЯ шойле дей: О, юксек бойлу олгъаны ичюн, даллы тёпесинен булутларгъа узангъаны ичюн, юксеклигинден гъурургъа толгъаны ичюн, 11Мен оны мемлекетлерге башлыкъ эткен укюмдарнынъ элине бердим. Япкъан акъсызлыгъына коре о, акъкъыны алды. Мен оны четке атып ташладым. 12+Халкъларнынъ арасында энъ къоркъунчлы олгъан ябанджылар оны кесип, дагъларгъа аттылар. Онынъ даллары эписи вадийлерге йыкъылып тюшти, пытакълары сынып, эписи дерелерге авдарылды. Ер юзюндеки бутюн халкълар онынъ талдасы тюбюнден чыкъып, оны ташлап кеттилер. 13+Онынъ авдарылгъан кевдесине чешит кок къушлары ерлешти, пытакълары арасында кийик айванлар яшай эди. 14+Шунынъ ичюн сувларнынъ янында оськен тереклер озь юксеклигинен макътанмасын, даллы тёпесинен булутларгъа узанмасын, сувларнен сувлангъан ич бир терек юксек олмасын. Оларнынъ эписи олюмге бериледжек, мезаргъа тюшкен инсан огъулларынен бирликте олар ернинъ терен чукъурына тюшеджек.

15РАББИ-ТААЛЯ шойле дей: Кедр тереги олюлер дюньясына кеткен кунюни Мен агълав куню яптым. Мен ерасты теренликни къапаттым, озенлерни токътаттым, буюк сувларгъа акъмагъа ёл бермедим. Мен Ливангъа къаранлыкъ ёлладым, ве бутюн дагъ тереклери сарарды-солдылар. 16+Оны ерге тюшюргенде, йыкъылувынынъ гудюрдисинен Мен халкъларны титреттим. Олюлер дюньясына, мезаргъа кеткенлернинъ арасына оны тюшюргенде, ашагъы дюньяда эписи Эдем тереклери, Ливаннынъ энъ гузель, сув ичкен эписи яхшы тереклери къувандылар. 17Онынъ кучю олгъан, онынъ кольгесинде яшагъан халкълар да онен берабер олюлер дюньясына, къылычнен ольдюрильгенлернинъ янына тюштилер.

18+Эдем багъчасындаки къайсы бир терекнинъ шан-шурети ве буюклиги сенинъкиге тенъ олур? Амма сен де, Эдем тереклери киби, ашагъы дюньягъа кетеджексинъ, сюннетсизлернинъ арасында ятаджакъсынъ, къылычтан ольгенлернинъ янында оладжакъсынъ.

Фыравуннынъ ве ордуларынынъ сонъу бойле оладжакътыр, – дей РАББИ-ТААЛЯ.

32

Фыравун акъкъында агълав

32^112-нджи йылы, 12-нджи айнынъ биринджи кунюнде РАББИ манъа шойле деди:

2+– Инсан огълу! Мысыр падишасы фыравун акъкъында агъла ве онъа бойле айт:

– Сен халкъларнынъ арасында озюнъни арслан деп сайдынъ.

Озюнъ исе денъиз джанаварына ошайсынъ.

Сен озенлеринъде бир тарафтан экинджи тарафкъа атыласынъ,
аякъларынънен сувларны булатасынъ,
озенлерини буландырып таптайсынъ.

3+Шунынъ ичюн РАББИ-ТААЛЯ шойле дей:

– Чокъ халкъларны топлап,

Мен устюнъе агъ атаджагъым,
ве олар сени Меним агъымнен чекип чыкъараджакълар.

4+Сени ерде къалдыраджагъым,
ачыкъ чёль ортасына атаджагъым.
Мен чешит къушларгъа устюнъе къонмагъа,
тюрлю айванларгъа сени ашап тоймагъа ёл береджегим.

5Этинъни дагъларда джайратаджагъым,
къалгъан кесеклеринънен вадийлерни толдураджагъым.

6Тап дагъларгъа къадар
къанынънынъ акъымларыны ичмеге ерге береджегим,
дерелер сенинъ къанынънен толаджакъ.
7+Мен сени сёндюрген вакъытта
коклерни къара япаджагъым,
къаранлыкъ йылдызларны къапатаджакъ.
Кунешни булутларнен орьтеджегим,
ай да ярыкъ бермейджек.
8+Кокте нур сачкъан бутюн ай-йылдызларны
устюнъде Мен къарартаджагъым,
мемлекетинъе къаранлыкъ ёллайджагъым, –
дей РАББИ-ТААЛЯ.

9Мен сенинъ къалгъанынъны халкъларнынъ арасына,
олар танымагъан мемлекетлерге сюргюн эткенимде,
чокъ халкъларнынъ юреги къасеветке толаджакъ.

10+Падишаларнынъ огюнде къылычымны саллагъанымда,
чокъ халкълар сенинъ ичюн къоркъаджакъ,
падишаларынынъ отьлери сенинъ ичюн патлайджакъ.

Сен йыкъылгъан куню
оларнынъ эр бири
джаны ичюн эр дакъкъасы титреп къалтырайджакъ.

11+РАББИ-ТААЛЯ шойле дей:

– Вавилон падишасынынъ къылычы
сени ураджакъ.

12+Кучьлю аскерлернинъ къылычларындан
сенинъ ордуларынъ ерге йыкъыладжакъ.

Халкъларнынъ арасында олар – энъ къоркъунчлыдыр.

Олар Мысырнынъ гъурурыны таптайджакъ,
ордуларыны ёкъ этеджеклер.
13Бол сувларнынъ янында отлагъан
Мысырнынъ айванларыны ёкъ этеджегим.
Бир даа инсан аягъы я айван туягъы
сувларны буландырмайджакъ.
14Сонъра сувларны тындырып,
озенлер зейтюн ягъы киби акъаджакъ, – дей РАББИ-ТААЛЯ.

15+– Мен Мысыр топрагъыны бакъымсыз сахрагъа чевиргенде,
мемлекетни эр шейден бошаткъанда,
анда яшагъанларнынъ эписини ёкъ эткенде,
олар Мен – РАББИ олгъанымны анъларлар.

16– Мына олар йырлайджакъ агълав тюркюси. Оны йырлап, халкъларнынъ къызлары Мысыр ве онынъ бутюн ордулары акъкъында агълайджакълар, – дей РАББИ-ТААЛЯ.

1712-нджи йылы, айнынъ 15-инджи кунюнде РАББИ манъа шойле деди:

18+– Инсан огълу! Мысыр халкъы ичюн агъла, оларны ве намлы халкъларнынъ къызларыны ашагъы дюньягъа, мезаргъа кеткенлернен берабер ат. 19+Оларгъа айт: «Сен кимден гузельсинъ? Ашагъы тюш де, сюннетсизлерге къошул». 20Мысыр халкъы къылычнен ольдюрильгенлернинъ арасына тюшеджек. Къылыч азыр – Мысырны бутюн ордуларынен берабер алып кетелер. 21+Энъ кучьлю аскерлер Мысыр акъкъында ве онъа къол туткъанлар акъкъында олюлер дюньясындан айтаджакъ: «Олар ашагъы тюштилер, энди шу сюннетсизлер къылычтан ольгенлернинъ янында яталар».

22+Ашшур да озюнинъ ордусынен анда. Онынъ чевре-четинде мезарлар. Оларнынъ эписи къылычнен ольдюрильди. 23+Мезарлары олюм чукъурынынъ энъ терен еринде ерлеше. Ордусы мезарынынъ чевресинде ята. Оларнынъ эписи ольди, къылычнен ольдюрильди. Бир заманда олар тирилернинъ дюньясында олюм къоркъусыны сачкъан эди.

24+Элам озь ордуларынен берабер онынъ мезары этрафында ята. Оларнынъ эписи ольген, къылычнен ольдюрильгендир. Сюннетсиз олып, олар ашагъы дюньягъа тюштилер. Бир заманда олар тирилернинъ дюньясында олюм къоркъусыны сачкъан эди. Энди олар масхара олып, олюм чукъурына тюшкенлерге къошулдылар. 25Эламгъа ольдюрильгенлер арасында ятакъ азырланды, онынъ ордулары да мезарынынъ чевресинде. Оларнынъ эписи сюннетсиз, къылычтан ольгенлер. Бир заманда олар тирилернинъ дюньясында олюм къоркъусыны сачкъан эди. Энди олар масхара олып, олюм чукъурына тюшкенлерге къошулды, ольдюрильгенлернинъ арасына къоюлдылар.

26+Мешек, Тувал да анда, бутюн ордулары – оларнынъ мезарлары чевресиндедир. Оларнынъ эписи сюннетсиз, къылычнен ольдюрильген. Бир заманда олар тирилернинъ дюньясында олюм къоркъусыны сачкъан эди. 27Амма ольдюрильген сюннетсиз къараманларнынъ арасында олар ятмайлар. Къараманлар олюлер дюньясына дженк силяларынен тюшкен, къылычлары башлары тюбюне къоюлгъан, къалкъанлары[*] да кемиклерининъ устюне къоюлгъандыр. Бир заманда олар къараманлар олып, тирилернинъ дюньясында олюм къоркъусыны сачкъан эдилер.

28+Фыравун! Сен де къырыладжакъсынъ, сюннетсизлернинъ арасына къоюладжакъсынъ, къылычнен ольдюрильгенлернинъ арасында ятаджакъсынъ.

29+Эдом да, падишалары ве ёлбашчылары да андалар. Не къадар джесюр олсалар да, къылычнен ольдюрильгенлернинъ арасындалар. Олар сюннетсизлернинъ ве мезаргъа тюшкенлернинъ янында яталар.

30+Шималь ёлбашчыларынынъ эписи ве сидонлыларнынъ эписи де анда. Олар да ольдюрильгенлернен берабер мезаргъа тюштилер. Къоркъунчлы ве кучьлю олса да, масхара олдылар, сюннетсиз олып, ве къылычтан ольдюрильгенлернен яталар, олюм чукъурына тюшкенлернен берабер масхаралыгъыны ташыйлар.

31Фыравун оларны корип, эм озю ичюн, эм къылычтан ольген ордусы ичюн теселли тападжакъ, – дей РАББИ-ТААЛЯ. 32– Мен тирилернинъ дюньясында олюм къоркъусыны сачам. Фыравун ве онынъ ордулары сюннетсизлернинъ арасында, къылычнен ольдюрильгенлернинъ янында къоюладжакътыр, – дей РАББИ-ТААЛЯ.

33

Къаравул Ехезкель

33^1РАББИ манъа шойле деди:

2+– Инсан огълу! Халкъынънен лаф этип, оларгъа бойле айт: Эгер Мен бир мемлекетке къаршы къылыч котергенде, шу мемлекетнинъ халкъы бир адам сайлап, оны озюне къаравул этип къойса, 3+ве шу адам мемлекетке къаршы дженк якъынлашкъаныны корип, боразан чалса ве халкъкъа бильдирсе, 4+ким боразан сесини эшитип де, сакъынмаса ве къылычнен адамлар келип, оны ольдюрсе, шу адам олюминде озю къабаатлы. 5Боразан сесини эшитип де, сакъынмагъан олса, олюминде озю къабаатлы. Сакъынгъан адам исе сагъ къаладжакъ. 6Лякин къаравул дженкнинъ якъынлашкъаныны корип, боразан чалмаса ве халкъкъа бильдирмесе, ве къылычнен адамлар келип, халкънынъ арасындан бирисини ольдюрсе, шу адам озь гунасы ичюн ольдюриледжек, амма онынъ олюми ичюн Мен къаравулны къабаатлы япаджагъым.

7+Инсан огълу! Мен сени Исраиль халкъына къаравул деп къойдым. Меним сёзюмни динълейджексинъ де, халкъкъа Меним сёзлеримни анълатаджакъсынъ. 8Эгер Мен яман бир кишиге: «Эй, яман адам, сен мытлакъа оледжексинъ», – десем, сен исе оны янълыш ёлундан къайтармакъ ичюн, онъа бир шей айтмасанъ, бу яман адам озь къабаатлары ичюн оледжек. Онынъ олюми ичюн исе Мен сени джевапкъа чекеджегим. 9+Амма сен яман адамны ярамай ёлундан къайтармакъ ичюн, оны тенбиелеген олсанъ, о исе ёлундан къайтмагъан олса, о, озь къабаатлары ичюн оледжек, сен исе джанынъны къуртараджакъсынъ.

10+Инсан огълу! Исраиль халкъына бойле айт: Сизлер: «Акъсыз япкъанларымыз ве гуналарымызнынъ юкю бизим устюмизде, олар ичюн янып-куемиз. Насыл яшап олурмыз?» – дейсинъиз. 11+Оларгъа шойле джевап бер: «Озюмнен ант этем, – дей РАББИ-ТААЛЯ. – Мен гунакярнынъ олюмини истемейим, амма онынъ ярамай ёлларындан къайтып, яшайджагъыны истейим. Къайтыныз! Озь яман ёлларынъыздан къайтынъыз! Исраиль халкъы, сиз ольмек керексинъизми?»

12Инсан огълу, сен халкъынъа айт: Догъру киши гуна япса, онынъ догърулыгъы оны къуртарып оламаз. Ярамай киши ярамайлыгъындан къайтса, онынъ ярамайлыгъы оны гъайып этмез. Догъру киши гуна япса, сагъ къалдырылмайджакъ. 13+Эгер Мен догъру кишиге: «Мытлакъа яшайджакъсынъ», – десем, о исе, озь догърулыгъына ишанып, яманлыкъ япса, онынъ япкъан яхшы ишлерининъ ич бириси анъылмайджакъ. О, япкъан яманлыгъы ичюн оледжек. 14Эгер Мен бир яман адамгъа: «Сен мытлакъа оледжексинъ», – десем, о исе гуналарындан чевирилип, яхшы ве догъру ишлер япып башласа: 15+залогны къайтарып берсе, хырсызлагъан шейлер ичюн одеме этсе, яшайыш берген низамнамелерге коре яшаса ве ярамайлыкъ япмаса, о, мытлакъа яшайджакъ, ольмейджектир. 16Япкъан гуналарынынъ бириси онъа къаршы анъылмайджакъ. О адалетли ве догъру ишлер япса, мытлакъа сагъ оладжакъ.

17Сенинъ халкъынъ: «Раббининъ ёлу догъру дегиль», – дей. Оларнынъ ёлу исе догъру дегиль. 18Эгер догъру киши догърулыгъыны ташлап, ярамай шейлер япып башласа, ярамайлыгъы ичюн оледжек. 19Эгер ярамай киши ярамайлыгъындан къайтып, адалетли ве догъру ишлер япып башласа, япкъан догъру ишлери ичюн яшайджакъ. 20Сизлер исе: «Раббининъ ёлу догъру дегиль», – дейсинъиз. Исраиль халкъы! Мен сизлернинъ эр биринъизни япкъан ишлеринъиз ичюн суд этеджегим.

Ерусалимнинъ йыкъылувы

21Сюргюн этильгенимизден 12-нджи йылында, онунджы айнынъ бешинджи кунюнде Ерусалимден къачып къуртулгъан бир киши манъа келип: «Ерусалим йыкъылды», – деди. 22+Амма къачып къуртулгъан адамнынъ кельмесинден эвель акъшам РАББИнинъ къолу устюмде эди, ве О, саба къачакънынъ кельмесинден эвель тилимни чезди. Меним тилим чезильди, ве мен айтып башладым.

23РАББИ манъа шойле деди:

24+– Инсан огълу! Исраиль топрагъынынъ йыкътырылгъан ерлеринде яшагъанлар шойле дейлер: «Ибраим бир озю эди, амма шу топракънынъ сабысы олды. Бизлер исе чокъмыз, эбет, бу топракълар бизге мульк оларакъ берильди». 25+Шунынъ ичюн оларгъа бойле айт: «РАББИ-ТААЛЯ шойле дей: Сизлер этни къанынен берабер ашайсыз, путларгъа ибадет этесиз ве къан тёкесиз. Ве шу топракънынъ сабылары олмагъа истейсизми? 26Сизлер къылычларынъызгъа ишанасыз, пис шейлер япасыз, бири-биринъизнинъ апайларыны арамлайсыз. Ве шу топракънынъ сабылары олмагъа истейсизми?»

27+Оларгъа шуны айт: «РАББИ-ТААЛЯ шойле дей: Озюмнен ант этем, йыкътырылгъан ерлерде яшагъанлар къылычтан оледжеклер. Тарлада яшагъанларны кийик айванларгъа аш этеджегим, къалелерде ве къобаларда яшагъанлар исе ольдюриджи хасталыкътан ёкъ оладжакълар. 28Мен бу топракъларны бакъымсыз сахрагъа чевиреджегим, о макътангъан кучю-къувети гъайып оладжакъ, Исраиль дагълары бом-бош къаладжакъ, андан кимсе кечмейджек. 29+Мен оларнынъ япкъан писликлери ичюн шу топракъларны бакъымсыз сахрагъа чевирген сонъ, олар Мен – РАББИ олгъанымны билирлер».

30Инсан огълу! Халкъынъ озь эвлерининъ диварлары янында ве къапуларнынъ тюбюнде сенинъ акъкъынъда лаф этелер, бири-бирине, агъа къардашына бойле айталар: «Айды, барып, РАББИден кельген хаберни динълейик». 31+Меним халкъым сюрю-сюрю санъа келе, сенинъ огюнъде отурып, сёзлеринъни динълей, амма оларны беджермей. Олар тек беден истеклери акъкъында лаф этелер, тек озь файдасы ичюн иш япалар. 32Бакъ, сен олар ичюн татлы сеснен беден истеклери акъкъында тюркюлер сёйлеген йырджы кибисинъ, гузель чалгъан чалгъыджысынъ. Олар сёзлеринъни динълей, амма ич бирини беджермейлер.

33+Буларнынъ эписи дюньягъа кельгенде, – шу мытлакъа беджериледжек, – олар араларында пейгъамбер олгъаныны анъларлар.

34

Чобанлар ве къойлар

34^1РАББИ манъа шойле деди:

2+– Инсан огълу! Исраиль чобанларынынъ олюми акъкъында пейгъамберлик эт. Пейгъамберлик этип, оларгъа, чобанларгъа бойле айт: РАББИ-ТААЛЯ шойле дей: Исраиль чобанларына беля олсун! Олар тек озьлерини бакъалар! Лякин чобанлар айванларыны бакъмагъа керекмейлерми? 3+Сизлер ягъ ашайсыз, юнь киесиз, энъ яхшы айванларны соясыз, амма къойларны бакъмайсыз. 4Сиз кучьсюзлерни такъатландырмайсыз, хасталарны яхшы этмейсинъиз, яралыларнынъ яраларыны багъламайсынъыз, ёлдан адашкъанларны арткъа къайтармайсынъыз, гъайып олгъанларны къыдырмайсынъыз. Сиз оларгъа серт ве мераметсизликнен башлыкъ этесинъиз. 5+Олар чобансыз къалып, дагъылып кеттилер, дагъылгъандан сонъ исе, чешит тюрлю кийик айванларгъа ем олдылар. 6Меним къойларым эписи дагъларда ве юксек байырларда быралкъыланалар. Меним къойларым бутюн ер юзюне дагъылдылар, оларны не сорагъан, не къыдыргъан бар.

7Шунынъ ичюн, эй, чобанлар, РАББИнинъ сёзюни динъленъиз. 8+РАББИ-ТААЛЯ шойле дей: «Озюмнен ант этем. Къойларымнынъ чобаны олмагъаны себебинден, къойларым авгъа чевирилип, кийик айванларгъа ем олдылар, Меним чобанларым къойларымны къыдырмадылар, къойларымны дегиль, тек озьлерини бакътылар». 9+Шунынъ ичюн, эй, чобанлар, РАББИнинъ сёзюни динъленъиз. 10РАББИ-ТААЛЯ шойле дей: «Бакъынъыз, Мен чобанларгъа къаршым. Къойларым ичюн олардан джевап сорайджагъым. Мен оларгъа къойларымны бир даа бакъмагъа ёл бермейджегим, эндиден сонъ чобанлар тек озьлерини бакъмайджакълар. Мен къойларымны оларнынъ ач агъзындан чыкъараджагъым, артыкъ оларгъа ем олмайджакълар».

11+РАББИ-ТААЛЯ шойле дей: Мен Озюм къойларымны къыдырып тападжагъым, оларны Озюм бакъаджагъым. 12+Дагъылгъан къойларнынъ арасындаки бир чобан къойларыны насыл бакъса, Мен де Озь къойларымны бакъаджагъым. Булутлы, къаранлыкъ бир куньде дагъылгъан эр ерден Мен оларны тапып къуртараджагъым. 13+Оларны халкъларнынъ арасындан чыкъараджагъым, мемлекетлерден топлайджагъым, оларны озь топракъларына кетиреджегим ве Исраиль дагъларында, акъымлар янында ве бутюн яшайджакъ ерлерде отлатаджагъым. 14+Мен оларны яхшы яйлаларда отлатаджагъым, Исраильнинъ юксек дагъларында олар ерлешеджек. Анда, яхшы отлакъта олар ятып раатланаджакълар, Исраиль дагъларынынъ берекетли чайырларында отлайджакълар. 15Мен Озюм къойларымны бакъаджагъым, оларгъа Озюм раатлыкъ береджегим, – дей РАББИ-ТААЛЯ. 16+– Гъайып олгъанны къыдырып тападжагъым, адашкъанны арткъа къайтараджагъым, яралынынъ ярасыны багълайджагъым, хастаны тедавийлейджегим, амма семиз къавгъаджы союны ёкъ этеджегим. Оларны адалетли бакъаджагъым.

17+РАББИ-ТААЛЯ шойле дей: Эй, къойларым! Бакъынъыз, Мен сизни къойнен къой арасында, къочкъар ве теке арасында суд этеджегим. 18Яхшы отлакъта отлагъанынъыз сизге аз олдымы? Нечюн къалгъаныны аякъларынъызнен таптап чыкъасыз? Темиз сув ичкенинъиз аз олдымы? Нечюн къалгъаныны аягъынъызнен буландырасыз? 19Меним къойларым аякъларынъызнен тапталгъан отны ашасынмы? Аякъларынъыз буландыргъан сувларны ичсинми?

20Шунынъ ичюн РАББИ-ТААЛЯ оларгъа шойле дей: Бакъынъыз, Мен Озюм семиз ве арыкъ къойлар арасында суд этеджегим. 21+Сиз омуз ве янбашынъызнен итешесиз, бойнузларынъызнен эписи кучьсюз къойларны тюртесиз ве оларны къувып чыкъарасыз. 22Мен къойларымны къуртараджагъым, ве энди оларны хорламайджакълар. Къой къойнынъ арасында Мен суд этеджегим. 23+Къойларымны бакъмакъ ичюн Мен оларгъа тек бир чобанны, къулум Давутны къояджагъым. О, къойларымны бакъаджакъ ве оларнынъ чобаны оладжакътыр. 24+Мен, РАББИ, оларнынъ Алласы оладжагъым, къулум Давут исе оларнынъ ёлбашчысы оладжакъ. Мен, РАББИ, сёз берем.

25+Мен оларгъа аманлыкъ васиетини береджегим, топракътан яман кийик айванларны ёкъ этеджегим, ве къойларым къоркъмайып, чёллерде яшайджакълар ве орманларда юкълайджакълар. 26+Оларны да, Меним дагъымнынъ чевресини де берекетли япаджагъым ве вакътында ягъмурларны ягъдыраджагъым. Ягъмурлар берекет кетиреджеклер. 27+Тереклер мейваларыны кетиреджек, топракъ махсулыны береджек. Халкъ топрагъында къоркъмайып яшайджакъ. Боюндырыкъларынынъ багълавларыны къопаргъанымдан, оларны къул эткенлернинъ къолундан къуртаргъанымдан сонъ, Мен – РАББИ олгъанымны билирлер. 28Эндиден сонъ халкълар оларны таламайджакъ, кийик айванлар оларны ашамайджакъ. Къоркъмайып яшайджакълар, кимсе оларны къоркъузмайджакъ. 29Мен оларгъа боллугъынен нам къазангъан топракълар береджегим, топракъларында ачлыкътан бир даа ольмейджеклер. Халкълар оларны бир даа яманламайджакълар. 30О заман Мен – РАББИ, оларнынъ Алласы, оларнен берабер олгъанымны билирлер, эм де Исраиль халкъы – Меним халкъым олгъаныны билирлер, – дей РАББИ-ТААЛЯ. 31+«Сизлер – Меним къойларымсынъыз, Мен отлаткъан къойларсынъыз. Сиз – инсанларсынъыз, Мен исе – сизинъ Алланъызым», – дей РАББИ-ТААЛЯ.

35

Эдом акъкъында пейгъамберлик

35^1РАББИ манъа шойле деди:

2+– Инсан огълу! Юзюнъни Сеир дагъына чевир ве онъа къаршы пейгъамберлик эт. 3+Онъа бойле айт:

РАББИ-ТААЛЯ шойле дей: Сеир дагъы, Мен санъа къаршым! Къолумны санъа къаршы узатаджагъым, сени бакъымсыз йыкътырылгъан ерлерге чевиреджегим. 4+Шеэрлеринъни харап этеджегим, ве сен бакъымсыз къаладжакъсынъ. О заман Мен – РАББИ олгъанымны билирсинъ.

5+Сен исраиллилерге даима душманлыкъ яптынъ, олар белягъа огърагъан вакъытта, джезалангъан вакъытта оларны къылычкъа бердинъ. 6+Шунынъ ичюн Мен Озюмнен ант этем, – дей РАББИ-ТААЛЯ. – Мен сенинъ къанынъны акъызаджагъым, къан тёкюв сенинъ артынъдан къуваджакъ. Сен къан тёкювден нефретленмегенинъ ичюн, къан тёкюв сенинъ артынъдан къуваджакъ. 7Мен Сеир дагъыны бакъымсыз харабеге чевиреджегим, анда келип-кеткенни ёкъ этеджегим. 8Сеир дагълыгъыны олюлерге толдураджагъым, байырларынъ ве вадийлеринъде, эр бир деренъде къылычтан ольгенлер йыкъылып ятаджакъ. 9Сени эбедий сахрагъа чевиреджегим, шеэрлеринъде бир кимсе яшамайджакъ. О заман Мен – РАББИ олгъанымны билирсинъиз.

10Сен: «Шу эки халкъ ве шу эки мемлекет менимки оладжакъ. РАББИ анда олса да, мен оларнынъ сабысы оладжагъым», – дегенинъ ичюн, 11+Озюмнен ант этем, – дей РАББИ-ТААЛЯ, – халкъымны кореджек козюнъ олмагъаны ичюн, ачувынъа ве хиянетлигинъе коре сени джезалайджагъым. Мен сени суд эткенде, исраиллилерге Озюмни косьтереджегим. 12+О заман сен билирсинъ ки, Мен, РАББИ, сенинъ Исраиль дагъларыны насыл мыскъыллагъанынъны, сенинъ: «Олар бакъымсыз олды, бизге ашамагъа берильдилер!» – айткъанынъны эшиттим. 13Сизлер Меним огюмде макътандынъыз, Манъа къаршы чокъ лаф эттинъиз. Мен буны эшиттим. 14Шунынъ ичюн РАББИ-ТААЛЯ шойле дей: Бутюн ер юзю къувангъанда, Мен сени бакъымсыз этеджегим. 15+Исраиль халкъынынъ топракъ пайы бакъымсыз ерлерге чевирильгенде, сен пек къувандынъ. Шунынъ ичюн Мен санъа ойле де япаджагъым. Эй, Сеир дагъы ве бутюн Эдом! Сен бакъымсыз оладжакъсынъ. О заман адамлар Мен – РАББИ олгъанымны билирлер.

36

Исраиль дагълары акъкъында пейгъамберлик

36^1+Инсан огълу! Исраиль дагъларына пейгъамберлик эт ве бойле айт: Исраиль дагълары! РАББИнинъ сёзлерини динъленъиз! 2РАББИ-ТААЛЯ шойле дей: Душманлар сизинъ акъкъынъызда: «Аха! Эбедий тёпелер энди бизимки олды», – деди.

3Шунынъ ичюн пейгъамберлик эт ве бойле айт: РАББИ-ТААЛЯ шойле дей: Сизлерни эр тарафтан якъып-йыкъа, сизинъ мал-мулькюнъизни тутып ала эдилер, башкъа халкълар сизге башлыкъ эте эдилер, сизлерни сёге ве яманлай эдилер.

4+Шунынъ ичюн, Исраиль дагълары, РАББИ-ТААЛЯнынъ сёзюни динъленъиз! РАББИ-ТААЛЯ дагъларгъа ве байырларгъа, дере ве вадийлерге, бакъымсыз къалгъан йыкътырылгъан ерлерге, къомшу халкълар мыскъыллагъан ве ягъмалангъан бош шеэрлерге дей.

5+РАББИ-ТААЛЯ шойле дей:

– Гъазабым алевленип, Мен бутюн Эдомгъа ве башкъа халкъларгъа Озь укюмимни чыкъарам. Олар Меним топрагъымны озьлерине алды, юреклери къуванчкъа, ичлери нефретке толды. Олар топрагъымны озюне алдылар, озь гъанимети яптылар.

6Шунынъ ичюн Исраиль топрагъы акъкъында пейгъамберлик эт ве дагъларгъа ве байырларгъа, дере ве вадийлерге бойле айт:

– РАББИ-ТААЛЯ шойле дей: Бакъынъыз, сиз халкълардан хорлав корьгенинъиз ичюн, Мен буларны буюк гъазап ве ачувнен айтам.

7Шунынъ ичюн РАББИ-ТААЛЯ шойле дей:

– Къолумны котерип ант этем ки, чевренъиздеки халкълар озьлери хор оладжакълар.

8Амма сиз, Исраиль дагълары, даллы тереклернен къапланаджакъсынъыз ве Меним халкъыма Исраильге мейвалар береджексинъиз; олар якъында къайтып келеджек. 9Бакъынъыз, Мен сизлерге бетимни чевиреджегим, ве адамлар сизни сачаджакъ ве ишлейджеклер. 10+Мен сизлерде чокъ адамны, бутюн Исраиль халкъыны ерлештиреджегим. Шеэрлерде янъыдан адамлар ерлешеджек, йыкътырылгъан ерлер гъайрыдан тикленеджек. 11+Адамларнынъ ве айванларнынъ сайысыны чокълаштыраджагъым, олар берекетли оладжакъ, сайысы артаджакъ. Эвельде олгъаны киби, топрагъынъыз адам толу оладжакъ. Сизге эвелькисинден даа да чокъ яхшылыкъ япаджагъым. О заман Мен – РАББИ олгъанымны билирсинъиз.

12+Мен сизинъ устюнъизге Исраиль халкъымны кетиреджегим. Олар сизинъ сабыларынъыз оладжакъ, сиз де оларнынъ пайы ве мулькю оладжакъсынъыз. Сиз бир даа оларны баласыз къалдырмайджакъсынъыз.

13+РАББИ-ТААЛЯ шойле дей: Сизинъ топрагъынъыз акъкъында: «Шу топракъ инсанларны ашай, озь халкъыны баласыз къалдыра», – дейлер. 14Эндиден сонъ исе шу топракъ адамларны ашамайджакъ, озь халкъыны бир даа баласыз къалдырмайджакъ, – дей РАББИ-ТААЛЯ. 15– Топракъ артыкъ башкъа халкъларнынъ яманлагъаныны эшитмейджек, башкъа халкъларнынъ огюнде масхара олмайджакъ, озь халкъыны баласыз къалдырмайджакъ, – дей РАББИ-ТААЛЯ.

16РАББИ манъа шойле деди:

17+– Инсан огълу! Исраиль халкъы озь топрагъында яшагъанда, о топракъны озь ишлеринен ве арекетлеринен арамлады. Меним козюмде халкънынъ япкъанлары къадыннынъ айлыкъ кирлилиги киби эди. 18+Олар шу топракъта башкъаларнынъ къаныны тёктилер, топракъны путларынен арамладылар. Шунынъ ичюн Мен Озь гъазабымны оларнынъ устьлерине тёктим. 19+Мен оларны халкъларнынъ арасына дагъыттым, ят мемлекетлерге сюргюн эттим. Мен оларны япкъан ишлерине коре, юрген ёлларына коре джезаладым. 20Олар чешит тюрлю халкъларгъа кельгенде, Меним мукъаддес Адымны арам эттилер; адамлар оларнынъ акъкъында: «Бу – РАББИнинъ халкъымы?! Онынъ топрагъындан къувулгъанлар я!» – айттылар. 21+Исраиль халкъы баргъан халкъларнынъ арасында мукъаддес Адымны арам эткени ичюн, Мен къасеветлендим.

22Шунынъ ичюн Исраиль халкъына бойле айт:

– РАББИ-ТААЛЯ шойле дей: Эй, Исраиль халкъы! Мен япаджагъымны сизлер ичюн дегиль, мукъаддес Адым ичюн япаджагъым. Сиз Меним Адымны башкъа халкъларнынъ арасында арам эттинъиз, 23+оны арамладынъыз, лякин Мен халкъларнынъ арасында арам олгъан улу Адымны азиз этеджегим. О заман халкълар Мен – РАББИ олгъанымны билирлер, – дей РАББИ-ТААЛЯ. – Оларнынъ козю огюнде сизлер аркъалы Озь мукъаддеслигимни косьтереджегим.

24+Мен сизлерни халкъларнынъ арасындан чыкъараджагъым,
эписи мемлекетлерден сизлерни топлайджагъым
ве сизни топрагъынъызгъа алып келеджегим.
25+Мен устюнъизге темиз сув сепеджегим,
ве сизлер эписи озь писликлеринъизден темизленеджексинъиз.

Сизни даа эписи путларынъыздан темизлейджегим.

26+Мен сизге янъы юрек береджегим,
ичинъизге янъы рух къояджагъым.
Таш юреклеринъизни беденлеринъизден чыкъарып,
сизге йымшакъ юрек береджегим.
27+Ичинъизге Озь Рухумны къояджагъым
ве ойле япарым ки,
сизлер низамнамелериме коре яшайджакъсынъыз,
къарарларымны беджереджексинъиз.

28+Мен баба-деделеринъизге берген топракъта яшайджакъсынъыз,

Меним халкъым оладжакъсыз,

Мен исе сизинъ Алланъыз оладжагъым.

29+Мен сизни эписи арамлыкъларынъыздан къуртараджагъым,
сизге бол-бол ашлыкъ берекетини береджегим.

Бир даа ач олмайджакъсынъыз.

30+Тереклернинъ мейвасыны бол этеджегим,
тарла берекетини чокълаштыраджагъым.

Бир даа ачлыкъ ичюн халкъларнынъ арасында масхара олмайджакъсынъыз.

31+О заман яман ёлларынъызны, ярамай ишлеринъизни хатырлайджакъсынъыз, озь къабаатларынъыз ве пис ишлеринъиз ичюн озюнъизден джиренеджексинъиз. 32Лякин билинъиз ки, бунынъ эписини сизинъ хатиринъиз ичюн япмайджагъым, – дей РАББИ-ТААЛЯ. – Исраиль халкъы! Япкъан ишлеринъиз ичюн утан-арланынъыз!

33РАББИ-ТААЛЯ шойле дей: Сизлерни къабаатларынъыздан темизлендирген кунюнде, шеэрлеринъизде адамларны ерлештиреджегим, ве йыкътырылгъан ерлер гъайрыдан тикленеджек. 34Кеткен-кельгеннинъ козюнде бакъымсыз олып къалгъан топракъ кене ишленеджек. 35+Сонъ шойле дейджеклер: «Бакъымсыз къалгъан бу топракъ Эдем багъчасы киби олды; харабеге чевирильген, йыкъылгъан бакъымсыз шеэрлер янъыдан къурулды, къавийлештирильди, адамгъа толды». 36Сонъ чевре-четинъизде къалгъан халкълар биледжек ки, Мен, РАББИ, йыкътырмаларны гъайрыдан къурам, бакъымсыз къалгъан ерлерни янъыдан сачам. Мен, РАББИ, айтам ве айткъанымны япаджагъым.

37+РАББИ-ТААЛЯ шойле дей: Мен Исраиль халкъынынъ бу ялварувларына да джевап береджегим: онынъ халкъыны къойлар киби чокълаштыраджагъым. 38+Байрам куньлери Ерусалимде азиз къурбан къойлары насыл чокъ олса, йыкътырылгъан шеэрлер де шу къадар чокъ адам сюрюлерине толаджакъ. О заман Мен – РАББИ олгъанымны билирлер.

37

Кемиклер вадийи

37^1+РАББИнинъ къолу меним устюмде эди. О, мени Озь Рухунен тышары чыкъарды ве вадийнинъ ортасына къойды. Вадий кемиклерге толу эди. 2О, мени кемиклернинъ чевре-четинден айландырды. Мен вадийде яткъан чокътан-чокъ кемиклерни корьдим, олар пек къуругъан эдилер. 3+РАББИ менден:

– Инсан огълу! Шу кемиклер тирильмек мумкюнми? – деп сорады. Мен исе:

– РАББИ-ТААЛЯ! Буны тек Сен билесинъ, – дедим.

4О заман манъа шойле деди:

– Бу кемиклер акъкъында пейгъамберлик эт, оларгъа бойле айт:

Эй, къуругъан кемиклер, РАББИнинъ сёзюни динъленъиз! 5+РАББИ-ТААЛЯ кемиклерге шойле дей: «Бакъынъыз, Мен сизлерге яшайыш рухуны ёллайджагъым, ве сизлер тириледжексинъиз. 6Сизлерге дамар-джылынлар береджегим, устюнъизде эт осьтюреджегим, этинъизни теринен къаплайджагъым, ичлеринъизге яшайыш рухуны къояджагъым, ве сизлер тириледжексинъиз. О заман Мен – РАББИ олгъанымны биледжексинъиз».

7Манъа буюргъанына коре мен пейгъамберлик этип башладым. Пейгъамберлик этеяткъанда, гурюльти эшитильди. Кемиклер къыбырдап башлады ве кемик кемикке бирлешип башлады. 8Мен бакъсам, кемиклерде дамар-джылынларнынъ пейда олгъаныны корьдим, сонъ джылынларнынъ устюнде эт осип чыкъты, оларны да тери къаплады. Амма оларнынъ ичинде яшайыш руху ёкъ эди.

9О заман О, манъа шойле деди:

– Инсан огълу! Рух акъкъында пейгъамберлик эт. Пейгъамберлик этип, Рухкъа бойле айт: РАББИ-ТААЛЯ бойле дей: «Рух! Дёрт ельден кель, шу ольдюрильгенлерге уфюр, олар тирильсинлер».

10+Буюргъанына коре мен пейгъамберлик яптым, ве Рух оларнынъ ичине кирди. Олар тирильди, аякъ устюне турдылар. Чокътан-чокъ бир джемаат олды.

11О манъа шойле деди:

– Инсан огълу! Бу кемиклер – бутюн Исраиль халкъыдыр. Олар: «Кемиклеримиз къуруп кетти, умютимиз гъайып олды, биз яшайыштан кесильдик», – дейлер. 12+Шунынъ ичюн пейгъамберлик эт де, оларгъа бойле айт:

РАББИ-ТААЛЯ шойле дей:

– Меним халкъым, бакъынъыз! Мен къабирлеринъизни ачаджагъым, сизлерни андан чыкъараджагъым, сизлерни Исраиль топрагъына алып келеджегим. 13Меним халкъым! Къабирлеринъизни ачып, сизлерни андан чыкъаргъанымда, Мен – РАББИ олгъанымны билирсинъиз. 14+Мен сизлерге Озь Рухумны къояджагъым, сонъ сизлер яшайджакъсынъыз. Мен сизни озь топрагъынъызда ерлештиреджегим. О заман Мен – РАББИ олгъанымны билирсинъиз. Мен буны айттым ве буны япаджагъым, – дей РАББИ-Тааля.

Бир халкъ, бир падиша

15РАББИ манъа шойле деди:

16– Инсан огълу! Бир таякъ ал да, устюнде яз: «Ехуда ве онен бирликте олгъан Исраиль огъуллары». Сонъ даа бир таякъ ал ве «Юсуф, Эфраимнинъ сою ве онен бирликте олгъан бутюн Исраиль халкъы» яз. 17Эки таякъны бири-бирине къош, олар къолунъда бир таякъ киби олсун.

18+Сенинъ халкъынъдан базылары сенден: «Бизге анълатмазсынъмы? Бу шейлернинъ манасы не?» – деп сорасалар, 19+оларгъа бойле айт: «РАББИ-ТААЛЯ шойле дей: Эфраимнинъ элинде олгъан Юсуф ве онен бирлешкен Исраиль къабилелерининъ таягъыны алырым да, оны Ехуданынъ таягъына къошарым. Экисинден бир таякъ япаджагъым. Меним къолумда оларнынъ экиси бир оладжакъ».

20Язылары олгъан эки таякъны оларнынъ огюнде къолунъда тут 21+ве оларгъа бойле айт:

РАББИ-ТААЛЯ шойле дей:

– Мына, Мен исраиллилерни олар баргъан халкъларнынъ арасындан чыкъараджагъым, эр ерден оларны топлайджагъым ве озь топракъларына алып келеджегим. 22Шу топракъта, Исраиль дагъларында оларны бир халкъ япаджагъым. Оларнынъ падишасы эписине падиша оладжакъ. Эндиден сонъ эки халкъ олмайджакълар, эки падишалыкъкъа болюнмейджеклер. 23+Олар бир даа озьлерини путларнен, писликлернен, чешит яманлыкъларынен арамламайджакълар. Мен оларны гуна япып яшагъан ерлернинъ эписинден азат этеджегим, оларны темизлейджегим. Олар Меним халкъым оладжакъ, Мен исе оларнынъ Алласы оладжагъым.

24+Меним къулум Давут оларнынъ падишасы, эписининъ бир чобаны оладжакътыр. Олар Меним къарарларыма коре яшайджакълар, низамнамелеримни беджереджеклер. 25+Мен къулума Якъупкъа берген, баба-деделеринъиз яшагъан топракъларда олар яшайджакълар. Анда эм олар, эм оларнынъ балалары, эм торунлары даима яшайджакълар. Меним къулум Давут исе омюрбилля оларнынъ ёлбашчысы оладжакъ. 26+Мен оларгъа аманлыкъ васиетини береджегим. Бу васиет оларгъа эбедий оладжакъ. Оларны ерлештирип, чокълаштыраджагъым. Оларнынъ арасында Меним Азиз Еримни эбедиен къояджагъым. 27+Меним яшагъан ерим оларнынъ арасында оладжакъ. Мен оларнынъ Алласы, олар исе Меним халкъым оладжакъ. 28+Меним Азиз Ерим оларнынъ арасында эбедиен олгъанда, халкълар биледжеклер ки, Мен, РАББИ, Озюм ичюн Исраильни азиз эттим.

38

Гог акъкъында пейгъамберлик

38^1РАББИ манъа шойле деди:

2+– Инсан огълу! Юзюнъни Гог тарафына, Магог мемлекетине, Рошнынъ[*], Мешекнинъ ве Тувалнынъ ёлбашчысына чевир де, онъа къаршы пейгъамберлик этип, 3бойле айт:

РАББИ-ТААЛЯ шойле дей:

– Мен санъа къаршым, эй, Рошнынъ, Мешекнинъ ве Тувалнынъ ёлбашчысы Гог! 4+Сени ёлунъдан чевиреджегим, ченгелеринъе къармакъ кечиреджегим. Сени ордунънен берабер, атларынъ ве атлыларынъны, эписи дженк силяларынънен берабер буюк ордунъны, зырхлары ве къалкъанларынен, къылычнен силялангъан эписини алып кетеджегим. 5+Эм де оларнен берабер Фарс, Хуш ве Пут аскерлерининъ эписини къалкъанларынен ве демир башлыкъларынен берабер, 6+Гомерни бутюн ордусынен берабер, шималь четлеринден Бет-Тогъарма халкъыны ве онынъ эписи ордуларыны, эм де бир чокъ башкъа халкъларны да чыкъараджагъым.

7Азырлан! Янынъда топлангъан бутюн ордуларынънен бирликте азырлан. Сен оларнынъ къаравулы оладжакъсынъ. 8+Чокъ куньлер кечкен сонъ, сен чагъырыладжакъсынъ. Сонъки йылларда сен къылычтан къуртулгъан топракъкъа, чешит халкъларнынъ арасындан алып кетирильген халкънынъ ерине, Исраиль дагъларына киреджексинъ. Чокъ вакъыт о ерлер бакъымсыз олгъан эди, лякин оларнынъ халкъы башкъа халкъларнынъ арасындан алып кетирильди, ве эписи ич бир шейден къоркъмайып яшап башлады. 9+Сен бутюн ордунънен берабер ве башкъа халкъларынънен берабер боран киби котериледжексинъ, булут киби ерни къапатып келеджексинъ.

10РАББИ-ТААЛЯ шойле дей:

– О куню акълынъа яман тюшюнджелер келеджек, ве сен ярамай ишлер япмагъа ниетленеджексинъ. 11+Сен: «Къорчаланмагъан койлерге барайым, къасеветсиз яшагъан тынч халкъкъа уджюм этейим. Оларнынъ не диварлары, не килитлери, не де къапулары бар, – деп тюшюнеджексинъ. 12– Оларны чайпап ягъмалайджагъым, байлыгъыны тартып аладжагъым, йыкътырылгъан ве янъыдан къурулгъан шеэрлерге, халкъларнынъ арасындан топлангъан халкъкъа къаршы элимни узатаджагъым. Бу халкънынъ айван-маллары чокъ, олар дюньянынъ ортасында яшайлар». 13+Шева ве Дедан, Таршишнинъ алыш-веришчилери ве яш аскерлери сенден сорайджакълар: «Сен ягъмаламакъ ичюн кельдинъми? Хырсызламакъ, алтын-кумюшни алып кетмек, айван ве малларны тартып алмакъ ичюн орду топладынъмы? Чокъ гъанимет эльде этмек истейсинъми?»

14Шунынъ ичюн, инсан огълу, пейгъамберлик эт ве Гоггъа бойле айт:

РАББИ-ТААЛЯ шойле дей:

– О вакъыт Меним халкъым Исраиль къоркъмайып, къасеветсиз яшайджакъ, сен исе ёлгъа чыкъаджакъсынъ. 15Сен яшагъан еринъден, узакъ шимальден келеджексинъ. Сеннен берабер чокъ халкълар, эписи атлангъан, буюктен-буюк орду, къудретли аскерлер келеджек. 16+Сен Исраильге, Меним халкъыма къаршы, ерни къапаткъан булут киби, бастырып келеджексинъ. Сонъки куньлерде, Гог, Мен сени топрагъыма алып кетиреджегим. Халкъларнынъ козю огюнде Мен мукъаддеслигимни сен аркъалы косьтергенимде, халкълар Мени билирлер.

Гогнынъ енъилюви

17+РАББИ-ТААЛЯ шойле дей:

– Эвель заманлардан берли Мен къулларым Исраиль пейгъамберлери ярдымынен сенинъ акъкъынъда айта эдим. Олар о заманларда сени исраиллилерге къаршы ёллайджагъым акъкъында пейгъамберлик эте эдилер. 18Гог Исраиль топрагъына бастырып келеджек куню, – дей РАББИ-ТААЛЯ, – Меним атешли гъазабым алевленеджек. 19+Гъазабымнынъ алеви янып, Мен куньджюлигимде шойле дейим: шу куню Исраиль топрагъында буюк бир ер тепренмеси оладжакъ. 20+О куню денъиздеки балыкълар, коктеки къушлар, кийик айванлар, ерде сюйрелип юрген эр бир махлюкъ, ер юзюндеки эр бир адам Меним огюмде титрейджек. Дагълар авдарыладжакъ, къаялар йыкъыладжакъ, эр бир дивар ерге тюшеджек. 21+Бутюн Меним дагъларымда Гоггъа къаршы кетмеге къылычлы аскерлерни чагъыраджагъым, – дей РАББИ-ТААЛЯ. – Эр бир кишининъ къылычы къардашына къаршы чыкъаджакъ. 22+Оны ольдюриджи хасталыкънен ве ольдюрювнен джезалайджагъым. Онынъ озюне, ордусына, янында олгъан чокъ сайылы халкъларгъа Мен къоркъунчлы ягъмур, ташлы бурчакъ, атеш ве кукюрт ягъдыраджагъым. 23+Мен Озюмнинъ буюклигимни ве мукъаддеслигимни косьтереджегим, бир чокъ халкъларгъа Мен белли олурым. О заман олар Мен – РАББИ олгъанымны билирлер.

39

39^1+– Инсан огълу! Гоггъа къаршы пейгъамберлик эт де, бойле айт:

РАББИ-ТААЛЯ шойле дей:

– Эй, Рошнынъ, Мешекнинъ ве Тувалнынъ ёлбашчысы Гог! Мен санъа къаршым. 2+Мен сени четке чевиририм, шималь кенарларындан сени алып кетиреджегим, Исраиль дагъларына сени кирсетеджегим. 3+Сол къолунъдан яйынъны урып тюшюреджегим, сагъ къолунъдан окъларны чыкъарып атаджагъым. 4+Сен Исраиль дагъларында аскерлеринънен ве халкъларынънен берабер йыкъыладжакъсынъ. Мен сени чешит тюрлю кийик айванларгъа ве къушларгъа аш оларакъ береджегим. 5Ачыкъ чёльде йыкъыладжакъсынъ. Мен бойле дедим, – дей РАББИ-ТААЛЯ. – 6+Магогнынъ ве ялыда тынч яшагъан халкънынъ устюне атеш ягъдыраджагъым. О заман олар Мен – РАББИ олгъанымны билирлер.

7+Исраильге, Меним халкъыма, Меним мукъаддес Адымны белли этеджегим. Бундан сонъра Меним мукъаддес Адымны яманламагъа ёл бермем. О заман халкълар Мен, РАББИ – Мукъаддесим, Исраильде булунгъанымны билирлер. 8Бакъынъыз, о кунь якъынлаша! Эр шей оладжакъ, – дей РАББИ-ТААЛЯ, – Бу кунь – Мен айткъан куньдир.

9+О заман Исраиль шеэрлеринде яшагъанлар эвлеринден чыкъаджакъ ве дженк силяларыны: къалкъан ве зырхларны, яй ве окъларны, чокъмар ве мызракъларны топлап, атеште якъаджакълар. Еди йыл девамында оларны якъаджакълар. 10+Чёльге чыкъып одун топламайджакълар, ормангъа кетип одун кесмейджеклер. Тек дженк силяларыны якъаджакълар. Башкъаларны чайпагъанларны чайпайджакълар, ягъмалагъанларны ягъмалайджакълар, – дей РАББИ-ТААЛЯ.

Гогнынъ мезарлыгъы

11– О куню Исраиль топрагъында Гоггъа бир мезарлыкъ ери береджегим, Оверим вадийинде[*], денъизнинъ куньдогъуш тарафында оны ерлештиреджегим. О ер эписи кеткен-кечкенлернинъ ёлуны кеседжек, чюнки Гог ве онынъ ордулары анда комюледжек. Шунынъ ичюн шу ернинъ ады Хамон-Гог вадийи[*] оладжакъ.

12Исраиль халкъы, ерни темизлемек ичюн, оларны еди ай девамында комеджек. 13Бутюн мемлекетнинъ халкъы оларны комеджек. Меним шан-шуретим ачылгъан куню ичюн олар намлы оладжакълар, – дей РАББИ-ТААЛЯ.

14– Топракъны темизлемек ичюн адамлар тайин этиледжек. Олар эр вакъыт ерде юрип, кечингенлернинъ джесетлерини, топракъ устюнде къалгъанларны комеджеклер. Еди ай кечкен сонъ олар къалгъан олюлерни къыдырып башлайджакълар. 15Олар эр ерни айлангъанда, бир адам кемиги тапкъанда, онынъ янында бир косьтергич къояджакъ. Сонъ дефн этиджилер келип, оны Хамон-Гог вадийинде комеджеклер. 16Хамона[*] – шеэрнинъ ады да. Бойлеликнен, олар топракъны темизлейджек.

17+Сен исе, инсан огълу, – дей РАББИ-ТААЛЯ, – чешит къушларгъа ве тюрлю кийик айванларгъа шойле айт:

– Эр ерден топлашынъыз да, Мен сизлер ичюн сояджакъ къурбаныма келинъиз. Исраиль дагъларында бу буюк къурбандыр. Эт ашайджакъсынъыз, къан ичеджексинъиз! 18+Къудретли аскерлернинъ этини ашайджакъсынъыз, ер юзю башлыкъларынынъ къаныны ичеджексинъиз. Оларнынъ эписи – берекетли Башан топракъларында бесленген къочкъарлар ве къозулар, текелер ве бузавлар кибидир. 19Мен сизлерге сояджакъ къурбаннынъ ягъыны тойгъандже ашайджакъсынъыз, онынъ къаныны сархошлангъандже ичеджексинъиз. 20Меним софрамда атларны ве арабаджыларны, чешит тюрлю къудретли аскерлерни ве арбийлерни ашап тояджакъсынъыз, – дей РАББИ-ТААЛЯ.

21Мен халкъларгъа шан-шуретимни косьтереджегим. Мен япкъан судумны бутюн халкълар кореджек, къолумнен берген джезаны эр кес кореджек. 22+Бу куньден башлап, Исраиль халкъы Мен – РАББИ, оларнынъ Алласы олгъанымны билирлер. 23+Халкълар да биледжек ки, Исраиль халкъы озь къабааты ичюн, Менден вазгечкенлери ичюн сюргюн этильди. Шунынъ ичюн Мен юзюмни олардан чевирдим, душманларынынъ къолларына оларны бердим, ве оларнынъ эписи къылычнен ольдюрильди. 24Оларнынъ писликлери ве япкъан акъсызлыкълары ичюн Мен оларгъа буны яптым ве юзюмни олардан сакъладым.

25+Шунынъ ичюн РАББИ-ТААЛЯ шойле дей:

– Энди сюргюн этильген Якъупнынъ эвлятларыны къайтараджагъым, бутюн исраиллилерге мерамет эйлейджегим, мукъаддес Адымны къорчалайджагъым. 26+Озь топракъларында тынч-аман яшагъанда, оларны кимсе къоркъузмагъанда, олар Манъа къаршы япкъан масхара ишлерини ве эписи акъсызлыкъларыны унутаджакълар. 27+Оларны халкъларнынъ арасындан арткъа къайтаргъанда, душманларынынъ топракъларындан топлагъанда, оларгъа япкъан ишлеримде Мен чокъ халкъларгъа мукъаддеслигимни косьтереджегим. 28Мен оларны халкъларнынъ арасына дагъыткъан олсам да, оларнынъ бирисини къалдырмайып, кене топрагъына топлайджагъым. О заман Мен – РАББИ, оларнынъ Алласы олгъанымны биледжеклер. 29+Олардан бир даа юзюмни сакъламайджагъым, лякин Рухумны Исраиль халкъына тёкеджегим, – дей РАББИ-ТААЛЯ.

40

Янъы Сарай ичюн ер

40^1+Сюргюн этильгенимизден сонъ 25-инджи йылында, йылнынъ башында, айнынъ онунджы куню, Ерусалим шеэри йыкъылгъандан сонъ 14-юнджи йылында, тамам шу куню РАББИнинъ къолу устюмде эди. О, мени анда кетирди. 2+Меним руямда Алла мени Исраиль топрагъына кетирди ве пек юксек бир дагънынъ тёпесине къойды. Дагънынъ дженюбий этегинде шеэрге ошагъан биналар бар эди. 3+Алла мени анда кетирди. Шу ерде корюниши тунчкъа ошагъан бир адамны корьдим. Шу адам къапунынъ киришинде тура эди, къолунда кетен аркъан ве бир ольчю таягъы бар эди. 4+Адам манъа:

– Инсан огълу! Козьлеринънен бакъ ве къулакъларынънен динъле, – деди. – Санъа косьтереджек шейлерге дикъкъат эт, сени мында, мен санъа эр шейни косьтерейим деп, кетирдилер. Бутюн корьгенлеринъни Исраиль халкъына айтып береджексинъ.

Тышкъы азбарнынъ шаркъ къапусы

5+Мен Сарайнынъ чевре-четиндеки диварны корьдим, дивар оны эр тарафтан сара эди. Адамнынъ къолунда учь бучукъ метр[*] узунлыгъында ольчю таягъы бар эди. Адам диварны ольчеди. Диварнынъ къалынлыгъы бир ольчю таягъы, юксеклиги де бир ольчю таягъы эди.

6+Сонъ о, куньдогъуш тарафына чыкъкъан къапугъа кетти. Къапугъа басамакълардан котерилип, ольчю таягъынен къапу босагъасынынъ кенълигини ольчеди. Босагъанынъ кенълиги бир ольчю таягъынынъ узунлыгъында эди. 7Къаравул одаларынынъ эр бирининъ узунлыгъы ве кенълиги бир ольчю таягъы эди. Одаларнынъ арасындаки диварларнынъ къалынлыгъы эки бучукъ метр[*] эди. Аят янындаки къапунынъ босагъасы ички тарафтан бир ольчю таягъы кенълигинде эди.

8Адам къапу янындаки аятны ичтен ольчеди. О, бир ольчю таягъынынъ узунлыгъында эди. 9Сонъ о, къапу янындаки аятны ольчеди. О, дёрт метр эди, торецлернинъ кенълиги бирер метр[*] эди. Къапу янындаки аят ичте эди.

10Куньдогъуш тарафына чыкъкъан къапунынъ эр бир янында учер ода бар эди. Одаларнынъ эписи бир ольчюде эди. Одаларнынъ арасындаки торецлер де бир ольчюде эдилер. 11Адам къапунынъ кенълигини ольчеди. Къапунынъ кенълиги беш метр, ич аятнынъ кенълиги исе алты бучукъ метр[*] эди. 12Аятнынъ эки тарафында ярым метр кенълигинде сынъыр бар эди. Аятнынъ эки тарафындаки одаларнынъ эр тарафы учь метр[*] эди. 13Сонъра о, киришлери къаршы-къаршы олгъан одаларнынъ арт диварларынынъ арасыны ольчеди. Бир дивардан экинджи диваргъадже 12,5 метр[*] эди. 14Сонъ о, аятнынъ узунлыгъыны[*] ольчеди. 30 метр[*] чыкъты. Азбар къапусынынъ эки колонналарыны да эки тарафтан ольчеди. 15Къапу киришинден башлап, ич къапугъа, аятнынъ сонъуна къадар узунлыгъы 25 метр[*] эди. 16+Къаравул одаларынынъ тышкъы диварларында, одаларнынъ арасындаки диварларда ве аятнынъ эр тарафында да пенджереге бенъзеген долафлар бар эди. Одаларны больген ве аяткъа бакъкъан торецлер пальма тереклерининъ ресимлеринен безетильген эди.

Тышкъы азбар

17+Адам мени тышкъы азбаргъа алып кирди. Анда одалар бар эди. Ерден юкъары япылгъан таш темелинде азбарнынъ этрафында 30 ода ерлеше эди. 18Таш темели къапунынъ эки тышкъы тарафына къошула эди. Онынъ кенълиги къапуларнынъ узунлыгъынен бир эди. Бу – ашагъы темельдир. 19Сонъра адам ашагъы къапусындан ички азбарнынъ тышкъы киришине къадар олгъан араны ольчеди. Бу ара эм шаркъта, эм шимальде 50 метр[*] эди.

Шималь къапусы

20Сонъра о, тышкъы азбарнынъ шимальге бакъкъан къапусынынъ узунлыгъыны ве кенълигини ольчеди. 21Эки янында къурулгъан учер къаравул одаларыны, эм де оларнынъ торецлерини ве аятны ольчеди. Олар биринджи къапунынъ ольчюсинен бир эди. Узунлыгъы 25 метр, кенълиги 12,5 метр эди. 22Эм оларнынъ пенджереге бенъзеген долафлар, эм аят, эм пальмаларнынъ ресимлери куньдогъушкъа бакъкъан къапунен айны эди. Къапугъа еди басамакъ котериле эди, ве аят оларнынъ огюнде эди. 23Куньдогъушкъа бакъкъан къапунынъ къаршысында олгъаны киби, шимальге бакъкъан къапунынъ къаршысында да бир ички азбаргъа кирсеткен къапу бар эди. Тышкъы азбарнынъ къапусындан ички азбарнынъ къапусынадже 50 метр эди.

Дженюп къапусы

24Сонъра адам мени дженюп тарафкъа, дженюп къапусына алып барды. О, торецлерни ве аятны ольчеди. Оларнынъ ольчюси башкъаларынен айны эди. 25Аятнынъ эр янында чевре-четинде, башкъа къапуларнынъ янында олгъаны киби пенджереге бенъзеген долафлар бар эди. Аятнынъ узунлыгъы 25 метр, кенълиги 12,5 метр эди. 26Къапугъа еди басамакъ котериле эди, ве аят оларнынъ огюнде эди. Торецлерде бирер пальма тереклерининъ ресими бар эди. 27Ички азбарнынъ дженюп тарафындан да къапу бар эди. Тышкъы азбарнынъ дженюп къапусындан ички азбарнынъ дженюп къапусынадже 50 метр эди.

Ички азбарнынъ къапусы

28+Сонъра адам мени дженюп къапудан ички азбаргъа кетирди ве къапуны ольчеди. Онынъ ольчюси де башкъаларынен айны эди. 29Къаравул одалары, торецлер ве аят айны ольчюде эди. Аятнынъ эр янында чевре-четинде пенджереге бенъзеген долафлар бар эди. Аятнынъ узунлыгъы 25 метр, кенълиги 12,5 метр эди. 30-31[*]Аяты тышкъы азбаргъа бакъа эди. Торецлерде пальма ресимлери бар эди. Онъа секиз басамакъ котериле эди.

32Сонъра бу адам мени куньдогъуш къапусындан ички азбаргъа алып барды. Бу къапунынъ ольчюси башкъаларынен айны эди. 33Къаравул одалары, одалар арасындаки диварлар ве аят айны ольчюде эди. Аятнынъ эр янында чевре-четинде пенджереге бенъзеген долафлар бар эди. Аятнынъ узунлыгъы 25 метр, кенълиги 12,5 метр эди. 34Аят тышкъы азбаргъа бакъа эди. Торецлерде эки тарафында да пальма ресимлери бар эди. Онъа секиз басамакъ котериле эди.

35Сонъра мени шималь къапусына алып барды. Оны ольчеди. Къапунынъ ольчюси башкъаларынен айны эди. 36Эм къаравул одалары, эм торецлер, эм аят, эм чевре-четлериндеки пенджереге бенъзеген долафлар айны эди. Узунлыгъы 25 метр, кенълиги 12,5 метр эди. 37Аят[*] тышкъы азбаргъа бакъа эди. Торецлерде эки тарафында да пальма ресимлери бар эди. Къапугъа секиз басамакъ котериле эди.

Къурбанларны соймакъ ичюн одалар

38+Къапунынъ аяты[*] янында, аяткъа ачылгъан бир ода бар эди. Анда бутюнлей якъыладжакъ къурбанлар ювула эди. 39+Къапу янындаки аятнынъ эки тарафында экишер маса бар эди. Масаларда бутюнлей якъыладжакъ къурбанларны, гуналар ичюн къурбанларны ве къабаатлар ичюн кетирильген къурбанларны соя эдилер. 40Аятнынъ тышы янында, шималь къапусы киришининъ янында, эки тарафында экишер маса бар эди. 41Бойлеликнен, къапунынъ бир янында дёрт маса бар эди, ве къапунынъ башкъа янында дёрт маса бар эди. Эписи оларакъ, къурбанларны соймакъ ичюн секиз маса бар эди. 42Бутюнлей якъыладжакъ къурбанлар ичюн дёрт маса ёнулгъан ташлардан ясалгъан эди. Эр бири метрнинъ дёртте учю узунлыкъта, метрнинъ дёртте учю кенъликте ве ярым метр[*] юксекликте эди. Шу масаларгъа бутюнлей якъыладжакъ къурбанларны ве башкъа къурбанларны соймакъ ичюн керек алетлер къоюла эди. 43Этрафтаки диварларгъа ченгеллер асылгъан эди, эр бири авуч[*] кенълигинде эди. Масаларгъа исе къурбан эти къоюла эди.

Руханийлернинъ одалары

44+Ички къапуларнынъ тыш тарафында, ички азбарда эки ода[*] бар эди. Бир ода шималь къапусынынъ янында олып, дженюпке бакъа; башкъа ода дженюп къапусынынъ янында олып, шимальге бакъа эди. 45Адам манъа шойле деди:

– Дженюпке бакъкъан ода Сарайнынъ хызметинде булунгъан руханийлер[*] ичюндир. 46+Шимальге бакъкъан ода исе къурбан еринде хызмет эткен руханийлер[*] ичюндир. Бу руханийлер – Цадокънынъ эвлятларыдыр. Левий союндан тек олар РАББИге хызмет этмек ичюн, Онъа якъынлашмакъ мумкюн эди.

47+Сонъ адам азбарны ольчеди. Азбар дёрт кошели, 50 метр узунлыкъта ве 50 метр кенъликте эди. Къурбан ери Сарайнынъ алдында тура эди.

Алланынъ Сарайы

48Адам мени Сарай аятына кетирди ве аятнынъ торецлерини ольчеди. Эр эки тарафтан торецлернинъ кенълиги эки бучукъ метр эди. Киришнинъ кенълиги еди метр эди, эки тарафтаки диварларнынъ кенълиги бир бучукъ[*] метр эди. 49+Аятнынъ узунлыгъы он метр, кенълиги алты метр[*] эди. Онъа он басамакъ котериле эди. Торецлернинъ янында колонналар бар эди, бириси киришнинъ бир янында, экинджиси исе экинджи янында эди.

41

41^1Адам мени Сарайнынъ ичине кетирип, анда алып баргъан къапунынъ торецлерини ольчеди. Торецлернинъ кенълиги эр тарафтан учь метр эди. Эр торецнинъ кенълиги учь метр эди. 2+Киришнинъ кенълиги беш метр эди, киришнинъ диварлары эр тарафтан эки бучукъ метр эди. Адам Сарайны ольчеди, ве о, йигирми метр узунлыкъта ве он метр[*] кенъликте чыкъты.

3Сонъра адам ички оданынъ ичине кирди ве киришнинъ торецлерини ольчеди. Торецлернинъ эр бири бир метр кенълигинде эди. Кириш учь метр кенълигинде эди, эки тарафта диварларнынъ ольчюси учь бучукъ метр эди. 4+Сонъра о, ички оданынъ кенълигини ве узунлыгъыны ольчеди. Ода он метр узунлыкъта ве он метр[*] кенъликте эди.

Сонъ о, манъа шойле деди:

– Бу Энъ Мукъаддес Ер.

5+Сонъ адам Эвнинъ диварыны ольчеди. Диварнынъ къалынлыгъы учь метр къалынлыгъында эди. Сарайнынъ бутюн чевресинде одалар бар эди. Одаларнынъ кенълиги эки метр[*] эди. 6+Одалар учь къатта ерлешип, эр бир къатта 30 ода бар эди[*]. Сарайнынъ дивары ашагъы басамакъ-басамакъ тюше эди, Сарайнынъ чевресиндеки одаларнынъ тёпесине къоюлгъан агъачлар исе шу басамакъларда ерлеше эди. Шу агъачлар Сарайнынъ диварларына кирсетильмеген эди. 7Сарай чевресиндеки ян одалар юкъары къаткъа чыкъкъан сайын кенишлене эдилер. Сарайнынъ этрафыны саргъан биналар кенишлеген къатлар шеклинде къурулгъан эди, юкъарыгъа чыкъкъан ян одалар кеткен сайын кенишлене эдилер. Ашагъы къаттан, орта къаткъа догъру, орта къаттан юкъары къаткъа мердивен чыкъа эди.

8Сарайнынъ котерильген платформа устюнде тургъаныны корьдим. Платформа ян одаларнынъ да темели олып, учь метр юксеклигинде эди. 9Ян одаларнынъ тышкъы дивары эки бучукъ метр къалынлыкъта эди. Сарайнынъ ян одаларынынъ 10ве башкъа, чевреси боюнджа баргъан одаларнынъ арасындаки бош мейдан он метр[*] кенъликте эди. 11Ян одаларнынъ кириши платформанынъ бош мейданына бакъа эди, бир къапу шимальге, дигер къапу исе дженюпке бакъа эди. Платформанынъ бош мейданы эки бучукъ метр кенъликте Сарайнынъ чевре-четинде эди.

12Гъарп тарафтан Сарайнынъ артындаки бош ерге бина къошула эди. О, 35 метр кенъликте эди. Диварларынынъ къалынлыгъы эр тарафтан эки бучукъ метр эди. Бинанынъ узунлыгъы 45 метр эди.

13+Сонъра адам Сарайны ольчеди. Узунлыгъы 50 метр[*] эди. Сарайнынъ азбары, Сарайнынъ артындаки бош ер ве бина диварларынен берабер де 50 метр узунлыкъта эдилер. 14Куньдогъуш тарафында Сарай азбары мейданынынъ кенълиги 50 метр эди. 15Сонъ адам Сарайнынъ артында олгъан ве азбаргъа бакъкъан бинанынъ ве эки тарафындаки галереянынъ узунлыгъыны ольчеди. 50 метр чыкъты.

Азиз Ернинъ ичи, азбаргъа бакъкъан аят, 16+босагъалар, пенджереге бенъзеген долафлар, бинанынъ этрафындаки учь къатлы галереялар табандан башлап, пенджереге бенъзеген долафларгъа къадар эр шей агъачнен къаплангъан эди. Дивардаки пенджерелерге ошагъан долафлар да агъачнен къаплангъан эди. 17Сарайнынъ ички ве тышкъы къапуларнынъ устюне къадар эр шей агъачнен къаплы эди. Сарайнынъ ичиндеки ве тышындаки бутюн диварлар оймаларнен: 18+Керувларнен ве пальмаларнен безетильген эди. Эр эки Керув арасында бирер пальма бар эди. Эр бир Керувнынъ эки бети бар эди: 19+бир тарафтан пальмагъа бакъкъан инсан бети, ве экинджи тарафтан пальмагъа бакъкъан арслан бети. Сарайнынъ эписинде ойле япылгъан эди. 20Табандан башлап, къапунынъ устюне къадар Сарайнынъ диварларында Керувларнынъ ве пальмаларнынъ ресимлери бар эди.

21+Сарай къапуларынынъ черчивелери дёрт коше эди. Азиз Ернинъ огюнде бир шей бар эди, 22о, агъачтан ясалгъан къурбан ерине ошай эди. Онынъ юксеклиги – бир бучукъ метр, узунлыгъы ве кенълиги – бир метр[*] эди. Онынъ кошелери, темели ве янлары да агъачтан эди. Адам манъа: «Бу – РАББИнинъ огюнде тургъан столдыр», – деди. 23Эм Сарайнынъ, эм Азиз Ернинъ къапусы эки къанатлы эди. 24+Эр бир къапунынъ къанаты экишер къысымлы эди. Эки къысмы да ильмеклерде айлана эди. 25+Сарайнынъ къапуларында, диварларда олгъаны киби, Керувлар ве пальмалар оюлып ясалгъан эди. Тышарыда аятнынъ огюнде агъач сачакъ бар эди. 26+Аятнынъ диварларында, эки тарафтан да, эм Сарайнынъ ян одалары устюнде, эм сачакънынъ устюнде пенджереге бенъзеген долафлар ве пальмалар бар эди.

42

Руханийлернинъ одалары

42^1+Сонъра адам мени шималь къапудан тышкъы азбаргъа алып кельди. Сарайнынъ ве шимальдеки тышкъы диварнынъ къаршысындаки одаларгъа кетирди. 2Къапулары шимальге бакъкъан бинанынъ узунлыгъы 50 метр ве кенълиги 25 метр эди. 3Бу бина ички азбарнынъ он метр[*] узунлыгъындаки мейданнынъ ве тышкъы азбарнынъ таш темелининъ арасында ерлеше эди. О, учь къатлы эди, онынъ галереялары бир-бири устюнде ерлешкен эди. 4Одаларнынъ огюндеки кечит ёл беш метр кенъликте ве 50 метр[*] узунлыкъта эди. Одаларнынъ къапулары шимальге бакъа эди. 5Юкъары къаттаки одалар тарджа эдилер, чюнки анда галереялар, орта ве ашагъы къаттаки одаларгъа коре, чокъча ер ала эдилер. 6Бина учь къатлы эди. Азбарлардаки олгъан колонналар киби мында ёкъ эди. Шунынъ ичюн, бина юкъарыгъа котерильген сайын тарлаша эди, орта къаты ашагъы къаттан тар, юкъары къат исе орта къаттан тар эди. 7Тышкъы азбарнынъ тарафындан бу бинанынъ къаршысында бир дивар бар эди. Онынъ узунлыгъы 25 метр эди. 8Тышкъы азбардаки одаларнынъ сырасы 25 метр узунлыкъта эди, шунынъ ичюн Сарай огюндеки олгъан одаларнынъ сырасы 50 метр узунлыгъында эди. 9Бинанынъ ашагъы одаларына тышкъы азбардан, къапудан, куньдогъуш тарафындан кирмек мумкюн эди. 10Къапу диварнынъ башында эди. Бош мейданнынъ дженюбий тарафында, Сарайнынъ артында, Сарай артындаки бинанынъ дженюбий тарафында башкъа одалар да бар эди. 11Бу одаларнынъ огюнде де бир кечит ёл бар эди. Одаларнынъ узунлыгъы ве кенълиги айны эди, чыкъышлары ве ольчюлери шимальдеки одаларгъа ошай эди. 12Дженюптеки одаларнынъ къапуларына куньдогъуш тарафындан, дивар тешкиль эткен аятнынъ башындаки кириштен кирмек мумкюн эди.

13+Адам манъа шойле деди:

– Сарайнынъ азбарына чыкъкъан шимальдеки ве дженюптеки одалар – азиз одалардыр. Анда РАББИнинъ огюнде хызмет эткен руханийлер энъ азиз олгъан къурбанларны ве бахшышларны ашайлар. Олар анда да къурбанларнынъ энъ азизини, ашлыкъ бахшышларыны, гуналар ве къабаатлар ичюн кетирильген къурбанларны къоялар. Бу ер азиздир. 14+Руханийлер Азиз Ерге кирселер, олар хызмет эткенден сонъ, тышкъы азбаргъа чыкъмаздан эвель устюндеки урбаларыны чыкъармакъ ве анда къалдырмакъ кереклер, чюнки бу урбалар азиздир. Сонъ башкъа урбаларны кийип, олар халкъ олгъан ерге чыкъмакъ мумкюнлер.

15Адам Сарайнынъ ичини ольчеп битирген сонъ, мени куньдогъуш къапусындан тышкъа алып чыкъты ве диварнынъ узунлыгъыны ольчеп башлады. 16О, куньдогъуш тарафыны озь ольчю таягъынен ольчеди. О, 250 метр[*] эди. 17Сонъ ольчю таягъынен шималь тарафыны ольчеди. О да 250 метр эди. 18Ольчю таягъынен дженюп тарафыны ольчеди. О, 250 метр эди. 19Сонъра гъарп тарафкъа айланып, оны да ольчю таягъынен ольчеди. О, 250 метр эди. 20+Бойлеликнен, о, диварны эр дёрт тарафындан ольчеди. Диварнынъ эр бир тарафы 250 метр эди. Дивар азиз олгъанны азиз олмагъандан айырмакъ ичюн тура эди.

43

Раббининъ Шурети Сарайгъа къайта

43^1+Сонъра адам мени куньдогъуш къапусына алып кетирди. 2+Мына, Исраиль Алласынынъ Шурети куньдогъуш тарафындан келеята эди. Онынъ сеси къудретли сувларнынъ гурюльтиси киби эди, ер юзю исе Онынъ Шуретинен ярыкъланды. 3+Мен корьген бу руя эвельки корьген руяларнен бир эди. Мен бунъа ошагъан руяны, Алла шеэрни ёкъ этмек ичюн кельгенде, Кевар озенининъ янында корьген эдим. Мен бетимнен ерге йыкъылдым. 4РАББИнинъ Шурети куньдогъуш къапусындан Сарайгъа кирди. 5+Рух мени котерип, ички азбаргъа алып кельди. Мына, РАББИнинъ Шурети Сарайны толдурды.

6О вакъыт Сарайнынъ ичинден меннен лаф эткен сесни эшиттим. Сарайны ольчеген исе янымда тура эди. 7+Сес манъа:

– Инсан огълу! Меним тахтым, аякъларым баскъан ерим мындадыр. Исраиль халкъынен эбедиен яшайджакъ ерим будыр. Исраиль халкъы бир даа Меним мукъаддес Адымны арам этмейджек, не олар, не падишалары путларнен ороспулыкъ этмейджек, ольген падишаларына тёпелерде къурбан кетирмейджек. 8Олар босагъаларыны Меним босагъам янына къурдылар, къапуларынынъ первазыны Меним къапум первазынынъ янына ерлештирдилер. Меннен оларнынъ арамызда тек бир дивар бар эди. Олар озьлерининъ япкъан писликлеринен Меним мукъаддес Адымны арам эттилер. Шунынъ ичюн ачувымда Мен оларны ёкъ эттим. 9Энди исе олар ороспулыкъларыны, падишаларынынъ джесетлерини Менден узакълаштырсынлар. О вакъыт Мен араларында эбедиен яшайджагъым.

10+Инсан огълу! Исраиллилерге Сарай акъкъында хаберни айтып бер, олар къабаатларындан утансынлар ве Сарайнынъ ольчюсини алсынлар. 11Эгер бутюн япкъан ишлеринден утансалар, оларгъа Сарайнынъ корюнишини ве ерлешювини, киришлерини ве чыкъышларыны, бутюн къыяфетини косьтер. Планыны, къарар ве низамнамелерини оларгъа бильдир. Буларнынъ эписини оларнынъ огюнде язып бер, олар плангъа коре япсынлар, къарарларыны беджерсинлер.

12Мына Сарайнынъ къануны: дагъ тёпесинден этеклерине къадар бутюн ерлер – улу азизликтир. Сарай акъкъында къанун будыр.

Къурбан ери

13+– Къурбан ерининъ ольчюси[*] шудыр: улукънынъ теренлиги – ярым метр, кенълиги – ярым метр, чевресинде кенарлыкъ бир къарыш[*] кенълигинде олсун. Къурбан ерининъ юксеклиги: 14улукънынъ тюбюнден башлап ашагъыдаки тюртип чыкъкъан кенаргъа къадар – бир метр. (Ашагъы кенар ярым метр кенъликте.) Ашагъы тюртип чыкъкъан еринден юкъары тюртип чыкъкъан ерге къадар – эки метр[*]. (Юкъары кенар ярым метр кенъликте.) 15+Къурбан ерининъ оджагъы эки метр юксекликте, андан дёрт бойнуз чыкъа. 16Оджакъ дёрт коше, алты метр узунлыкъта ве алты метр кенъликте. 17+Оджакъ тургъан мейданчыкъ да дёрткошели, еди метр узунлыкъта ве еди метр кенъликте. Чевресинде – черик метр кенъликте кенарлыкъ. Кенарлыкъ бутюн чевре боюнджа ярым метр[*] теренликте улукъны япа. Онынъ шаркъ тарафындан басамакълар котериле.

18+Адам манъа бойле деди:

– Инсан огълу! РАББИ-ТААЛЯ шойле дей: Булар къурбан ери акъкъында низамнамелер. О, япылгъан сонъ, руханийлер оларгъа коре бутюнлей якъыладжакъ къурбанларны кетирсинлер ве къан сепсинлер. 19+Меним огюмде хызмет этеджек Цадокъ союндан левийли руханийлерге, гуна ичюн къурбан оларакъ, бир яш бузавны бер, – дей РАББИ-ТААЛЯ. 20+– Сонъ бузавнынъ къаныны алып, къурбан ерининъ дёрт бойнузына, мейданчыкънынъ дёрт кошесине ве чевресиндеки кенарлыкънынъ устюне сюрт. Бойле этип, сен къурбан ерини темизлейджексинъ ве онынъ ичюн одеме этеджексинъ. 21+Гуналар ичюн къурбан оларакъ кетирильген бузавны ал да, оны Сарайнынъ бельгиленген еринде, Азиз Ернинъ тышында якъ.

22Экинджи куню гуналар ичюн къурбан оларакъ бир къусурсыз теке кетир. Сонъ къурбан ери, бузавнынъ къанынен темизленгени киби, темизленсин. 23Къурбан ерини темизлеген сонъ, къусурсыз яш бузавны ве бир къусурсыз къочкъарны кетир. 24+Оларны РАББИнинъ огюне къой. Руханийлер оларнынъ устюне туз сепсинлер ве бутюнлей якъыладжакъ къурбан оларакъ оларны РАББИге кетирсинлер.

25+Еди кунь девамында гуналар ичюн къурбан оларакъ эр кунь бирер теке кетир. Руханийлер эр кунь даа бирер яш къусурсыз бузавны ве бирер къусурсыз къочкъарны кетирсинлер. 26Еди кунь девамында олар къурбан ери ичюн одеме этсинлер, оны темизлесинлер. Бойлеликнен, олар оны озь вазифесини беджерсин деп, азырласынлар. 27+Еди кунь кечкен сонъ, секизинджи куню ве ондан сонъра руханийлер къурбан еринде бутюнлей якъыладжакъ къурбанларынъызны ве аманлыкъ къурбанларынъызны кетирип башлайджакълар. О заман Мен сизлерге мераметнен бакъаджагъым, – дей РАББИ-ТААЛЯ.

44

Ёлбашчы, левийлилер ве руханийлер

44^1Бундан сонъ шу киши мени арткъа, Сарайнынъ шаркъ тарафындаки тышкъы къапугъа алып кельди. Къапу къапалы эди.

2РАББИ манъа шойле деди:

– Бу къапу къапалы къаладжакъ, о, ачылмайджакътыр. Шу къапудан кимсе кирмейджек. Мен, РАББИ, Исраильнинъ Алласы, шу къапудан кирдим, шунынъ ичюн къапу къапалы къаладжакътыр. 3Ялынъыз ёлбашчы къапунынъ янында отурмакъ ве РАББИнинъ огюнде отьмек ашамакъ мумкюн. О, къапу янындаки аяттан кирсин, шу ёлнен де чыкъып кетсин.

4+Сонъра адам мени шималь къапудан Сарайнынъ алдына алып кельди. Бакъсам, не корейим, РАББИнинъ Шурети бутюн РАББИнинъ Эвини толдурды. Мен бетнен ерге йыкъылдым.

5+РАББИ манъа шойле деди:

– Инсан огълу! Козь-къулакъ ол ве эр шейге дикъкъат эт! Мен санъа айтаджакъ РАББИнинъ Эви ичюн бутюн низамнамелерни ве къанунларны юрегинъе къой. Ве къарарларны айтып береджегим. Эм Эвнинъ киришлерине, эм Азиз Ернинъ эписи чыкъышларына дикъкъат эт.

6+Исраильнинъ инат халкъына бойле айт:

– РАББИ-ТААЛЯ шойле дей: Исраиль халкъы! Чешит писликлер япкъанынъыз етер! 7+Ябанджыларны, юреги ве бедени сюннет этильмегенлерни Азиз Ериме кирсетип, сиз Эвимни арамлайсынъыз. Манъа ашымны – ягъ ве къан кетиргенде, чешит тюрлю писликлеринъизнен васиетимни бозасынъыз. 8Сиз Меним азиз адетлеримни беджермейсинъиз, лякин озь еринъизге Азиз Еримде оларны беджермек ичюн башкъаларны къоясыз. 9РАББИ-ТААЛЯ шойле дей: Юреги ве бедени сюннет этильмеген ич бир ябанджыгъа Меним Азиз Ериме кирмек мумкюн дегиль. Бу ябанджы Исраиль халкъынынъ арасында яшаса да, анда кирмек олмаз.

10Лякин исраиллилер ёлундан урулгъанда, Менден узакълашкъан, Мени къалдырып путларнынъ артындан кеткен левийлилер джезаланаджакълар. 11Олар Азиз Еримде хызмет этеджеклер, Эвнинъ къапуларында къаравул тураджакълар, Эв ишлерини япаджакълар. Олар халкънынъ бутюнлей якъыладжакъ ве башкъа къурбанларны сояджакълар, халкънынъ огюнде турып, оларгъа хызмет этеджеклер. 12Олар путларнынъ огюнде халкъкъа хызмет эте эдилер ве бойле этип, Исраиль халкъыны ёлдан урдылар, гунагъа батырдылар. Шунынъ ичюн Мен оларгъа къаршы къолумны котереджегим, – дей РАББИ-ТААЛЯ. – Олар къабаатлары ичюн джевап береджеклер. 13Олар Манъа якъынлашмайджакълар, Меним руханийлерим олмайджакъ, Меним не азизликлериме, не Энъ Мукъаддес Ериме якъынлашмайджакълар. Олар масхара олып, япкъан писликлери ичюн джезаларыны ташыйджакълар. 14Мен оларны Эвнинъ хызметчилери япаджагъым, олар Эвде эр бир хызмет беджереджеклер, эр бир иш япаджакълар.

15+Исраиллилер Менден вазгечкенде, Цадокънынъ союндан олгъан левийли руханийлер исе Азиз Еримде хызмет этмеге девам эттилер. Шунынъ ичюн олар Манъа якъынлашып, хызмет этеджеклер, Меним огюмде турып, Манъа къурбанларнынъ ягъларыны ве къанларыны кетиреджеклер, – дей РАББИ-ТААЛЯ. 16+– Тек олар Азиз Ериме киреджеклер. Тек олар Меним софрама якъынлашаджакълар, Манъа хызмет этеджеклер ве Меним вазифелеримни беджереджеклер.

17Ички азбаргъа къапудан киреяткъанда, руханийлер кетен урбада олмакъ кереклер. Ички азбарнынъ къапусы янында хызмет эткенде я да Эвде хызмет эткенде, юнь урбаларны киймесинлер. 18+Башларында – кетен сарыкълары, беллеринде – кетен штаны олсун. Олар терлеткен урбаларны киймесинлер. 19+Тышкъы азбаргъа, халкънынъ огюне чыкъкъандан эвель, олар хызмет эткен урбаларыны чыкъарсынлар, шу урбаларны руханийлернинъ азиз одаларында къалдырсынлар ве башкъа урба кийсинлер. Руханийлернинъ урбалары аркъалы халкъ азизликке тиймесин.

20+Руханийлер башларыны тыраш этмесинлер, узун сачлар да йибермесинлер, лякин сачларыны мытлакъа къыркъсынлар. 21+Ички азбаргъа кирмезден эвель, ич бир руханий шарап ичмесин. 22+Оларгъа тул апайларгъа ве айырылгъан апайларгъа эвленмеге олмаз. Олар тек исраилли къызларгъа я да руханийден тул къалгъан апайгъа эвленсинлер. 23+Олар Меним халкъыма азиз шейлерни азиз олмагъан шейлерден, арамны элялдан айырмагъа огретсинлер.

24+Руханийлер эр бир даваны суд этсинлер, оны Меним къарарларыма коре чезсинлер. Байрамларнен багълы къанунларымны ве низамнамелеримни беджерсинлер, Меним афталыкъ раатлыкъ куньлеримни сакълап тутсунлар.

25+Руханий олюнинъ янына якъынлашмасын, озюни арамламасын. Янъгъыз олю ана-бабасы олса, огълу я да къызы олса, къардашы я да эвленмеген къызкъардашы олса, онъа янына кельмек ве озюни арамламакъ мумкюн. 26+Сонъра о, темизленсин ве даа еди кунь беклесин. 27+Бундан сонъ, ички азбаргъа, Мукъаддес Ерге хызмет этмек ичюн, киргенде, гунасыны ювмакъ ичюн, къурбан кетирсин, – дей РАББИ-ТААЛЯ.

28+– Руханийлернинъ пайы акъкъында айткъанда, Мен оларнынъ бирден-бир пайы оладжагъым. Оларгъа Исраильде мульк берме. Мен – оларнынъ мулькюм. 29+Олар ашлыкъ бахшышларыны, гуналар ве къабаатлар ичюн кетирильген къурбанларны ашасынлар. Исраильде РАББИге айырылып багъышлангъан эр шей оларнынъки оладжакътыр. 30+Эписи биринджи махсуллар ве чешит тюрлю котериледжек бахшышларнынъ эписи руханийлернинъки олсун. Янъы унунъыздан пиширильген пителерни де руханийлерге беринъиз. О вакъыт эвлеринъизде берекет оладжакъ. 31+Руханийлер чешит тюрлю олюлерни, кийик айван парчалагъанларны: не ольген къушны, не ольген айванны ашамасынлар.

45

Топракънынъ пай этильмеси

45^1+Джерепке коре топракъны пайлагъанда, РАББИге азиз котериледжек бахшыш оларакъ топракънынъ бир къысмыны айырынъыз. Он эки бучукъ километр узунлыгъында ве он километр[*] кенълигинде пайны айырынъыз. Бу пай эписи сынъырларында азиз топракъ оладжакъ. 2+Пайнынъ 250 метр узунлыкъта ве 250 метр кенъликте бир квадрат парчасы Азиз Ер ичюн айырылсын, этрафында 25 метр[*] къадар бош ер къалсын. 3Пайда он эки бучукъ километр узунлыкъта ве беш километр кенъликте бир парчаны ольчеп айырынъыз. Шу ерде Азиз Ер, Энъ Мукъаддес Ер олсун. 4+Мемлекетнинъ бу азиз пайы Мукъаддес Ерде хызмет эткен ве РАББИге якъынлашып хызмет эткен руханийлернинъ пайы олсун. Мында руханийлернинъ эвлери ве Мукъаддес Ер ичюн айырылгъан Азиз Ер олсун. 5+Он эки бучукъ километр узунлыкъта ве беш километр кенъликте олгъан пайнынъ башкъа парчасы Эвде хызмет эткен левийлилернинъ мулькю олсун. Мында оларнынъ яшагъан шеэрлери олсун[*].

6+Азиз пайнынъ янындаки эки бучукъ километр[*] кенълигинде ве он эки бучукъ километр узунлыгъында топракъ пайыны шеэр ичюн айырынъыз, бу бутюн Исраиль халкъы ичюн олсун.

Ёлбашчынынъ пайы

7+Азиз топракъ пайынынъ ве шеэрге айырылгъан топракъ пайынынъ эки янындаки топракъ пайыны ёлбашчыгъа беринъиз. Шу топракъ азиз ернинъ ве шеэр топрагъынынъ гъарп сынъырындан гъарп тарафкъа ве шаркъ сынъырындан шаркъ тарафкъа узансын. Ёлбашчы пайынынъ узунлыгъы Исраиль къабилелерине тюшкен пайларнынъ узунлыгъы киби олсун, о, мемлекетнинъ гъарп кенарындан шаркъ кенарынадже узансын. 8Бу топракъ онынъ Исраильдеки пайы оладжакъ. Илериде ёлбашчылар халкъымны хорламасынлар ве Исраиль халкъына къабилелерине коре топракъ айырсынлар.

Теразе ве ольчюлер

9+РАББИ-ТААЛЯ шойле дей:

– Исраиль ёлбашчылары, етер! Зулумлыкъ этмеге ве хорламагъа токътанъыз! Адалетли ве догъру арекет этинъиз. Меним халкъымны топракъларындан къувманъыз, – дей РАББИ-ТААЛЯ. 10+– Догъру теразелерни къулланынъыз, эфа ве бат ольчюлеринъиз догъру олсун. 11Эфа ве бат бир ольчюде олсунлар. Бат – хомернинъ онда бир къысмы, эфа – хомернинъ онда бир къысмы. Эм эфанынъ, эм батнынъ ольчюси хомерге коре олсун. 12+Бир шекельде – 20 гера, бир манеде 60 шекель[*] олсун.

Бахшышлар

13Сизлер бойле бахшышларны кетирмек керексинъиз: эр беш чувал богъдайдан бир бучукъ чанакъ богъдай, эр беш чувал арпадан бир бучукъ чанакъ[*] арпа, 14эр беш чапчакъ зейтюн ягъындан бир чанакъ[*] ягъ кетиринъиз. (Эр кор ве хомерде он бат бар.) 15Исраиль отлакъларындаки айванларындан 200 къойдан бир къой берильсин. Булар ашлыкъ бахшышлары, бутюнлей якъыладжакъ къурбанлар ве аманлыкъ бахшышлары оларакъ кетирильсин, олар ичюн одеме этильсин, – дей РАББИ-ТААЛЯ. 16– Бутюн мемлекет халкъы бу бахшышларны Исраильнинъ ёлбашчысына кетирсинлер. 17+Ёлбашчы Исраильде кечирильген бутюн байрамларына – янъы ай байрамларына, афталыкъ раатлыкъ куньлерине ве Исраиль халкъы ичюн тайинленген башкъа тантаналы мерасимлерге бутюнлей якъыладжакъ къурбанларны, ашлыкъ бахшышларыны ве тёкюледжек бахшышларны кетирмек борджлу. О, гуналар ичюн къурбанларны, ашлыкъ бахшышларыны, бутюнлей якъыладжакъ ве аманлыкъ къурбанларыны, Исраиль халкъы ичюн одеме этильсин деп, бермек керек.

18+РАББИ-ТААЛЯ шойле дей: Биринджи айнынъ биринджи куню къусурсыз бир яш бузавны ал да, Азиз Ерни темизле. 19+Руханий, гуналар ичюн кетирильген бу къурбаннынъ къаныны алып, Эвнинъ къапу первазларына, къурбан ери мейданчыгъынынъ дёрт кошесине ве ички азбар къапусынынъ первазларына оны сепсин. 20Айнынъ единджи куню айны шу шейлерни яп. Эр бир янълышып я да бильмейип гуна япкъан адам ичюн шуны яп. Бойле этип, сиз Эв ичюн одеме этеджексинъиз.

21+Биринджи айнынъ 14-юнджи куню сизде Песах Байрамы олсун. Бу байрамда еди кунь девамында маясыз пителерни ашамакъ керек. 22Шу куню ёлбашчы озюнинъ ве бутюн мемлекет халкъынынъ гуналары ичюн къурбан оларакъ яш бузавны чалсын. 23+Байрамнынъ еди кунюнинъ эр биринде ёлбашчы РАББИге бутюнлей якъыладжакъ къурбан оларакъ едишер къусурсыз бузавны ве едишер къусурсыз къочкъарны берсин. Гуналар ичюн къурбан оларакъ эр кунь бир текени берсин. 24+Ашлыкъ бахшышлары оларакъ, эр бузав ве къочкъар ичюн ярым чувал ун кетирсин. Эр ярым чувал уннен эки чанакъ[*] зейтюн ягъыны берсин.

25+Единджи айнынъ 15-инджи куню башлангъан ве еди кунь девам эткен байрамда ёлбашчы айны къурбанларны ве бахшышларны кетирсин: гуналар ичюн къурбанларны, бутюнлей якъыладжакъ къурбанларны, ашлыкъ бахшышларыны ве зейтюн ягъыны берсин.

46

46^1РАББИ-ТААЛЯ шойле дей:

– Ички азбаргъа алып баргъан шаркъ къапусы алты иш куню девамында къапалы турсун. Раатлыкъ куню исе оны ачсынлар. Янъы ай куню де о ачыкъ олсун. 2+Ёлбашчы тышкъы азбардан къапу янындаки аяткъа кирсин ве къапунынъ первазлары янында турсун. Руханийлер онынъ адындан бутюнлей якъыладжакъ къурбаныны ве аманлыкъ къурбаныны кетирсинлер. Ёлбашчы исе къапунынъ босагъасында РАББИге бель букип ибадет этсин, сонъ чыкъып кетсин. Къапу исе акъшамгъа къадар ачыкъ къалсын. 3Мемлекет халкъы раатлыкъ куньлери ве янъы ай куньлери къапунынъ киришинде РАББИнинъ огюнде бель букип ибадет этсинлер. 4+Раатлыкъ куню ёлбашчы бутюнлей якъыладжакъ къурбан оларакъ алты къусурсыз къозуны ве бир къусурсыз къочкъарны РАББИге кетирсин. 5Къочкъарнен берабер ашлыкъ бахшышы оларакъ ярым чувал ун берсин, къозуларнен берабер исе ашлыкъ бахшышы оларакъ юрегинде истегени къадар ун берсин. Эр ярым чувал уннен эки чанакъ зейтюн ягъыны кетирсин. 6+Янъы ай куню ёлбашчы къурбан оларакъ бир къусурсыз яш бузавны, алты къусурсыз къозуны ве бир къусурсыз къочкъарны кетирсин. 7Эр бузав ве къочкъарнен берабер ашлыкъ бахшышы оларакъ ярым чувал ун берсин, къозулар ичюн исе ашлыкъ бахшышы оларакъ берип олгъаны къадар ун берсин. Эр ярым чувал уннен эки чанакъ зейтюн ягъы олсун. 8Ёлбашчы киргенде, къапу янындаки аяттан кирсин, шу ёлнен де чыкъып кетсин.

9+Байрам куньлеринде мемлекетнинъ халкъы РАББИге ибадет этмеге кельгенде, шималь къапусындан киргенлер дженюп къапусындан чыкъып кетсинлер. Дженюп къапусындан киргенлер исе шималь къапусындан чыкъып кетсинлер. Адамлар кирип кельген къапудан чыкъмасынлар, амма къаршы тарафтаки къапудан чыкъып кетсинлер. 10Ёлбашчы оларнен берабер олсун. Олар киргенде, о да кирсин. Олар чыкъкъанда, о да чыкъсын.

11Байрам куньлери ве бельгиленген вакъытларда ашлыкъ бахшышы оларакъ ёлбашчы эр яш бузавнен ве къочкъарнен ярым чувал ун берсин, къозулар ичюн исе берип олгъаны къадар ун берсин. Эр ярым чувал уннен эки чанакъ зейтюн ягъы олсун. 12+Эгер ёлбашчы озь истегинен РАББИге бутюнлей якъыладжакъ я да аманлыкъ къурбанларыны кетиреджек олса, онъа шаркъ къапусыны ачсынлар. О, раатлыкъ куню япкъаны киби, озь бутюнлей якъыладжакъ ве аманлыкъ къурбаныны берсин, сонъра чыкъып кетсин, къапу исе онынъ артындан къапатылсын.

13+Эр кунь РАББИге бутюнлей якъыладжакъ къурбан оларакъ бир йыллыкъ къусурсыз къозуны кетир, эр саба шу къурбанны чал. 14Онен берабер эр саба ашлыкъ бахшышы оларакъ бир чанакъ ве чанакънынъ учьте экиси ун кетир, ве унгъа къарыштырмакъ ичюн, чанакънынъ учьте экиси[*] зейтюн ягъыны къош. РАББИге кетириледжек ашлыкъ бахшышларынынъ бу низамнамеси эбедийдир. 15Бойлеликнен, эр саба бутюнлей якъыладжакъ къурбан оларакъ бир къозуны, ашлыкъ бахшышыны ве зейтюн ягъыны эр вакъыт кетирсинлер.

16РАББИ-ТААЛЯ шойле дей:

– Эгер ёлбашчы озь топрагъындан огъулларынынъ бирине бир пай берсе, бу пай онынъки къаладжакъ, торунларына да кечеджек. 17+Эгер де ёлбашчы озь топрагъындан къулларынынъ бирине бир пай берсе, шу пай тек азат этильген йылынадже онынъ къолунда къаладжакъ, сонъра исе ёлбашчыгъа къайтаджакъ. Ёлбашчынынъ топракъ пайы тек огъулларына кечмек мумкюн. 18+Ёлбашчы халкъны топракъларындан къувмасын, оларнынъ топракъ пайларыны тартып алмасын. Огъулларына тек озь пайындан топракъ пайы айырмакъ мумкюн. Меним халкъымдан ич бири озь топракъ пайындан къувулмасын.

19Сонъ адам мени къапунынъ янында олгъан кириштен шималь галереясындаки руханийлернинъ одаларына кетирди. Анда гъарп тарафтаки бир ерни косьтерди.

20О манъа шойле деди:

– Бу ерде руханийлер къабаатлар ве гуналар ичюн кетирильген къурбанларны пиширсинлер. Мында да, тышкъы азбаргъа чыкъмайып, халкъ азиз шейлерге токъунмасын деп, олар ашлыкъ бахшышларыны пиширсинлер.

21Сонъра мени тышкъы азбаргъа алып чыкъты ве азбарнынъ дёрт кошесинден кечирди. Азбарнынъ эр бир кошесинде даа бирер азбарчыкъ корьдим. 22Азбарнынъ эр бир кошесинде къоралангъан кучюк азбарлар бар эди. Оларнынъ узунлыгъы 20 метр ве кенълиги 15 метр[*] эди. Дёрт кошедеки эр бир азбар бир ольчюде эди. 23Азбарларнынъ чевре-чети диварнен къоралангъан эди ве диварнынъ тюбюнде чевре-четинде де оджакълар бар эди.

24Адам манъа:

– Бу – ашханелердир. Алланынъ Эвинде хызмет эткенлер халкънынъ кетирген къурбанларыны мында пиширеджеклер, – деди.

47

Сарайдан акъып чыкъкъан озен

47^1+Бундан сонъра адам мени арткъа, Эвнинъ киришине алып кельди. Мен Эвнинъ босагъасындан куньдогъуш тарафына акъкъан сувларны корьдим. Эв куньдогъушкъа бакъа эди, ве сувлар онынъ сагъ тарафындан, къурбан ерининъ дженюбинден ашагъы акъып чыкъа эди. 2Адам мени шималь къапусындан чыкъарып, тыш ёлдан куньдогъушкъа бакъкъан тышкъы къапугъа алып кетирди. Анда мен сув сагъ тарафтан акъкъаныны корьдим.

3+Адам куньдогъуш тарафына кетти, онынъ къолунда ольчю аркъаны бар эди. О, 500 метр[*] ольчеди, сонъ мени сувдан кечирди. Сувлар тобукъларыма къадар етти. 4Даа 500 метр ольчеди, кене мени сувдан кечирди. Сувлар тизлериме къадар етти. Сонъ даа 500 метр ольчеди, кене де мени сувдан кечирди. Сувлар белиме къадар етти. 5О, даа 500 метр ольчеди. Сувлар энди кечип оламагъан дерья олды. Сув ойле котерильди ки, мен юрип кечеялмаз эдим, сувны тек ялдап кечмеге мумкюн эди.

6О манъа:

– Инсан огълу! Корьген шейни акълынъда тут! – деди.

Сонъра мени сувдан арткъа, ялыгъа алып кетирди. 7Мен сувдан ялыгъа чыкъкъан сонъ, озеннинъ эки ялысында чокътан-чокъ терек корьдим.

8+О манъа шойле деди:

– Бу сувлар куньдогъуш топракъларына акъа. Олар Арава тарафына тюшеджек ве Олю денъизге, онынъ кирли сувларына тёкюледжек де, денъиз суву татлы оладжакъ. 9Озен акъаджакъ ерлерде чешит айванлар къайнашаджакъ. Анда пек чокъ балыкъ оладжакъ, чюнки мында бу озеннинъ акъымы келеджек. Озен акъкъан ерде яшайыш оладжакъ. 10+Ялыда балыкъчылар пейда оладжакъ. Эн-Гедиден башлап Эн-Эгълаимге къадар балыкъ тутып, агъларны къурутмагъа къояджакълар. Анда Акъ денъиздеки олгъаны киби, пек чокъ чешит тюрлю балыкъ оладжакъ. 11Лякин батакълар ве гольчиклернинъ суву татлы олмайджакъ. Олар туз чокърагъы олып къаладжакъ. 12+Озеннинъ эки ялысында чешит тюрлю мейва тереклери оседжек. Оларнынъ япракълары солмайджакъ, мейвалары битмейджек. Оларны Азиз Ерден акъкъан сувлар суваргъаны ичюн, олар эр ай янъы мейва береджек. Тереклернинъ мейвалары аш оладжакъ, япракълары исе шифалы оладжакълар.

Мемлекетнинъ янъы сынъырлары

13РАББИ-ТААЛЯ шойле дей:

– Исраильнинъ он эки къабилесине айырыладжакъ топракъ пайларынынъ сынъырлары булардыр. Юсуф къабилесине эки пай оладжакъ. 14+Къабилелернинъ арасында топракъны эписине тенъ болюнъиз. Мен къолумны котерип, бу топракъларны сизинъ деделеринъизге бермеге ант эткеним ичюн, бу топракъ сизинъки оладжакътыр.

15Мына мемлекетнинъ сынъырлары:

Шимальде Акъ денъизден башлап, Хетлон ве Лево-Хамат шеэри ёлундан Цедад шеэрине, 16сонъ Берота ве Сивраим шеэрине (о, Дамаск ве Хамат ортасындаки сынъырда ерлешкендир), тап Хавран сынъырындаки Хацер-Хаттикон шеэрине къадар узана. 17Бойле этип, сынъыр денъизден башлап, Хацар-Энон шеэрине (демек, Дамаскнынъ шималь сынъырына) къадар узанаджакъ. Шимальде Хамат шеэрининъ сынъыры оладжакъ. Бу шималь сынъыры.

18Шаркъта сынъыр Хавран ве Дамаск арасындан башланып, Гилад ве Исраиль арасындан кечеджек, сонъ Иордан озени бою шаркъ денъизине ве Тамар шеэрине къадар узанаджакъ. Бу шаркъ сынъыры.

19+Дженюпте Тамардан башлап, Мериват-Къадеш шеэрининъ сувларына къадар узанаджакъ, андан озен бою Акъ денъизге къадар узанаджакъ. Бу дженюп сынъыры.

20Гъарпта Акъ денъиз топракънынъ сынъыры оладжакъ. О, дженюп сынъырындан Лево-Хамат къаршысындаки ерге узанаджакъ. Бу гъарп сынъыры.

21Бу топракъны озюнъизге, Исраиль къабилелери арасында болюнъиз. 22+Озюнъизге де, сизлерде ерлешкен ве сизде балалары догъгъан башкъа халкъларнынъ адамларына да топракъ пайларыны айырынъыз. Олар сизинъ аранъызда Исраиль огъуллары киби олсунлар. Оларнынъ топракъ пайлары Исраиль къабилелерининъ арасында олсунлар. 23Исраилли олмагъан адам къайсы къабиледе яшаса, онъа анда топракъ пайы берильсин, – дей РАББИ-ТААЛЯ.

48

Топракънынъ пайлаштырылмасы

48^1+Къабилелернинъ адлары булардыр. Шималь сынъырындан, Хетлон ёлу тарафында, Лево-Хаматкъа ве Хацар-Энон шеэрине (демек, Дамаскнынъ шималий сынъырында ве Хаматнынъ сынъырында) къадар, шаркътан гъарпкъадже узангъан топракъ Даннынъ пайы оладжакъ.

2+Даннынъ пайынен сынъырлангъан, шаркътан гъарпкъадже узангъан топракъ Ашернинъ пайы оладжакъ.

3+Ашернинъ пайынен сынъырлангъан, шаркътан гъарпкъадже узангъан топракъ Нафталийнинъ пайы оладжакъ.

4+Нафталийнинъ пайынен сынъырлангъан, шаркътан гъарпкъадже узангъан топракъ Менашшенинъ пайы оладжакъ.

5+Менашшенинъ пайынен сынъырлангъан, шаркътан гъарпкъадже узангъан топракъ Эфраимнинъ пайы оладжакъ.

6+Эфраимнинъ пайынен сынъырлангъан, шаркътан гъарпкъадже узангъан топракъ Рубеннинъ пайы оладжакъ.

7+Рубеннинъ пайынен сынъырлангъан, шаркътан гъарпкъадже узангъан топракъ Ехуданынъ пайы оладжакъ.

8+Ехуданынъ пайынен сынъырлангъан, шаркътан гъарпкъадже узангъан 12,5 километр[*] кенълигинде РАББИге багъышлангъан топракъ пайы оладжакъ. Шаркътан гъарпкъадже узунлыгъы эр бир къабилеге тюшкен пайнынъ узунлыгъы киби оладжакъ. Онынъ ортасында Азиз Ер ерлешеджек.

9+РАББИге багъышланаджакъ топракъ пайы 12,5 километр узунлыкъта ве беш километр[*] кенъликте оладжакъ. 10Бу, руханийлерге берильген азиз топракъ бахшышы оладжакътыр. О, шималь тарафтан 12,5 километр узунлыкъта, гъарп тарафтан беш километр кенъликте, шаркъ тарафтан беш километр кенъликте, ве дженюп тарафтан 12,5 километр узунлыкъта оладжакътыр. Онынъ ортасында РАББИнинъ Азиз Ери ерлешеджектир. 11+Бу пай Цадокъ союндан олгъан, азиз этильген руханийлерге багъышлангъандыр. Олар Меним хызметимде булундылар. Исраиллилер ёлдан урулгъанда, левийлилер де ёлдан урулдылар, Цадокънынъ огъуллары исе Менден вазгечмедилер. 12Оларгъа багъышлангъан пайы, улу азизлик, РАББИге багъышлангъан топракъ пайында оладжакъ. Оларнынъ пайы левийлилернинъ топракъ пайынен сынъырланаджакъ.

13+Левийлилернинъ топракъ пайы руханийлернинъ топрагъы янында, 12,5 километр узунлыкъта ве беш километр кенъликте оладжакъ. Бутюн бу эки топракъ пайынынъ узунлыгъы 12,5 километр, ве кенълиги он километр[*] оладжакъ. 14Бу пайларнынъ топрагъыны не сатмагъа, не де башкъа пайгъа денъиштирмеге, не башкъаларнынъ къолуна кечирмеге мумкюн дегиль. Бу топракъ – РАББИнинъ азиз топрагъыдыр.

15+2,5 километр[*] кенълигинде ве 12,5 километр узунлыгъында къалгъан топракъ азиз дегиль, анда шеэр олсун. Топракъта халкъ ерлешсин ве айванларыны отлатсын, ортасында исе шеэр олсун. 16+Шеэрнинъ ольчюлери бойле олсун: шималь тарафы 2,25 километр[*], дженюп тарафы 2,25 километр, шаркъ тарафы 2,25 километр ве гъарп тарафы да 2,25 километр. 17Шеэрнинъ чевресинде ачыкъ мейдан олсун: шимальде 125 метр[*], дженюпте 125 метр, шаркъта 125 метр, гъарпта 125 метр. 18Азиз топракънен сынъырлангъан, шеэрнинъ эки тарафында къалгъан топракъ шаркъ тарафына беш километр ве гъарп тарафына да беш километр узунлыгъында оладжакъ. Бу топракълар левийлилерге берильген азиз топракънен сынъырланаджакъ. Шу топракънынъ берекети шеэрде чалышкъанларны ашатаджакъ. 19Шеэрде чалышкъанлар Исраильнинъ эписи къабилелеринден оладжакъ. Олар да топракъны ишлейджеклер.

20Бутюн топракъ пайы дёрт коше олып, шеэр топрагъынен ве РАББИге бериледжек азиз топракъ бахшышынен бирликте 12,5 километр узунлыкъта ве 12,5 километр кенъликте олсун.

21+Азиз топракъ пайынынъ ве шеэр топракъларынынъ тышында къалгъан эки тарафындаки топракъ ёлбашчынынъ пайы оладжакъ. Онынъ пайы 12,5 километр кенъликте олып, азиз топракъ пайындан шаркъ сынъырына къадар узанаджакъ. 12,5 километр кенъликте олып, азиз топракъ пайындан гъарп сынъырына къадар да узанаджакъ. Бу эки топракъ пайы ёлбашчынынъки оладжакъ. Оларнынъ узунлыгъы къабилелернинъ пайларынынъ узунлыгъынен бир оладжакъ. Ёлбашчынынъ топракъ пайлары арасында РАББИге багъышлангъан азиз топракъ пайы ве Эвнен Азиз Ер ерлешеджеклер. 22Левийлилернинъ топракъ пайы ве шеэр топракъ пайы ёлбашчынынъ топракъ пайлары арасында ерлешеджек. Ёлбашчынынъ топракъ пайы Ехуда пайынынъ ве Биньямин пайынынъ арасында ерлешеджек.

23+Къалгъан къабилелерге кельгенде, шаркътан гъарпкъадже узангъан топракъ Биньяминнинъ пайы оладжакъ.

24+Биньяминнинъ пайынен сынъырлангъан, шаркътан гъарпкъадже узангъан топракъ Шимеоннынъ пайы оладжакъ.

25+Шимеоннынъ пайынен сынъырлангъан, шаркътан гъарпкъадже узангъан топракъ Йиссакъарнынъ пайы оладжакъ.

26+Йиссакъарнынъ пайынен сынъырлангъан, шаркътан гъарпкъадже узангъан топракъ Зевулуннынъ пайы оладжакъ.

27+Зевулуннынъ пайынен сынъырлангъан, шаркътан гъарпкъадже узангъан топракъ Гъаднынъ пайы оладжакъ.

28+Гъаднынъ пайы мемлекетнинъ дженюбий топрагъы оладжакъ. Онынъ сынъыры Тамардан Мериват-Къадешнинъ сувларына къадар, сонъра озен бою Акъ денъизге къадар узанаджакъ.

29Мемлекетнинъ Исраиль къабилелерине бериледжек топрагъы ве болюнген пайлары будыр, – дей РАББИ-ТААЛЯ.

Шеэр къапулары

30Мына шеэр чыкъышлары.

2,25 километр узунлыгъындаки шималь тарафта 31+учь дане къапу оладжакъ. Шеэрнинъ къапулары Исраиль къабилелерининъ адларыны ташый: Рубен Къапусы, Ехуда Къапусы ве Левий Къапусы.

322,25 километр узунлыгъындаки шаркъ тарафта учь дане къапу оладжакъ: Юсуф Къапусы, Биньямин Къапусы ве Дан Къапусы.

332,25 километр узунлыгъындаки дженюп тарафта учь дане къапу оладжакъ: Шимеон Къапусы, Йиссакъар Къапусы ве Зевулун Къапусы.

342,25 километр узунлыгъындаки гъарп тарафта учь дане къапу оладжакъ: Гъад Къапусы, Ашер Къапусы ве Нафталий Къапусы.

35+Диварнынъ умумий узунлыгъы докъуз километр[*] оладжакъ.

Бундан сонъ шеэрнинъ ады «РАББИ анда!» оладжакъ.

* 1.1 Мында Вавилонгъа сюргюн этильген ехудалылар козьде тутула.

* 3.12 Мында ве 14 аетте къадимий еудий «руах» сёзю къулланыла, оны эм «рух», эм де «ель» киби терджиме этмек мумкюн.

* 4.10 Бир чаначыкъ – къ. еуд. «20 шекель».

* 4.11 Учь мешребе – къ. еуд. «хиннинъ алтыда бир пайы».

* 7.5 Я да «дюньяда корюльмеген фелякет келе».

* 7.11 Я да «яманлыкъны урмакъ ичюн, зулумлыкъ котерильди».

* 7.13 Мусанен берильген къанунгъа коре, борджларыны одемек ичюн озь топрагъыны саткъан адам оны юбилей йылында арткъа къайтарып олур эди. (Лев 25, 27 бакъ.)

* 8.1 Къарарнен м. э. 592 с., сентябрь айы.

* 8.3 Я да «Рух».

* 8.14 Таммуз – вавилонлыларнынъ берекет ве ягъмур кетирген алласы, ашагъыдаки дюньянынъ башлыгъы. Инанчларына коре, о, къургъакълыкъ вакътында оле ве ягъмур ягъгъанда тириле эмиш.

* 8.17 Къ. еуд. бу ибаре сёзю-сёзюне «олар пытакъларны озь бурунлары огюне къоялар» я да «олар пытакъларны Меним бурнума тыкъалар» манасыны анълата.

* 16.30 Я да «санъа пек ачувлым!»

* 17.4 Къ. еуд. «Ханаан мемлекетине».

* 19.7 Я да «о, оларнынъ къалелерини боза эди».

* 20.29 Бама – къ. еуд. бу сёз «тёпе», «ибадет тёпеси» манасыны ташый.

* 21.13 Я да «Падишалыкъ таягъы ёкъ этильсе, не оладжакъ? О гъайып оладжакъ».

* 22.10 Къ. еуд. сёзю-сёзюне «бабасынынъ чыплакълыгъыны ачалар» демектир.

* 22.28 Бакъ. 13.10-15.

* 23.4 Охола – къ. еуд. бу аднынъ айтылувы «онынъ чадыры» манасыны анълаткъан ибаренинъ айтылувына ошай. Охолива – къ. еуд. бу аднынъ айтылувы «онынъ ичиндеки меним чадырым» манасыны анълаткъан ибаренинъ айтылувына тенъ келе.

* 29.21 Къ. еуд. сёзю-сёзюне «Исраиль ичюн бойнузны осьтюреджегим» демектир.

* 32.27 Я да «акъсызлыкълары».

* 38.2 Рош – къ. еуд. бу сёзнинъ башкъа манасы «башлыкъ»тыр.

* 39.11 Я да «Кеткенлернинъ вадийи».

* 39.11 Хамон-Гог вадийи – къ. еуд. «Ге-Хамон-Гог» ибареси «Гог ордуларынынъ вадийи» манасыны ташый.

* 39.16 Хамона – къ. еуд. бу сёз «ордулар» манасыны ташый.

* 40.5 Учь бучукъ метр – къ. еуд. «алты аммах, бир аммах – аммах ве тофах».

* 40.7 Эки бучукъ метр – къ. еуд. «5 аммах».

* 40.9 Дёрт метр; бир метр – къ. еуд. «8 аммах», «2 аммах».

* 40.11 Беш метр; алты бучукъ метр – къ. еуд. «10 аммах», «13 аммах».

* 40.12 Ярым метр; учь метр – къ. еуд. «бир аммах», «6 аммах».

* 40.13 12,5 метр – къ. еуд. «25 аммах».

* 40.14 Я да «колонналарны».

* 40.14 30 метр – къ. еуд. «60 аммах».

* 40.15 25 метр – къ. еуд. «50 аммах».

* 40.19 50 метр – къ. еуд. «100 аммах».

* 40.30-31 Базы эльязмаларда 30-ынджы ает бойледир: «Чевре-четте аятлар бар эди. Оларнынъ узунлыгъы – 12,5 метр, кенълиги – 2,5 метр эди».

* 40.37 Я да «торецлер».

* 40.38 Я да «къапунынъ торецлери».

* 40.42 Метрнинъ дёртте учю; ярым метр – къ. еуд. «бир бучукъ аммах», «бир аммах».

* 40.43 Авуч – къ. еуд. «бир тофах».

* 40.44 Я да «йырджыларнынъ одалары».

* 40.45 Я да «Сарайны къоругъан руханийлер».

* 40.46 Я да «къурбан ерини къоругъан руханийлер».

* 40.48 Эки бучукъ метр; еди метр; бир бучукъ метр – къ. еуд. «5 аммах», «14 аммах», «3 аммах».

* 40.49 Он метр; алты метр – къ. еуд. «20 аммах», «11 аммах».

* 41.1-2 Учь метр; беш метр; эки бучукъ метр; йигирми метр; он метр – къ. еуд. «6 аммах», «10 аммах», «5 аммах», «40 аммах», «20 аммах».

* 41.3-4 Бир метр; учь метр; учь бучукъ метр; он метр – къ. еуд. «2 аммах», «6 аммах», «7 аммах», «20 аммах».

* 41.5 Учь метр; эки метр – къ. еуд. «6 аммах», «4 аммах».

* 41.6 Я да «учь къатта 30 ода бар эди».

* 41.8-10 Учь метр; эки бучукъ метр; он метр – къ. еуд. «6 аммах», «5 аммах», «20 аммах».

* 41.12-13 35 метр; эки бучукъ метр; 45 метр; 50 метр – къ. еуд. «70 аммах», «5 аммах», «90 аммах», «100 аммах».

* 41.22 Бир бучукъ метр; бир метр – къ. еуд. «3 аммах», «2 аммах».

* 42.2-3 50 метр; 25 метр; он метр – къ. еуд. «100 аммах», «50 аммах», «20 аммах».

* 42.4 Беш метр; 50 метр – къ. еуд. «10 аммах», «100 аммах».

* 42.16250 метр – къ. еуд. «500 аммах».

* 43.13 Къ. еуд. сёзю-сёзюне «аммахнен ольчегенде, бир аммах – аммах ве тофах» демектир.

* 43.13 Ярым метр; бир къарыш – къ. еуд. «бир аммах», «бир зерет».

* 43.14 Бир метр; ярым метр; эки метр – къ. еуд. «2 аммах», «бир аммах», «4 аммах».

* 43.16-17 Алты метр; еди метр; черик метр; ярым метр – къ. еуд. «12 аммах», «14 аммах», «ярым аммах», «бир аммах».

* 45.1 Он эки бучукъ километр; он километр – къ. еуд. «25 000 (аммах)», «20 000 (аммах)».

* 45.2 250 метр; 25 метр – къ. еуд. «500 (аммах)», «50 (аммах)».

* 45.5 Я да «Мында оларнынъ йигирми одалары олсун».

* 45.6 Эки бучукъ километр – къ. еуд. «5 000 (аммах)».

* 45.12 60 шекель – къ. еуд. «20 шекель, 25 шекель ве 15 шекель».

* 45.13 Эр беш чувалдан бир бучукъ чанакъ – къ. еуд. «эр бир хомерден эфанынъ алтыда бири».

* 45.14 Эр беш чапчакътан бир чанакъ – къ. еуд. «эр бир кордан батнынъ онда бири».

* 45.24 Ярым чувал; эки чанакъ – къ. еуд. «бир эфа», «бир хин».

* 46.14 Бир чанакъ ве чанакънынъ учьте экиси; чанакънынъ учьте экиси – къ. еуд. «эфанынъ алтыда бир пайы», «хиннинъ учьте бир пайы».

* 46.22 20 метр; 15 метр – къ. еуд. «40 (аммах)», «30 (аммах)».

* 47.3 500 метр – къ. еуд. «1 000 аммах».

* 48.8 Он эки бучукъ километр – къ. еуд. «25 000 (аммах)».

* 48.9 Беш километр – къ. еуд. «10 000 (аммах)».

* 48.13 Он километр – къ. еуд. «20 000 (аммах)».

* 48.15 2,5 километр – къ. еуд. «5 000 (аммах)».

* 48.16 2,25 километр – къ. еуд. «4 500 (аммах)».

* 48.17 125 метр – къ. еуд. «250 (аммах)».

* 48.35 Докъуз километр – къ. еуд. «18 000 аммах».

+ 1.1 Ехез 3.15; 8.3; 10.15; 40.2; 43.3; Фаал 7.56; 10.11; Сыр 19.11

+ 1.2 4 Пад 24.15

+ 1.3 3 Пад 18.46; Ехез 3.14; 3.22; 8.1; 33.22; 37.1; 40.1; Сыр 1.10

+ 1.4 3 Пад 19.11; Йрм 23.19; 30.23
+ 1.5 Ехез 8.2; Сыр 4.6-8
+ 1.7 Ехез 1.7; 40.3; Дан 10.6
+ 1.10 Сыр 4.7
+ 1.11 Еш 6.2
+ 1.13 Збр 103.4
+ 1.16 Дан 10.6
+ 1.18 Сыр 4.8
+ 1.22 Баш 1.7-8; Ехез 10.1; Сыр 4.6
+ 1.24 Ехез 43.2; Сыр 1.15
+ 1.26 Чыкъ 24.10; Ехез 10.1; Дан 7.13
+ 1.27 Ехез 8.2
+ 1.28 Баш 9.13; Сыр 4.3; 10.1
+ 2.1 Дан 8.17
+ 2.2 Ехез 3.24
+ 2.3 Ехез 20.21
+ 2.5 Ехез 3.11; 33.33; Зек 2.9; 4.9; 6.15
+ 2.6 Йрм 1.8; Ехез 3.11; Микъа 7.4
+ 2.9 Ехез 8.3; Дан 10.10; Зек 5.1; Сыр 10.2
+ 2.10 Сыр 5.1
+ 3.1 Йрм 15.16; Сыр 10.9-10
+ 3.8 Йрм 1.18
+ 3.9 Зек 7.12; Еш 50.7; Йрм 1.18
+ 3.11 Ехез 2.5, 7

+ 3.12 4 Пад 2.16; Ехез 8.3; 11.1; 11.24; 43.5; Фаал 8.39

+ 3.13 Ехез 1.11, 15, 24

+ 3.14 3 Пад 18.46; Ехез 1.3

+ 3.15 Эюп 2.13; Агъл 2.10; Ехез 1.1; 10.15; 43.3

+ 3.17 2 Тар 19.10; Еш 21.6; Йрм 6.17; Хош 9.8; Хав 2.1

+ 3.19 Ехез 33.9
+ 3.20 Йрм 6.21; Ехез 18.24
+ 3.22 3 Пад 18.46; Ехез 1.3; 8.4; 37.1
+ 3.23 Ехез 2.1-2
+ 3.25 Ехез 4.8
+ 3.26 Эюп 29.10; Збр 136.6
+ 3.27 Ехез 24.27
+ 4.2 4 Пад 25.1; Ехез 17.17
+ 4.6 Сай 14.34

+ 4.8 4 Пад 25.1-3; Йрм 39.1-2; 52.4-6; Ехез 3.25

+ 4.13 Дан 1.8; Хош 9.3

+ 4.14 Чыкъ 22.31; Лев 11.2, 39; 22.8; Текр 14.3; Фаал 10.14

+ 4.16 Лев 26.26; Еш 3.1; Ехез 5.16; 12.19; 14.13

+ 5.2 Ехез 4.8; 5.12
+ 5.3 Йрм 40.6; 52.16
+ 5.6 Ехез 16.47-48
+ 5.8 Ехез 13.8
+ 5.9 Дан 9.12

+ 5.10 Лев 26.29, 33; Текр 4.27; 28.57, 64; Нех 1.8; Йрм 9.16; 19.9; Агъл 4.10; Ехез 12.14-15; Зек 2.6; 7.14

+ 5.11 Лев 15.31; 2 Тар 36.14; Еш 49.18; Йрм 7.30; Ехез 7.4; 8.5-6, 18; 9.10; Цеф 2.9

+ 5.12 Ехез 5.2
+ 5.13 Ехез 16.42
+ 5.15 Текр 28.37
+ 5.16 Лев 26.26; Текр 32.23; Ехез 4.16
+ 5.17 Текр 32.24; Ехез 14.21; Сыр 6.8
+ 6.2 Ехез 21.2-3; 36.1
+ 6.4 2 Тар 14.5
+ 6.5 Лев 26.30; 4 Пад 23.16
+ 6.8 Ехез 12.16; 14.22
+ 6.9 Чыкъ 34.15; Ехез 16.61; 20.43; 36.31
+ 6.11 Ехез 5.12
+ 6.13 Йрм 2.20; Хош 4.13
+ 7.2 Агъл 4.18; Ам 8.2
+ 7.4 Ехез 5.11; 7.9; 8.18; 9.10
+ 7.7 Цеф 1.14-15
+ 7.9 Ехез 5.11
+ 7.13 Лев 25.13-14

+ 7.15 Текр 32.25; Йрм 14.18; Агъл 1.21; Ехез 5.12; 6.11

+ 7.16 Еш 38.14; Нах 2.7
+ 7.17 Еш 13.7; Ехез 21.7
+ 7.18 Еш 15.2-3
+ 7.19 Икм 11.4; Цеф 1.18
+ 7.23 Збр 54.10; Йрм 6.7
+ 7.24 Хав 1.7
+ 7.26 Йрм 4.20
+ 8.1 3 Пад 18.46; Ехез 1.3; 14.1; 20.1
+ 8.2 Ехез 1.5, 27-28

+ 8.3 3 Пад 18.12; Ехез 1.1; 2.9; 3.12; 11.1; 40.2; Фаал 8.39

+ 8.8 Ехез 12.5
+ 8.10 Чыкъ 20.4-5; Текр 4.16-18
+ 8.12 Збр 9.32; Еш 29.15; Ехез 9.9

+ 8.16 3 Пад 6.3; Йрм 8.2; Ехез 40.28; Ёэль 2.17

+ 8.18 1 Пад 8.18; Эюп 27.8-9; Еш 1.15; Ехез 5.11; 7.4; 9.10; Микъа 3.4

+ 9.2 4 Пад 15.35; 2 Тар 23.20; Дан 10.5; Сыр 1.13

+ 9.4 Збр 118.136; Сыр 7.3-4
+ 9.5 Ехез 5.11
+ 9.6 Чыкъ 12.13; Текр 28.49-50; 2 Тар 36.17
+ 9.8 Ехез 11.13
+ 9.9 Збр 9.32; Еш 29.15; Ехез 7.23; 8.12
+ 9.10 Ехез 5.11; 7.4; 8.18; 11.21; Хош 13.14
+ 10.2 Ехез 9.2
+ 10.3 3 Пад 8.10
+ 10.12 Сыр 4.6
+ 10.15 Ехез 1.1; 3.15; 43.3
+ 10.19 Ехез 11.22
+ 11.1 3 Пад 18.12; Ехез 3.12; 8.16; 10.19
+ 11.6 Ехез 7.23; 24.7
+ 11.8 Йрм 42.16
+ 11.13 Ехез 9.8
+ 11.16 Еш 8.14; Сыр 21.22

+ 11.17 Текр 30.3; Еш 11.12; Йрм 32.37; Цеф 3.20

+ 11.19 Йрм 32.39; Ехез 18.31; 36.26
+ 11.20 Лев 26.12; Ехез 14.11; Зек 13.9
+ 11.21 Ехез 9.10
+ 11.22 Ехез 10.19
+ 11.23 Зек 14.4
+ 11.24 3 Пад 18.12; Ехез 3.12

+ 12.2 Еш 42.18-20; Йрм 5.21; Мт 13.13; Мк 8.18

+ 12.3 Йрм 36.3
+ 12.5 Ехез 8.8
+ 12.9 Ехез 21.7; 24.19; 37.18
+ 12.10 2 Тар 36.11-13; Ехез 21.25
+ 12.13 Ехез 17.20; 19.8; 32.3; Хош 7.12
+ 12.14 Лев 26.33; Ехез 5.10
+ 12.15 Ехез 6.7
+ 12.16 Ехез 6.8; 14.22
+ 12.19 Ехез 4.16
+ 12.22 Еш 5.19; Ехез 16.44; 18.2; 2 Пётр 3.4
+ 12.24 Ехез 13.23; Микъа 3.6
+ 12.25 Еш 55.11
+ 12.27 Дан 10.14
+ 13.2 Йрм 23.16,
+ 13.5 Ехез 22.30
+ 13.6 Йрм 5.31; 14.14; 23.21; Ехез 22.28
+ 13.8 Йрм 23.30; Ехез 5.8
+ 13.9 Ехез 6.7; 20.38
+ 13.10 Йрм 6.14; 8.11; Микъа 3.5
+ 13.11 Еш 28.2, 17; Ехез 38.22
+ 13.14 Ехез 6.7
+ 13.19 Икм 28.21
+ 13.22 Йрм 23.14; Ехез 18.21
+ 13.23 Ехез 12.24; Микъа 3.6
+ 14.1 Ехез 8.1; 20.1
+ 14.3 4 Пад 3.13; Ехез 20.3, 31
+ 14.6 Ехез 18.30
+ 14.8 Текр 28.37; Ехез 5.15; 6.7
+ 14.9 3 Пад 22.22-23; Йрм 20.7
+ 14.11 Лев 26.12; Ехез 11.20; Зек 13.9

+ 14.13 Лев 26.25-26; Еш 3.1; Ехез 4.16; 5.16-17

+ 14.14 Баш 6.9; Эюп 1.1; Дан 1.6; 6.4
+ 14.16 Ехез 5.11
+ 14.17 Ехез 29.8
+ 14.21 Йрм 14.12; Ехез 5.17; Сыр 6.8
+ 14.22 Ехез 6.8; 12.16
+ 15.2 Ехез 17.6
+ 15.6 Йрм 4.12; 51.1; Ехез 19.10; Хош 4.19
+ 16.2 Ехез 20.4; 22.2
+ 16.3 Баш 15.16; Текр 7.1; Къад 1.26
+ 16.6 Текр 32.10
+ 16.8 Чыкъ 19.5; Рут 3.9
+ 16.12 Баш 24.22
+ 16.13 Текр 32.13-14

+ 16.15 Лев 17.7; Еш 1.21; Йрм 2.20; Ехез 23.3; Хош 1.2

+ 16.17 Ехез 7.20; 23.40-41
+ 16.19 Хош 2.8
+ 16.21 Ехез 20.26; 23.37
+ 16.25 Йрм 3.2
+ 16.26 Ехез 20.7; 23.19
+ 16.28 4 Пад 16.7-18; Йрм 2.18; Ехез 23.12
+ 16.29 Ехез 23.14-17
+ 16.32 Хош 3.1
+ 16.33 Хош 8.9
+ 16.37 Агъл 1.8; Ехез 23.22, 29; Хош 2.10
+ 16.38 Лев 20.10; Текр 22.22; Ехез 23.45
+ 16.39 Ехез 23.26; Хош 2.3
+ 16.40 Ехез 23.47

+ 16.41 4 Пад 25.9; Йрм 39.8; 52.13; Ехез 23.27

+ 16.42 Ехез 5.13
+ 16.44 Ехез 12.22; 18.2
+ 16.45 Ехез 16.3
+ 16.46 Баш 18.20; Еш 1.10; Йрм 23.14
+ 16.47 Ехез 5.6-7
+ 16.48 Ехез 5.11
+ 16.49 Баш 13.10
+ 16.50 Баш 13.13; 18.20
+ 16.51 Йрм 3.11
+ 16.53 Ехез 29.14; 39.25
+ 16.60 Лев 26.42; Еш 55.3; Йрм 32.40
+ 16.61 Ехез 6.9; 20.43; 36.31
+ 16.62 Ехез 6.7
+ 17.3 Текр 28.49; Йрм 48.40; 49.22
+ 17.5 Текр 8.7
+ 17.6 Ехез 15.2-3
+ 17.10 Ехез 19.12
+ 17.12 4 Пад 24.12-15; Йрм 24.1-2
+ 17.13 4 Пад 24.17; Йрм 37.1
+ 17.15 4 Пад 24.20; 2 Тар 36.13
+ 17.16 Ехез 5.11
+ 17.17 4 Пад 25.1; Йрм 37.5; Ехез 4.2
+ 17.20 Ехез 12.13; 17.20; 32.3; Хош 7.12
+ 17.21 Ехез 5.10

+ 17.23 Ехез 20.40; 31.6; Дан 4.9; Мт 13.32; Мк 4.32

+ 17.24 Ехез 20.47
+ 18.2 Йрм 31.29; Агъл 5.7; Ехез 12.22; 16.44
+ 18.3 Ехез 5.11
+ 18.4 Чыкъ 32.33; Текр 24.16
+ 18.6 Чыкъ 20.14; Лев 18.19; Ехез 22.9
+ 18.7 Чыкъ 22.26
+ 18.8 Чыкъ 22.25; Збр 14.5

+ 18.9 Лев 18.5; Ехез 20.11; Рим 10.5; Гал 3.12

+ 18.13 Лев 20.9, 11; Ехез 33.4

+ 18.19 Чыкъ 20.5

+ 18.20 Текр 24.16; 4 Пад 14.6; Еш 3.10-11; Рим 2.9

+ 18.23 2 Пётр 3.9; 1 Тим 2.4,
+ 18.24 Ехез 3.20
+ 18.30 Ехез 14.6
+ 18.31 Ехез 11.19; 36.26
+ 19.2 Баш 49.9
+ 19.4 Агъл 4.20
+ 19.5 4 Пад 23.34,
+ 19.8 Ехез 12.13; 17.20; 32.3; Хош 7.12
+ 19.10 Ехез 15.2, 6
+ 19.12 Йрм 4.12; 51.1; Ехез 17.10; Хош 4.19
+ 20.1 Ехез 8.1; 14.1
+ 20.3 4 Пад 3.13; Ехез 5.11; 14.3; 20.31
+ 20.4 Ехез 16.2; 22.2; 23.36
+ 20.5 Чыкъ 6.7
+ 20.6 Чыкъ 3.8
+ 20.7 Лев 18.3; Ехез 16.26; 23.19
+ 20.9 Збр 105.8; Еш 48.11
+ 20.10 Чыкъ 13.18,
+ 20.11 Лев 18.5; Ехез 18.9
+ 20.12 Чыкъ 20.8-11; Ехез 37.28; 38.23

+ 20.13 Чыкъ 32.10-14; Сай 14.12-20; Лев 19.30; 26.2; Ехез 22.8; 23.38

+ 20.15 Сай 14.28-30; Збр 94.11
+ 20.16 Збр 77.37
+ 20.18 Ехо 24.14; 2 Тар 30.7
+ 20.19 Текр 5.32-33
+ 20.20 Чыкъ 20.8
+ 20.21 Ехез 2.3
+ 20.23 Текр 28.64
+ 20.25 Збр 80.13
+ 20.26 Ехез 6.7; 16.20-21
+ 20.28 Ехез 6.13

+ 20.31 4 Пад 3.13; Ехез 5.11; 14.3; 16.20-21; 20.3

+ 20.32 Текр 4.28; 4 Пад 19.18
+ 20.33 Йрм 21.5
+ 20.34 Йрм 31.8
+ 20.35 Хош 2.14
+ 20.36 Сай 14.20-23, 28-30
+ 20.38 Ехез 13.9
+ 20.39 Ехез 39.7; 43.7
+ 20.40 Еш 56.7; Ехез 17.23
+ 20.41 Ехез 11.17; 28.25; 36.23; 39.27
+ 20.42 Чыкъ 6.8
+ 20.43 Ехез 6.9; 16.61; 36.31
+ 20.44 Збр 102.10
+ 20.47 Йрм 21.14; Ехез 17.24; 21.4; Лк 23.31
+ 20.48 Еш 34.9-10; Йрм 17.27
+ 20.49 Ехез 17.2; 24.3
+ 21.2 Ехез 6.2

+ 21.3 Текр 32.41; Эюп 9.22; Джем 9.2; Йрм 47.6

+ 21.4 Ехез 20.47
+ 21.7 Ехез 7.17; 12.9
+ 21.9 Текр 32.41
+ 21.20 Текр 3.11; 2 Пад 12.26; Ехез 25.4-5
+ 21.22 4 Пад 25.1; Йрм 39.1; 52.4; Ехез 4.2

+ 21.25 2 Тар 36.13; Ехез 12.10; 35.5; Лк 1.52

+ 21.28 Йрм 49.1-6; Ам 1.13-15; Цеф 2.8
+ 21.29 Ехез 13.6
+ 21.30 Баш 19.30-37
+ 21.32 Ехез 25.10
+ 22.2 Ехез 16.2; 20.4; 23.36
+ 22.4 Ехез 5.14
+ 22.7 Чыкъ 20.12; 22.21; Текр 24.17; Еш 10.2
+ 22.8 Ехез 20.13; 23.38
+ 22.9 Лев 19.16; Ехез 18.6
+ 22.10 Баш 35.22; 49.4; Текр 22.30; 27.20
+ 22.11 Чыкъ 20.14, 17; Лев 18.7-16; Йрм 5.8
+ 22.12 Чыкъ 22.25; Лев 25.36; Текр 27.25
+ 22.15 Ехез 5.10
+ 22.18 Еш 1.25; Зек 13.9; Мал 3.3
+ 22.24 3 Пад 8.35
+ 22.25 Йрм 11.9; Ехез 19.3

+ 22.26 Лев 10.10; 11.47; Йрм 17.27; 23.11; Цеф 3.4; Мал 2.8

+ 22.27 Цеф 3.3
+ 22.28 Ехез 13.6, 10
+ 22.30 Збр 105.23; Ехез 13.5
+ 22.31 Ехез 9.10
+ 23.3 Лев 17.7; Еш 1.21; Ехез 16.15
+ 23.5 Хош 2.5
+ 23.9 4 Пад 17.5-6
+ 23.11 4 Пад 17.19; Йрм 3.8,
+ 23.12 Йрм 2.18; Ехез 16.28
+ 23.14 Ехез 16.29; Нах 2.3
+ 23.17 Еш 57.8
+ 23.19 Ехез 16.26; 20.7
+ 23.22 Ехез 16.37
+ 23.23 Йрм 50.21
+ 23.24 4 Пад 25.6
+ 23.26 Ехез 16.39
+ 23.27 Ехез 16.41
+ 23.30 Чыкъ 34.15
+ 23.31 Еш 51.17
+ 23.34 Збр 74.9
+ 23.35 3 Пад 14.9
+ 23.36 Ехез 20.4; 22.2
+ 23.37 Ехез 16.20-21, 38; 20.26

+ 23.38 Лев 15.31; 2 Тар 36.14; Ехез 5.11; 20.13; 22.8; Йрм 7.30

+ 23.39 Ехез 23.11
+ 23.40 Йрм 4.30; Ехез 16.17-18; Хош 2.13
+ 23.45 Ехез 16.38
+ 23.47 2 Тар 36.17-19; Ехез 16.40
+ 23.48 Ехез 16.41
+ 23.49 Ехез 6.7
+ 24.2 4 Пад 25.1; Йрм 39.1; 52.4
+ 24.3 Ехез 11.3, 7
+ 24.6 Ехез 22.2; Нах 3.1
+ 24.7 Лев 17.13; Текр 12.16,
+ 24.9 Еш 30.33; Нах 3.1
+ 24.12 Йрм 2.22
+ 24.14 Ехез 5.11
+ 24.16 Йрм 16.5
+ 24.17 Лев 10.6; 21.10; Текр 26.14
+ 24.19 Ехез 12.9; 21.7
+ 24.21 2 Тар 36.17; Ехез 23.47
+ 24.23 Ехез 4.17; 33.10
+ 24.24 Ехез 6.7
+ 24.26 Ехез 33.21-22
+ 24.27 Ехез 3.26-27

+ 25.2 Йрм 49.1-6; Ехез 21.28; Ам 1.13-15; Цеф 2.8

+ 25.3 Цеф 2.8
+ 25.5 2 Пад 11.1; 12.26; Ехез 21.20
+ 25.7 Ехез 6.14

+ 25.9 Ехо 13.17-19; Еш 15.1; 25.10; Йрм 48.1; Ам 2.1-3; Цеф 2.8

+ 25.10 Ехез 21.32

+ 25.12 2 Тар 28.17

+ 25.13 Баш 36.34; Эюп 2.11; Еш 21.13; 34.5; Йрм 49.7-22; Ехез 32.29; 35.1-15; Ам 1.11-12; Ов 1.1-16; Мал 1.3-4

+ 26.2 Еш 23.1; Йрм 47.4; Ёэль 3.4; Ам 1.9; Зек 9.4

+ 26.5 Ехез 47.10

+ 26.6 Ехез 6.7

+ 26.7 4 Пад 24.1; Узеир 7.12; Йрм 25.1; Дан 1.1; 2.37; Сыр 17.14

+ 26.8 Ехез 4.2
+ 26.9 Ехез 21.22
+ 26.13 Еш 24.8; Йрм 7.34; 16.9; Сыр 18.22
+ 26.14 Ехез 47.10
+ 26.15 Йрм 51.52
+ 26.16 Ехез 27.35; 32.10; Юнус 3.6
+ 26.17 Ехез 27.2
+ 26.20 Збр 26.13; Ехез 31.14; 32.23
+ 26.21 Ехез 27.36; 28.19
+ 27.2 Ехез 26.17; 28.12
+ 27.5 Текр 3.9; 1 Тар 5.23
+ 27.6 Еш 2.13; Зек 11.2
+ 27.8 Баш 10.18
+ 27.9 Ехо 13.5; 3 Пад 15.18; Збр 82.8
+ 27.10 Ехез 30.5; 38.5
+ 27.12 3 Пад 10.22; Ехез 38.13
+ 27.13 Баш 10.2; Ехез 32.26; 38.2; 39.1
+ 27.14 Баш 10.3; Ехез 38.6
+ 27.15 Баш 10.7; Еш 21.13
+ 27.17 Къад 11.33
+ 27.18 Еш 7.8
+ 27.19 Чыкъ 30.24
+ 27.21 Збр 119.5; Йыр 1.4; Еш 60.7
+ 27.22 3 Пад 10.1; 2 Тар 9.1
+ 27.23 Баш 11.31; Ам 1.5
+ 27.25 Збр 47.8; Еш 2.16
+ 27.26 Збр 47.8
+ 27.29 Сыр 18.17
+ 27.30 Эюп 2.8; Агъл 2.10; Сыр 18.19
+ 27.32 Сыр 18.18
+ 27.33 Сыр 18.3
+ 27.35 Ехез 26.16; 32.10
+ 27.36 Йрм 18.16; Ехез 26.21; 28.19
+ 28.2 Еш 14.14; Ехез 26.2; 27.2; 2 Тес 2.4
+ 28.3 Ехез 14.14; Дан 1.17
+ 28.4 Зек 9.3
+ 28.7 Ехез 31.12; Хав 1.7
+ 28.10 Ехез 31.18; 32.19
+ 28.12 Ехез 26.17; 27.2-3

+ 28.13 Баш 2.8-9; Чыкъ 28.17-20; Еш 51.3; Ехез 31.8-9

+ 28.14 Баш 3.24
+ 28.19 Ехез 26.21; 27.36
+ 28.21 Еш 23.2; Ёэль 3.4
+ 28.23 Ехез 5.17
+ 28.24 Сай 33.55; Ехо 23.13; Ехез 6.7
+ 28.25 Ехез 11.17; 20.41

+ 28.26 Еш 65.21; Йрм 23.6; 32.37; Ам 9.14; Микъа 4.4

+ 29.2 Еш 19.1; Йрм 46.2; Ехез 30.4; 31.2; 32.2; Ёэль 3.19

+ 29.3 Збр 73.13-14; Еш 27.1; 51.9; Ехез 32.2

+ 29.4 4 Пад 19.28; Еш 37.29; Ехез 38.4; Ам 4.2; Хав 1.15

+ 29.5 Текр 28.26; 1 Пад 17.44
+ 29.6 4 Пад 18.21; Еш 36.7; Ехез 6.7
+ 29.8 Ехез 14.17
+ 29.10 Ехез 30.6
+ 29.12 Ехез 30.7, 23, 26
+ 29.13 Йрм 46.26
+ 29.14 Ехез 16.53
+ 29.16 Ехез 6.7
+ 29.19 Йрм 46.13, 26; Ехез 30.10
+ 30.3 Еш 13.6; Ёэль 1.15; Ов 1.15; Цеф 1.7
+ 30.4 Ехез 29.8
+ 30.5 Ехез 27.10; 38.5
+ 30.6 Ехез 29.10
+ 30.7 Ехез 29.12
+ 30.8 Ехез 6.7
+ 30.10 Йрм 46.26; Ехез 29.19
+ 30.12 Еш 19.6
+ 30.13 Еш 19.13; Йрм 43.12; 46.25

+ 30.14 Сай 13.23; Йрм 46.25; Ехез 29.14; Ам 6.2

+ 30.17 Баш 41.45; 46.20; Еш 19.18
+ 30.18 Йрм 2.16
+ 30.19 Ехез 6.7
+ 30.21 Йрм 46.11
+ 30.23 Ехез 29.12
+ 31.2 Ехез 29.2; 30.4; 32.2
+ 31.3 Къад 9.15; Дан 4.7-9
+ 31.6 Ехез 17.23; Дан 4.9; Мт 13.32; Мк 4.32
+ 31.8 Баш 2.8; Еш 51.3; Ехез 28.13
+ 31.10 Дан 4.27; 5.20
+ 31.12 Ехез 28.7; Хав 1.7
+ 31.13 Ехез 32.4
+ 31.14 Ехез 26.20; 32.18
+ 31.16 Еш 14.8-9
+ 31.18 Ехез 28.10; 32.19
+ 32.2 Ехез 29.2-3; 30.4; 31.2
+ 32.3 Ехез 12.13; 17.20; 19.8; Хош 7.12
+ 32.4 Ехез 31.13
+ 32.7 Еш 13.10; Ёэль 2.31; Сыр 6.12
+ 32.8 Чыкъ 10.22; Еш 5.3
+ 32.10 Ехез 26.16
+ 32.11 Йрм 46.26
+ 32.12 Ехез 28.7
+ 32.15 Ехез 6.7
+ 32.18 Ехез 26.20; 31.14
+ 32.19 Ехез 28.10; 31.18
+ 32.21 Еш 14.9-10; Ехез 28.10; 31.18
+ 32.22 Ехез 31.15
+ 32.23 Збр 26.13; Ехез 26.20; Нах 1.14
+ 32.24 Баш 14.1; Еш 21.2; Йрм 49.34; Дан 8.2
+ 32.26 Баш 10.2; Ехез 27.13; 38.2; 39.1
+ 32.28 Ехез 28.10
+ 32.29 Ехез 25.12-14
+ 32.30 Еш 23.2
+ 33.2 Еш 21.6; Йрм 6.17; Хош 9.8; Хав 2.1
+ 33.3 Хош 5.8; Ёэль 2.1; Ам 3.6
+ 33.4 Лев 20.9, 11; Ехез 18.13
+ 33.7 2 Тар 19.10
+ 33.9 1 Тим 4.16
+ 33.10 Ехез 4.17; 24.23
+ 33.11 Ехез 16.48; 2 Пётр 3.9; 1 Тим 2.4,
+ 33.13 Ехез 3.20
+ 33.15 Чыкъ 22.26; Лев 6.2-5
+ 33.22 3 Пад 18.46; Ехез 1.3; 24.26-27
+ 33.24 Еш 51.2
+ 33.25 Баш 9.4; Лев 3.17; Ехез 22.3
+ 33.27 Текр 28.26; Ехез 5.11
+ 33.29 Ехез 6.7
+ 33.31 Ехез 8.1; 14.1; 20.1
+ 33.33 Ехез 2.5; Зек 2.9; 4.9; 6.15
+ 34.2 Йрм 23.1-4; 50.6; Зек 11.16-17
+ 34.3 Збр 13.4; Микъа 3.3; Зек 11.5

+ 34.5 Сай 27.17; 3 Пад 22.17; Мт 9.36; Мк 6.34

+ 34.8 Ехез 5.11
+ 34.9 Ехез 13.8, 21
+ 34.11 Еш 40.11; Микъа 5.4; Юх 10.11
+ 34.12 Ехез 30.3
+ 34.13 Текр 30.3; Ехез 11.17
+ 34.14 Збр 22.2
+ 34.16 Микъа 4.6-7
+ 34.17 Зек 10.3; Мт 25.32-33
+ 34.21 Текр 33.17; Дан 8.4

+ 34.23 Йрм 23.5; 30.9; Ехез 37.24; Хош 3.5; Микъа 5.4; Юх 10.16

+ 34.24 Лев 26.12

+ 34.25 Лев 26.6; Еш 54.10; Ехез 37.26; Хош 2.18

+ 34.26 Лев 26.4; Йрм 14.22; Зек 10.1; Мал 3.10

+ 34.27 Йрм 2.20; 27.8; 30.8
+ 34.31 Збр 73.1; 99.3; Зек 9.16; Юх 10.14
+ 35.2 Баш 32.3

+ 35.3 Еш 34.5; Йрм 49.7-22; Ехез 25.12-14; Ов 1.1-16; Мал 1.3-4

+ 35.4 Ехез 6.7
+ 35.5 Ехез 21.25; Ам 1.11
+ 35.6 Баш 9.6; Ехез 5.11
+ 35.11 Ехез 5.11
+ 35.12 Збр 136.7
+ 35.15 Йрм 50.29; Ов 1.15; Хав 2.8
+ 36.1-2 Ехез 6.2-3; Текр 32.13; Еш 58.14
+ 36.4 Микъа 6.2
+ 36.5 Ехез 35.15
+ 36.10 Йрм 30.19

+ 36.11 Баш 1.28; Эюп 42.12; Еш 49.19; Йрм 31.27; Зек 2.4; 10.8

+ 36.12 Ехез 5.17
+ 36.13 Сай 13.33
+ 36.17 Лев 18.25; Йрм 2.7
+ 36.18 Ехез 5.11; 22.3
+ 36.19 Лев 26.33; Ехез 5.10
+ 36.21 Збр 105.8; Еш 48.11; Ехез 20.9
+ 36.23 Ехез 20.41
+ 36.24 Текр 30.3; Ехез 11.17

+ 36.25 Лев 16.30; Еш 4.4; Йрм 33.8; Зек 13.1; Ёэль 3.21

+ 36.26 Ехез 11.19; 18.31
+ 36.27 Ехез 37.14
+ 36.28 Лев 26.12; Ехез 11.20
+ 36.29 Ехез 34.29; 37.23
+ 36.30 Лев 26.4
+ 36.31 Ехез 6.9; 16.61; 20.43
+ 36.35 Баш 2.8; Еш 51.3; Ехез 28.13; 31.8-9
+ 36.37 Ехез 34.31
+ 36.38 2 Тар 35.7; Ехез 6.7
+ 37.1 3 Пад 18.46; Ехез 1.3; 3.22; 8.4
+ 37.3 1 Кор 15.35
+ 37.5 Баш 2.7
+ 37.10 Сыр 11.11
+ 37.12 Еш 26.19; Дан 12.2; Юх 5.21
+ 37.14 Ехез 36.27
+ 37.18 Ехез 12.9; 21.7; 24.19
+ 37.19 Еш 11.13; Йрм 3.18; 50.4; Хош 1.11
+ 37.21 Текр 30.3; Ехез 11.17
+ 37.23 Лев 26.12; Ехез 11.20; 14.11; 36.25

+ 37.24 Йрм 23.5; 30.10; Ехез 34.23-24; Юх 10.16

+ 37.25 Ёэль 3.20

+ 37.26 Ехез 34.25; Хош 2.18

+ 37.27 Лев 26.11-12; Ехез 11.20; Зек 2.10-11; Сыр 21.3

+ 37.28 Ехез 6.7; 20.12

+ 38.2 Баш 10.2; Ехез 27.13; 32.26; 39.1

+ 38.4 4 Пад 19.28; Ехез 29.4; Ам 4.2; Хав 1.15

+ 38.5 Ехез 27.10
+ 38.6 Баш 10.3; Ехез 27.14
+ 38.8 Ехез 34.28
+ 38.9 Йрм 4.13
+ 38.11 Къад 18.9-10; Йрм 49.31
+ 38.13 3 Пад 10.1; Ехез 27.15, 22
+ 38.16 Ехез 20.41
+ 38.17 Йрм 6.22-23
+ 38.19 Ам 1.1; Хагъ 2.6; Сыр 16.18
+ 38.20 Йрм 4.24; Нах 1.5
+ 38.21 Йрм 25.27,

+ 38.22 Баш 19.24; Эюп 18.15; Збр 10.6; Ехез 5.17; 13.11, 13; 14.16

+ 38.23 Ехез 6.7; 20.12
+ 39.1 Баш 10.2; Ехез 27.13; 32.26; 38.2
+ 39.2 Ехез 38.6, 15
+ 39.3 Збр 75.3
+ 39.4 Текр 28.26
+ 39.6 Ехез 28.18; 30.8; Сыр 20.9
+ 39.7 Ехез 20.39; 43.7
+ 39.9 Еш 2.4; 9.5; Хош 2.18; Микъа 4.3
+ 39.10 Зек 2.9
+ 39.17 Еш 34.6; Цеф 1.7; Сыр 19.17-18
+ 39.18 Ам 4.1
+ 39.22 Ёэль 2.27
+ 39.23 Текр 29.24-28
+ 39.25 Йрм 30.3; Ехез 20.9
+ 39.26 Лев 26.6; Йрм 30.10; 46.27; Микъа 4.4
+ 39.27 Ехез 20.41
+ 39.29 Еш 32.15; 44.3; Ёэль 2.28
+ 40.1 3 Пад 18.46; Ехез 1.3; 33.21
+ 40.2 Ехез 1.1; 8.3; Сыр 21.10

+ 40.3 Ехез 1.7; 47.3; Зек 2.1; Сыр 11.1; 21.15

+ 40.4 Ехез 44.5
+ 40.5 Ехез 42.20
+ 40.6 Ехез 43.1
+ 40.16 3 Пад 6.4; Ехез 41.16, 18, 26
+ 40.17 Ехез 41.6; 42.1
+ 40.28 Ехез 8.16
+ 40.38 2 Тар 4.6
+ 40.39 Лев 1.3; 4.2-3; 5.1-6
+ 40.44 1 Тар 6.31-32
+ 40.46 3 Пад 2.35; Ехез 43.19
+ 40.47 Ехез 41.13-15
+ 40.49 3 Пад 6.3
+ 41.2 3 Пад 6.17
+ 41.4 3 Пад 6.20; 2 Тар 3.8
+ 41.5 3 Пад 6.5,
+ 41.6 3 Пад 6.6; Ехез 40.17
+ 41.13 Ехез 40.47
+ 41.16 3 Пад 6.4; Ехез 40.16
+ 41.18 3 Пад 6.29; 7.36; Ехез 40.16
+ 41.19 Ехез 1.10; 10.14
+ 41.21 Чыкъ 25.23-30
+ 41.24 3 Пад 6.34
+ 41.25 3 Пад 7.6
+ 41.26 3 Пад 6.4
+ 42.1 Ехез 40.17
+ 42.13 Сай 18.9
+ 42.14 Лев 6.11; Ехез 44.19
+ 42.20 Ехез 40.5
+ 43.1 Ехез 40.6

+ 43.2 Ехез 1.24; 10.18; 11.22-23; Сыр 1.15; 18.1

+ 43.3 Ехез 1.1; 2.1; 3.15; 10.15

+ 43.5 Ехез 3.12; 8.16

+ 43.7 1 Тар 28.2; Еш 60.13; 66.1; Ехез 20.39; 39.7

+ 43.10 Ехез 40.4
+ 43.13 Чыкъ 27.1-8
+ 43.15 Чыкъ 27.2; 3 Пад 1.50; 2.28
+ 43.17 Чыкъ 20.26
+ 43.18 Лев 1.5
+ 43.19 3 Пад 2.35; Ехез 40.46; 45.18
+ 43.20 Чыкъ 29.12; Лев 8.15; Ехез 45.19
+ 43.21 Чыкъ 29.14
+ 43.24 Лев 2.13
+ 43.25 Чыкъ 29.35; Лев 8.33
+ 43.27 Лев 1.3; 3.1
+ 44.4 Ехез 1.28
+ 44.5 Ехез 40.4
+ 44.6 Ехез 45.9
+ 44.7 Лев 3.11; Фаал 21.28
+ 44.15 3 Пад 2.35; Ехез 40.46
+ 44.16 Ехез 41.21
+ 44.18 Чыкъ 28.39-43; Лев 16.4
+ 44.19 Лев 6.11; 16.23; Ехез 42.14
+ 44.20 Лев 21.5; Сай 6.5
+ 44.21 Лев 10.9
+ 44.22 Лев 21.7,
+ 44.23 Лев 10.10; 11.47
+ 44.24 Текр 17.9; 19.17
+ 44.25 Лев 21.1-3
+ 44.26 Сай 19.11-12
+ 44.27 Лев 4.3
+ 44.28 Сай 18.20; Текр 10.9
+ 44.29 Лев 27.21; Сай 18.14

+ 44.30 Чыкъ 23.19; 34.26; Сай 15.20; Текр 26.2; Мал 3.10

+ 44.31 Чыкъ 22.31; Лев 11.39; 22.8; Ехез 4.14

+ 45.1 Ехез 47.21
+ 45.2 Ехез 48.9-10
+ 45.4 Ехез 48.11-12
+ 45.5 Ехез 48.13
+ 45.6 Ехез 48.15
+ 45.7 Ехез 48.21
+ 45.9 Сай 36.7; 3 Пад 21.1-16; Ехез 44.6
+ 45.10 Лев 19.36; Текр 25.13; Икм 11.1
+ 45.12 Чыкъ 30.13
+ 45.17 Сай 28.9-15
+ 45.18 Лев 16.16

+ 45.19 Чыкъ 12.7; 29.12; Лев 8.15; Ехез 43.20

+ 45.21 Лев 23.5-6
+ 45.23 Лев 23.8; Сай 28.15
+ 45.24 Лев 2.1
+ 45.25 Лев 23.34
+ 46.2 Ехез 44.3
+ 46.4 Сай 28.9-10; Ехез 45.17
+ 46.6 Сай 28.11-15
+ 46.9 Чыкъ 23.14-17; Текр 16.16
+ 46.12 Лев 7.16; 22.23
+ 46.13 Чыкъ 29.38; Сай 28.3
+ 46.17 Лев 25.10
+ 46.18 Сай 36.7; 3 Пад 21.1-16
+ 47.1 Ёэль 3.18; Зек 14.8; Сыр 22.1
+ 47.3 Ехез 40.3
+ 47.8 Текр 3.17; Ехо 3.16
+ 47.10 Ехо 15.62; Еш 15.8; Ехез 26.5
+ 47.12 Баш 2.9; Сыр 22.2
+ 47.14 Баш 12.7
+ 47.19 Ехез 48.28
+ 47.22 Еш 14.1
+ 48.1 Сай 2.25-31; Ехо 19.40
+ 48.2 Ехо 19.24
+ 48.3 Ехо 19.32
+ 48.4 Ехо 16.1,
+ 48.5 Ехо 17.7
+ 48.6 Ехо 13.15
+ 48.7 Ехо 15.1
+ 48.8 Ехез 45.1-6
+ 48.9 Ехез 45.2-3
+ 48.11 3 Пад 2.35; Ехез 40.46; 44.10
+ 48.13 Ехез 45.4
+ 48.15 Ехез 45.6
+ 48.16 Сыр 21.16
+ 48.21 Ехез 45.7
+ 48.23 Ехо 18.11
+ 48.24 Ехо 19.1
+ 48.25 Ехо 19.17
+ 48.26 Ехо 19.10
+ 48.27 Ехо 13.24
+ 48.28 Ехез 47.19
+ 48.31 Сыр 21.12-13
+ 48.35 Еш 60.14; Ёэль 3.21

+ https://ibt.org.ru/ftpmirror/pub/ebook/CRT/CRT/1-Мукъаддес%20Китап,%202016/1-Мукъаддес%20Китап,%202016/Мукъаддес-Китап__Tran.azw3

Алланынъ Адлары

Мезкюр неширде Алланынъ Адлары Эски Васиетнинъ (Теврат ве Зебурнынъ) къ. еуд. асыл нусхасы ве Янъы Васиетнинъ (Инджильнинъ) къ. юн. асыл нусхасы эсасында арды-сыралы терджиме этильген эдилер.

Ильк сефер Алла Мусагъа ве Исраиль халкъына Озь יהוה Адынен ачылды. Бу Ад дёрт арифтен ибарет олгъаны ичюн, оны базыда «тетраграмматон» деп адландыралар. Бу Адны сес чыкъарып теляффуз этмеге ясакъ эди, амма О, теляффуз этильгенде, «Яхве» оларакъ айтыла эди. Бу Аднынъ манасыны насыл этип анъламагъа кереклиги акъкъында Алла Озю Чыкъыш китабында (3.14) айта; Оны бойле сёзлернен терджиме этмек мумкюн: «Мен Барым», я да «Мен – бу Мендирим, Мен барлыкъны берем». Яни, Яхве – бу «бар олгъан сою», «барлыкъны берген сою», «даима олгъан сою»; буларнынъ эписи Алла табиаты ве хусусиетининъ даимийлигини акс этелер.

Окъугъанда, теляффуз этильмеси ясакъ олгъан бу Ад расткельгенде, агъзавий шекильде къ. еуд. Адонай сёзю къулланыла эди («рабби, акимдар, укюмдар» манасында). Кечче асыл нусханынъ метининде бу ал созукъ сеслерни косьтерген диакритик ишаретлер ярдымынен акс олунгъан эди. Къ. еуд. Адонай сёзюне къ. юн. Кюриос сёзю тенъ келе. Сёзлернинъ экиси де ялынъыз Аллагъа нисбетен дегиль де, падиша, акимдар, сераскерлерге нисбетен де къулланмалары мумкюн эди; къуллар да шорбаджыларына бойле мураджаат эте эдилер. Къ. юн. Кюриос базыда мертебели адамгъа мураджаатнынъ урьметли шекили оларакъ къулланыла эди (къырымтатар тилинде бойле маналарда «эфенди, саип» сёзлери чыкъалар.)

Асыл нусхадаки Яхве тетраграмматоны ве Адонай сёзю арасында олгъан фаркъны языда косьтермек ичюн, терджимеде тетраграмматонны биз бутюн сёзни буюк арифлернен беремиз – РАББИ, Адонай сёзюни исе тек биринджи буюк арифинен – Рабби.

Эм тетраграмматон, эм Адонай чокъусы алларда Алланынъ башкъа Адлары ве эпитетлеринен берабер кельмелери мумкюн:

РАББИ-ТААЛЯ – сёзю-сёзюне, къ. еуд. Адонай-Яхве.

РАББИ-Тааля – сёзю-сёзюне, къ. еуд. Яхве-Элохим. Мезкюр сёз бирикмеси мулькиет конструкцияларында баягъы сыкъ расткеле ве я «РАББИ-Таалямыз, РАББИ-Таалянъ» деп, терджиме этиле, я да бираз кенъ шекильде – «РАББИ олгъан Алланъ(ыз), РАББИ олгъан Алласы, РАББИ олгъан Алламыз» ве иляхре.

Ордуларнынъ РАББИси – сёзю-сёзюне, къ. еуд. Яхве-Цеваот. «Цеваот» сёзю «ордулар, арбий кучьлер» маналарыны бильдире, бу я коктеки кяинат кучьлерининъ ордусына аит, я да мукъаддес дженкке чыкъкъан исраиллилернинъ арбий къысымларына аиттир.

Рабби-Тааля – сёзю-сёзюне, къ. еуд. Адонай-Элохим, я да къ. юн. Кюриос-Теос.

Юкъарыда къайд этильген сёзлерден гъайры, асыл нусхада дюнья Яратыджысына нисбетен къ. еуд. Эль, Элохим, Элоах, къ. арам. Элах ве къ. юн. Теос сёзлери де сыкъ къулланылалар. Къырымтатар тилине бу сёзлер Алла сёзю ярдымынен терджиме этилелер. Эм еудий, эм юнан тилинде бу сёзлер эм Екяне Аллагъа нисбетен, эм путперестлернинъ аллаларына нисбетен (бойле алда биз бу сёзни уфакъ арифнен беремиз) къулланылмалары мумкюн эди.

Терджимеде Алла сёзюни тюрлю эпитетлернен бириккенини расткетирмек мумкюн, меселя:

Юдже Алла – сёзю-сёзюне, къ. еуд. Эль-Элион, къ. юн. Теос-Хюпсистос.

Къудретли Алла – сёзю-сёзюне, къ. еуд. Эль-Шаддай.

Эбедий Алла – сёзю-сёзюне, къ. еуд. Эль-Олам.

Тири Алла – сёзю-сёзюне, къ. еуд. Элохим-Хаййим.

Сёзлюк

Сёзлюк

1. Б
2. В
3. Г
4. Д
5. Е
6. Ё
7. И
8. К
9. Л
10. М
11. Н
12. О
13. П
14. Р
15. С
16. Т
17. Ф
18. Х
19. Ч
20. Ш
21. Э
22. Ю
23. Я

Сёзлюк

Абдест – Эски Васиетте, бутюнлей сувнен ювунып (бой абдест) я да эль-аякъ ювып темизленюв адети. Еудийлер эр бир арам шейге ве арамлангъан адамгъа тийген сонъ, къолларыны, чанакъларыны, урбаларыны ве башкъа шейлерни юва эдилер.

Ад – къадимий заманларда еудийлер адамнынъ адынен онынъ барлыгъыны багълай эдилер. Алланынъ Адыны айтмайып, Онъа сыкъ «Ад» (къ. еуд. Шем), дей эдилер. Шегиртлер бир шейни «Месихнинъ Адынен» япкъанларда, шуны Онынъ истегине коре ве Онынъ кучюнен япа эдилер.

Азиз – бакъ. Мукъаддес.

Акъсакъал – (къ. юн. пресбютерой) сёзю-сёзюне «къарт адам». Эвельде месихчилер джемиетинде акъсакъаллар рухий башлыкъ ве ребер вазифесини беджере эдилер. Эксерий алларда бир джемиетте бир къач акъсакъал бар эди. Эльчилер (я да оларнынъ издешлери) акъсакъалларнынъ башына къолларыны къойып, дува окъуй ве мувафакъиетли хызметлери ичюн Мукъаддес Рухнынъ эйилигини бере эдилер.

Алланынъ Къозусы – Алла исраиллилерге Мусанен берген Къанунгъа бойсунып, руханийлер эр саба ве эр акъшам Аллагъа бир къозуны къурбан чала эдилер. Къозунынъ къаны адамларны Алланен муаббетлештире, ве бу адетнен исраиллилернинъ гуналары багъышлана эди. Исагъа «Алланынъ Къозусы» деп, Ягъя Исанынъ бутюн халкъ ичюн къурбан оладжагъыны эвельден айтты.

Алланынъ Огълу – Исанынъ унванларындан бири, амма бу, Алланынъ апайдан олгъан огълуны анълатмай. Эски заманларда «Алланынъ огълу» Исраильнинъ падишаларына дей эдилер (бакъ. 2 Пад 7.14; Збр 2.6-7). Бу ад бекленильген Месихни, Алладан кельген инсафлы Падишаны, яни Иса Месихни де бильдире эди (бакъ. Юх 1.49; 11.27; 20.31). Бу ибаре Иса Месих ве Онынъ коктеки Бабасынен олгъан мунасебетлерини, оларнынъ табиатларынынъ якъынлыгъы ве бирлигини косьтере. Иса Бабанынъ ердеки векили олып, Оны адамларгъа ача. Бундан гъайры, эписи иманлылар Алланынъ балаларыдыр, чюнки олар Аллагъа Баба дейлер, Оны севелер ве ирадесини беджермеге тырышалар (бакъ. 1 Юх 2.23).

Алланынъ Падишалыгъы (Кок Падишалыгъы) – бу ибаре Алланы озь Падишасы сайып, Онен къонушып яшагъан адамларнынъ Алланен мунасебетлерини анълата. Алланынъ Падишалыгъы толу дереджеде Исанынъ экинджи келишинден сонъ оладжакъ: о вакъытта Алла халкъынынъ душманлары енъиледжек, эски дюнья ёкъ оладжакъ, онынъ ерине янъы дюнья пейда оладжакъ, анда эр шей эбедий севгиге толаджакъ ве яманлыкъ олмайджакъ. Амма Алланынъ Падишалыгъы тек келеджекте дегиль, о шимди де, адамлар Алланынъ ирадесини беджерген ве бир-бирини севген эр бир ерде де бар. Алланынъ Падишалыгъы Иса Месихнинъ, Ягъянынъ ве эльчилернинъ огретювинде эсас ерни ала.

Алланынъ Сарайы – Исраильнинъ пайтахты Ерусалимдеки мукъаддес биналарнынъ топламыдыр. Сулейман падиша оны еудийлер Мусанынъ заманындан берли Аллагъа ибадет эткен Чадырнынъ ерине къурды. М. э. 586 с. Сулейманнынъ Сарайыны вавилонлылар виран этти. Бир къач он йыллыкътан сонъ Сарай гъайрыдан тикленди. Сонъ Буюк Ирод Сарайны баягъы кенълештирди. Алланынъ Сарайы Исраиль яшайышынынъ меркези эди: къурбанлар тек анда чалына эди, мемлекетнинъ бутюн четлеринден ве тышындан кельген еудийлер мында муим байрамларны (Песах, Афталар Байрамы, Чалашлар Байрамы) къайд эте эдилер. Сарайнынъ эсас одасы Энъ Мукъаддес Ер эди. Анда йылда бир кере тек баш руханий кирип, айры ибадет эте эди. Бу ерни Мукъаддес Ерден буюк перде айыра эди. Мукъаддес Ерге тек руханийлер кире биле. Сарайнынъ бу эки къысымлары Алланынъ Эви оларакъ сайыла, анда адий адамларгъа кирмек ясакъ эди, олар тек Сарайнынъ азбарларында Аллагъа ибадет эте эдилер. Азбарларнынъ четлериндеки эйванларда адамлар топланып, тюрлю ишлернен огъраша эдилер. Иса Месих пейгъамберлик япкъанына коре, м. с. 70 с. римлилер Сарайны бутюнлей ёкъ эттилер, ве ондан сонъ Сарай гъайрыдан тикленмеди.

Алланынъ Шурети – бу ибаре дюньяда япкъан ишлеринде косьтерильген Алланынъ улулыгъыны бильдире. Мукъаддес Китаптан корюне ки, базы вакъытта Алланынъ Шурети исраиллилерге кучьлю ярыкъ киби корюнди. Амма Алланынъ Шурети Раббиге инангъан инсафлы адамларнынъ яшайышларында да корюнди. Энъ эвеля О, Иса Месихнинъ яшайышында, аджайип ишлеринде ве хусусан Онынъ хач устюнде олюминде ве тирилювинде косьтерильди.

Алоэ – бакъ. Къокъулы шейлер.

Альфа ве Омега – юнан элифбесининъ биринджи ве сонъки арифлери (къырымтатар элифбесиндеки А ве Я арифлери киби). «Альфа ве Омега» ибареси «башы ве сонъу» манасыны ачып, толулыкъны, сонъунадже чыкъмакъны анълата. Сырларнынъ ачылувы китабынынъ контекстинде бу ибаре дюньянынъ яратылмасындан сонъки кунюне къадар тарихыны косьтере.

Алямет – бакъ. Бельги.

Аманлыкъ (селямет) – Янъы Васиетте бу сёз тек дженк олмагъаныны дегиль, тынчлыкъ-аманлыкъны да бильдире. Еудийлер бир-бирини: «Селям алейкум!» (къ. еуд. шалом алейхем), деп къаршылай эдилер.

Амин – къ. еуд. «акъикъий» я да «акъикъат» манасыны анълата. Бу сёзнен вааз я да дува эм башланмакъ, эм битмек мумкюн.

Арес-тёпе – (къ. юн. Арео Пагос) акъсакъалларнынъ шурасы топлашкъан Афинанынъ меркезинде ерлешкен тёпелик. Шуранынъ озюни де бу тёпеликнинъ адына коре адландыра эдилер (бакъ. Фаал 17).

Афталар Байрамы – бакъ. Байрамлар.

Ахирет куню – бу дюньянынъ тарихы битеджек кунь. Чокъусы еудийлер шу куню эвель ольген адамлар тириледжегине инана эдилер. О вакъытта эписи адамлар Алланынъ судуна барып, озьлерининъ яшайышларына эсабат береджеклер. Инджиль китабына коре бу судда ич бир адам озюнинъ инсафлы ишлеринен акъланып оламайджакъ. Тек Иса Месихнинъ къурбанлыгъыны къабул эткен адамлар акъланып оладжакълар.

Аштан-сувдан вазгечюв – къадимий заманларда къыскъа бир вакъыт ичинде, адетиндже бир кунь девамында, аштан ве сувдан вазгече эдилер. Бойлеликнен, адам озюни Аллагъа ишандыра, шунынънен Онъа олгъан садыкълыгъыны косьтере ве тёвбе этип ярдым сорай эди. Бир йылда бир кунюнде – Одеме Куню (еуд. Йом-Киппур) – эр бир адам мытлакъ аштан вазгечмек керек эди, еудийлер эписи озь гуналары ичюн Аллагъа тёвбе эте эдилер. Бу, Мукъаддес Язынынъ эмири эди. Базылары исе, энъ эвеля фериселер, даа башкъа куньлерде аштан-сувдан вазгече эдилер. Бирде-бир иманлылар джемиети айры бир себептен дува окъумакъ ичюн аштан-сувдан вазгечип ола эдилер.

Байрамлар – исраиллилер эсас учь байрамны къайд эте эдилер: Мысырдан чыкъкъанларыны хатырлаткъан Песах Байрамы, Биринджи Махсул Байрамы (Афталар Байрамы, я да Берекет Байрамы) (махсул джыймагъа башлагъанларында) ве Чалашлар Байрамы (махсул джыймакъны битиргенлеринде). Ондан гъайры олар даа Одеме Кунюни къайд эте эдилер. Шу куню бутюн халкъ аштан вазгечип Алладан озь гуналарынынъ багъышланмасыны сорай эдилер. Песах Байрамы – (къ. еуд. Песах) еудийлернинъ энъ муим байрамы, еудийлерни Мысыр къуллугъындан къуртулгъанларыны анъдыра. Бу байрам Нисан айында 15-инджи кунюнде (март-апрель айында) отькериле эди. Къадимий заманларда еудийлер бутюн Исраиль мемлекетинден ве башкъа топракълардан Песах Байрамыны къайд этмек ичюн Ерусалимге келип, Аллагъа ибадет эте эдилер. Песахтан сонъ еди кунь девам эткен Маясыз Пишкен Пите Байрамы башлана эди. Бир афта ичинде еудийлер тек маясыз пишкен отьмек ашай эдилер. Инджильде бу эки байрам бир байрам сайыла. Шу куньлери Иса Месих хачкъа мыхланып ольдюрильди ве тирильди. Ондан сонъ Песах месихчилернинъ энъ буюк байрамы – Исанынъ Тирилюв Байрамы олды. Песах ашы олгъан къурбан къозусына да «песах» дей эдилер. Чалашлар Байрамы – (къ. еуд. Сукъкъот) баба-деделерининъ сахрада юрген вакъытта чалашларда яшагъанларнынъ хатырасына багъышланып отькерильген байрам. Байрам Тишри айынынъ 15-бешинджи куню (кузьнинъ башы) башланып, еди кунь девам эте эди. Ондан сонъ секизинджи кунь – байрам раатлыгъы келе эди. Биринджи Махсул Байрамы (Афталар Байрамы, Берекет Байрамы) – (къ. юн. Пентэкостэ, сёзю-сёзюне «эллинджи кунь») Песах Байрамындан еди афта кечкен сонъ кечириле эди. Бу байрамны «Синай дагъында берильген Къанун» байрамы киби къайд эте эдилер. Шу куню тек Фелестинде яшагъан дегиль, башкъа ерлерден де бутюн еудийлер Ерусалимге кельмеге арекет эте эдилер. Исанынъ биринджи шегиртлери Берекет Байрамында Мукъаддес Рухкъа толдылар.

Баш руханий – бакъ. Руханийлер.

Бельги (алямет) – бирде-бир шейни исбатламакъ я да тасдыкъламакъ ичюн бельги оларакъ Алла япкъан муджизе. Инджильнинъ муэллифлеринден бири Юханнынъ язгъанына коре, бельгилер – Иса япкъан, Кок Падишалыгъынынъ келеяткъаныны косьтерген аджайип шейлердир.

Берекет Байрамы – бакъ. Байрамлар.

Беэльзебул – бакъ. Шейтан.

Биринджи Махсул Байрамы – бакъ. Байрамлар.

Вавилон – Фират ве Хиддекель дерьясы арасында (земаневий Ирак топрагъында) ерлешкен, къоджаман империянынъ пайтахты олгъан, Якъын Шаркънынъ энъ буюк шеэридир. Вавилонда чокъ аллаларгъа табына эдилер. М. э. 587 с. вавилонлылар (къасдийлилер) Ерусалим шеэрини йыкътылар ве еудийлернинъ чокъусыны эсирге алып кеттилер. Янъы Васиетнинъ заманларында Вавилон шеэри энди виран этильген эди. Инджильде «Вавилон» сёзю Шейтаннынъ падишалыгъыны анълата. Бесе-белли, мында Рим шеэри козьде тутула эди. О заманда Рим Ерусалимни запт эткен янъы империясынынъ баш шеэри, путперест медениети ве тюрлю бозукълыкъларнынъ меркези эди.

Васиет – Синай дагъында Алла Мусанен бутюн еудий халкъына васиет этти, еудийлерге яхшылыкъ япмагъа, оларны душманлардан къорчаламагъа сёз берди. Еудийлер Аллагъа садыкъ олып, Къанунда язылгъан Онынъ истегенини беджермек керек эдилер. Бу васиетке, онынъ япылмасы акъкъында тариф эткен китаплар топламына киби, «Эски Васиет» дейлер. Пейгъамберлер Алла адамларгъа янъы васиет береджеги акъкъында айта эдилер. Инджиль китабына коре, бу янъы васиет Иса Месихнинъ олюми ве тирилюви ярдымынен япылды. Энди Алланынъ халкъы – догъгъан ерине бакъмайып, Месихке иман эткен, Онынъ огретювине коре яшагъан адамларнынъ эписидир. Бу васиетке, Иса ве Онынъ биринджи издешлери акъкъында тариф эткен китапларнынъ джыйынтыгъына да «Янъы Васиет» дейлер. Бу джыйынтыкъны м. с. I-инджи асырында чешит адамлар язды. Эски Васиетнен бирликте Янъы Васиет Мукъаддес Китапны тешкиль эте.

Васиет Сандыгъы – исраиллилернинъ эсас азизлиги: агъачтан япылып алтыннен къаплангъан мукъаддес Сандыкъ. Сандыкънынъ ичинде васиетнинъ таш левалары сакълана эдилер. Сандыкъ башта Мескеннинъ сонъунда, Сарайнынъ Энъ Мукъаддес Еринде тура эди. Исраиллилер оны, устюнде санки де Рабби отургъан, падишанынъ тахты ерине коре эдилер.

Васиетнинъ таш левалары – устьлеринде Он Эмир (Исраиль халкъына Алладан берильген эсас эмирлер) язылгъан таш левалардыр. Оларны Рабби Синай дагъында, Исраильге васиет бергенде, Мусагъа берди.

Галилея – Фелестиннинъ шимали. Чокъ асырлар девамында башкъа халкъларнынъ къолунда олгъаны ичюн, Галилеяда тюрлю халкъларнынъ адамлары чокъ эди. Еудиенинъ сакинлери галилеялыларгъа юкъарыдан бакъа эдилер. Галилеянынъ Назарет шеэрчигинде Исанынъ яшлыгъы ве генчлиги кечти. Мында О, чокъ аджайип шейлер япты.

Давут – Шаулдан сонъ Исраильнинъ экинджи ве энъ намлы падишасы. О, тахткъа м. э. 1010 с. отурды. Давут Исраильни буюк девлет ве Ерусалим шеэрини Исраильнинъ пайтахты япты. О, кучьлю аскер ве улу шаир эди. Давут Зебур китабынынъ (Аллагъа айтылгъан йырлар ве дувалар) муэллифлеринден бири эди. О, Аллагъа ишанчлы олгъаны ичюн, Алла Исраиль тахтыны тек онынъ эвлятларына береджегини сёз берди. Еудий пейгъамберлерине коре, келеджекте бутюн дюньянынъ Падишасы оладжакъ Месих Давутнынъ сою оладжакъ. Шунынъ ичюн Исагъа даа «Давутнынъ Огълу» дей эдилер.

Давутнынъ Огълу – Давут падишанынъ дос-догъру эвляды. Иса Месих Давутнынъ эвляды олгъаныны билип, еудийлер Онъа «Давутнынъ Огълу» дей эдилер.

Денъиз хавузы – Мескеннинъ азбарында тургъан буюк бакъыр савут. Аллагъа хызметлерини башламаздан эвель руханийлер шу савутта абдест ала эдилер.

Дженнет – (къ. юн. Парадейсос; къ. еуд. Эден; рус. Эдем) Башланув китабында (2 б.) пек дюльбер багъча тасвир олуна, анда биринджи адамлар Алланен къонушып яшай эдилер. Бу багъчагъа «дженнет» дейлер. Адамлар Алланынъ Сёзюни тутмагъан сонъ, багъчадан къувулдылар ве энди агъыр иш япып ве ольдюриджи хасталыкъларгъа огърап яшамагъа меджбур олдылар. Дженнет акъкъында айткъан Месих бу аджайип ве гъамсыз яшайышкъа къайтмакъны ве Алланен бирликте эбедиен къалмакъны козьде тута эди.

Джеэннем – бакъ. Олюлернинъ дюньясы.

Дин къардашлары – иманлылар эксериетнен бир-бирине «дин къардашлары» дейлер, бойле этип, оларнынъ бир Алла Бабасы олгъаныны косьтерелер. Олар бир-бирини къайгъырып, бир къорантада киби, муаббет яшайлар.

Еудие – Фелестин дженюбиндеки виляет, онынъ ады исраилли къабилелеринден бирининъ бабасы Ехуда адынен багълы.

Еудий – бу сёзю (менбаа метинде – «иврий») биринджи кере Ибраимге (Баш 14.13), сонъ Юсуфкъа (Баш 39.14) ве Якъупнынъ (Исраильнинъ) бутюн эвлятларына нисбетен къулланылды. Сонъ Исраиль халкъына аит олгъан эр кесни ойле адландырып башладылар. Къырымтатарджа бир «еудий» сёзю къулланылса да, къ. еуд. «иврий» сёзю этник аитликни, «еудий» сёзю исе диний аитликни косьтере.

Еудийлер – башында Якъупнынъ огълу Ехуданынъ къабилесиндеки адамлар. Амма Инджильнинъ заманына бутюн чуфутларгъа «еудий» деп башладылар. Юханнен берильген Инджильде «еудий» сёзюнен сыкъ-сыкъ чуфутларнынъ башлыкъларыны адландыра эдилер.

Ёл (Раббининъ Ёлу, Алланынъ Ёлу) – месихчилер джемиетининъ ве Иса Месихнинъ огретювининъ ильк адларындан бири (бакъ. Фаал 9.2; 22.4).

Иблис – бакъ. Шейтан.

Ибраим – Исраиль халкъынынъ биринджи баба-дедеси. Онынъ тарихы Башланув китабынынъ 12-25 бабларында икяе этиле. Алла оны сайлап, онъа васиет берди, тувгъан топракътан узакъ Ханаан топрагъына кочьмеге эмир берди, шу топракъны чокъсайылы несилине бермеге ваде этти. Башта онынъ ады Ибрам эди, амма сонъундан Алла онъа янъы «Ибраим» адыны берди. Ибраим ве онынъ апайы Саре Исхакъ огълунынъ догъувыны чокъ вакъыт бекледилер ве чокъ сынавлардан кечтилер. Ибраим исраиллилернинъ ве базы башкъа халкъларнынъ дедеси олды. Мукъаддес Китапта о – тюрлю агъыр алларда Алланынъ бутюн эмирлерини беджермеге азыр олгъан, Раббиге ишанч толу орьнектир.

Иманлылар топлашувы (иманлылар джемиети) – бир ерде яшагъан, даима топлашып, Аллагъа ибадет эткен ве Языны огренип, къонушкъан джемиетнинъ ады. Бу сёз тек ерли джемиетни дегиль, бутюн дюньяда Иса Месихке иман эткенлерни де анълата биле.

Император – Рим империясынынъ баш укюмдары. Онъа айры виляетлернинъ акимлери ве падишалары (меселя, Пилат ве Ирод) бойсуна эдилер. Биринджи императорнынъ ады Юлий Цезар олгъаны ичюн, башкъаларына да «кесар» дей эдилер.

Инджиль – бакъ. Къуванчлы Хабер.

Инсан Огълу – еудий тилинде бу ибаренинъ биринджи манасы «адам» эди. Даниял пейгъамбер шойле келеджек Падишагъа дей эди. Онынъ айткъанына коре, Алла бу Падишагъа бутюн халкълар устюнде укюм береджек (Дан 7.13-14). Иса бойле ибаренен сыкъ-сыкъ Озюни адландыра эди.

Инсафлыкъ – Алла инсафлыдыр, демек, Онынъ бутюн арекетлери акъикъаткъа ве адалетке эсаслана. Мукъаддес Китапкъа коре, Алла адамнынъ гуналарыны багъышласа, адам инсафлы ола. Адам Алланынъ истегенини беджерип, озь арекетлеринен инсафлыкъкъа ынтылмакъ керек.

Ирод – падишаларнынъ сюлялеси. Бу сюляле биринджи падиша Буюк Ироднынъ адынен адлана эди. Буюк Ирод – еудийлернинъ падишасы, м. э. 37-4 с. къадар бутюн Фелестин топрагъында акимлик япты. О, Исанынъ догъгъаны акъкъында эшитип, Вифлеемде янъы догъгъан балаларны ольдюрмеге эмир этти. Ирод Антипа – Буюк Ироднынъ огълу, м. э. 4 с. – м. с. 39 с. къадар Галилеяда акимлик япты. Ягъя оны къанунсыз эвленгенинде къабаатлагъаны ичюн, Ирод Антипа Ягъяны якъалап джезаламагъа эмир этти. Бундан гъайры, Ирод Антипа Исанен судда корюшти. Ирод Агриппа I – Буюк Ироднынъ торуны ве Ирод Антипа къардашынынъ огълу, м. с. 39-44 с. къадар Фелестинде акимлик япты. О, месихчилерни мераметсиз джезалап башлады. Онынъ эмиринен эльчи Якъуп ольдюрильди ве эльчи Пётр зиндангъа атылды. Фаалиет китабы Ирод Агриппанынъ олюмини бойле тасвирлей: путперест хызметчилери оны алла ерине корип, шерефлеп башладылар, ве о, шу шерефлерни къабул этти. Шу вакъыт Алланынъ мелеги Иродны азаплы хасталыкънен урды, ве Ирод шу хасталыкътан кечинди. Ирод Агриппа II – Ирод Агриппа I огълу. Эльчи Павел денъиз янындаки Кайсарея шеэринде онынъ алдында чыкъышта булунды. Ирод Агриппа II м. с. 44-70 с. къадар Фелестиннинъ бир къач виляетинде акимлик япты. Сонъ о, Римге кочип, анда м. с. 100 с. къадар яшады.

Иса – (къ. еуд. Ешу, Ешуа; Ехошуа адынынъ къыскъартылгъан шекили) еудий адларындан бири. Онынъ манасы – «РАББИ къуртара».

Исраиль – бакъ. Якъуп.

Керувлар – мелеклернинъ хусусий бир чешити. Мукъаддес Китапта керувлар Аллагъа якъын ве Онынъ тахты янында хызмет эткен неснелерни киби тасвирленелер. Онынъ ичюн Мескенде ве Сарайда керувларнынъ ресимлери бар эди.

Кинаели икяе – кенълешкен къыяславдыр, о, эр вакъыт тапмаджа, тасавур этюв усуллары къулланыла. Еудийлернинъ адетинде тек акъыл огреткен къыскъа икяе дегиль де, аталар сёзлери, айтымлар, тапмаджалар, къанатлы сёзлер, икметли сёзлер, аллегорияларгъа да «кинаели икяе» дей эдилер. Кинаели икяени анъламакъ ичюн башыны чалыштырмакъ керек. Кинаели икяелер Шаркъта кенъ даркъалгъан эди. Оларны уйдургъан ве анълагъан адамларгъа «икметли» дей эдилер.

Кок Падишалыгъы – бакъ. Алланынъ Падишалыгъы.

Корюшюв Чадыры – бакъ. Мескен.

Къадимий арамий тили – къадимий еудий тилине ве аз дереджеде арап тилине сойдаш тили. Бу тильде Даниял ве Узеир китабынынъ бир къач бабы язылды. Фелестинде, Иса Месихнинъ яшагъан вакъытта, бу еудийлернинъ лакъырды тили эди.

Къадимий еудий тили – бу тильде деерлик бутюн Эски Васиет язылгъан. Янъы Васиет язылгъан заманында, Фелестин сакинлери онъа сойдаш олгъан арамий тильде лаф эте эдилер, башкъа халкъ векиллеринен исе сыкъ-сыкъ къадий юнан тилинде къонуша эдилер.

Къадимий юнан тили – Эскендер Зулькарнайннынъ запт этмелеринден сонъ, юнан тили шаркъий Акъ денъиз ялысында халкъара тиль олды. Янъы Васиет, чокъча адам окъуп олсун деп, юнан тилинде язылды.

Къандиль – Мескеннинъ ве сонъундан Сарайнынъ ичини ярыкълатмакъ ичюн къулланылгъан еди ягълы чыракълы лампа (бакъ. Чыкъ 25).

Къандиль

Къанун (Мусанынъ Къануны, Теврат) – Муса пейгъамбер вастасынен Исраиль халкъына берильген Алланынъ Къануны. Мукъаддес Китапнынъ биринджи беш китабына (Тевраткъа) да «Къанун» дейлер, чюнки анда эм къанун, эм онынъ берильген тарихы бардыр. Къанун исраиллилерге тафсилятлы огютлер бере, оларнынъ диний ве ичтимаий яшайышыны бельгилей, яхшылыкъ ве адалет къаиделери тайинлей эди. Къанунда адамларгъа Алланынъ ирадеси ачыла. Амма озю озюнден Къанун оны бозгъан адамларны гуна джезасындан къорчалап оламай. Онынъ ичюн Янъы Васиетте Къанун хайыргъа къаршы къоюла.

Къанун оджалары – Мукъаддес Языны ве биринджиден Мусанынъ Къануныны теренден огренип анълаткъан адамлар. Олар Къанунны язып ала, огрене, анълата, къуллана ве адамларгъа огрете эдилер. Бойле адамларны еудий джемиетинде буюк урьмет эте эдилер.

Къокъулы шейлер. Алоэ – осюмлик, онынъ япракъларындан къыйметли къокъулы ягъ япа эдилер. Дефн этмезден эвель олю сарылгъан басмагъа бу къокъулы ягъны синъдире эдилер. Либан – экзотик осюмликнинъ къурутылгъан сакъызы. Оны якъкъанда къокъулы тютюн чыкъа эди. Либан тютетюви башта Чадырда, сонъ Ерусалим Сарайында бахшыш кетирювнинъ бир чешити эди. Мюр – паалы къокъулы ягъ, дженюбий тереклернинъ сакъызындан азырлана. Оны тиббиетте азапларны эксильтмек ве олюни дефн эткенде ягъламакъ ичюн къуллана эдилер.

Къуванчлы Хабер – (къ. юн. эвангелион) Эски Васиетте анъылгъан, Иса Месихнинъ ер юзюне кельгенинен илян этильген хабер. Онынъ манасы шунда ки, Алла адамларны севгени ичюн, Озь Огълуны ерге ёллады, Онынъ хачта ольгени ве тирильгенинен бутюн адамларгъа гуналардан ве эбедий олюмден къуртулыш ёлу ачылды. Бу хабер месихчилер иманынынъ эсасы олды. «Эвангелион» сёзюнен «Инджиль» сёзюнинъ пейда олувы да багълы. Кечче бу сёзнен Иса Месих акъкъында икяе эткен дёрт китапны адландырып башладылар.

Къурбан ери – бир тёпелик, онынъ устюнде къурбан чалынгъан айванларнынъ бутюнини я да бир къысмыны якъа эдилер. Къурбан ери эксериетнен ташларнен япыла эди, амма Корюшюв Чадырында еринден авуштырмагъа мумкюн олгъан, тахтадан япылып маденнен къаплангъан сою бар эди. Ондан гъайры, къокъулы отларны якъмакъ ичюн, маденден япылгъан кучюк къурбан ерлери де бар эди.

Къурбан ери

Къурбан чалув ве бахшыш кетирюв – Мусанынъ къануны боюнджа еудийлер Аллагъа къурбан кетире эдилер. Айванны сойып, оны бутюнлей я да къысмен къурбан ерине къойып якъа эдилер. Эгер эт къалса, оны адамлар озьлери ашай эдилер. Мусанынъ заманындан башлап, Алла къурбанлар тек бир ерде кетирильгенини талап этти: башта Корюшюв Чадырында, сонъ Алланынъ Сарайында. Къурбан чалмагъа тек руханийлернинъ акъкъы бар эди. Айванлардан гъайры, бахшыш оларакъ отьмек, шарап, зейтюн ягъы, берекетнинъ биринджи мейваларыны кетире эдилер. Къурбанларнынъ ве бахшышларнынъ бир къач чешити бар эди: япылгъан гуна ичюн къурбан, Алланынъ яхшылыкълары ичюн бахшыш, берильген адакъ ичюн къурбан, озь истегинен кетирильген къурбан я да бахшыш. Бойле къурбанлар ве бахшышлар Алланен бирликте адамнынъ ашагъан ашы киби эди. Исраиллилер Аллагъа кетирген къурбанлар ве бахшышларнынъ бир къысмы руханийлерге ве левийлилерге бериле эди. Янъы Васиетке коре, Месихнинъ хач устюндеки олюми – бутюн инсаниетнинъ гуналары ичюн кетирильген къурбандыр.

Къуртарыджы – бакъ. Къуртулыш.

Къуртулыш – Мукъаддес Китапта бу сёз Алла адамгъа я да бутюн халкъкъа япкъан ярдымыны, оларны телюке ве душманлардан къуртаргъаныны анълата. Амма баш манада къуртулыш – иманлыларнынъ бутюн гуналарындан къуртулышы, Алланен мунасебетте булунув ве эбедий омюрдир. Янъы Васиетке коре, адамларгъа бу имкянны Иса Месихнинъ хач устюнде ольгени ве тирильгени бере, ве эр бир адам Месихке иман этип къуртулыш ала. Эски Васиетте Исраиль халкъыны Мысыр эсиринден къуртаргъан Аллагъа «Къуртарыджы» дей эдилер. Месихчилер бу адны Иса Месихке де берелер, чюнки О, Озюнинъ къурбанлыкъ олюминен Онъа иман эткенлерни гуна ве олюм укюмдарлыгъындан къуртарды.

Лепра хасталыгъы – бакъ. Тери хасталыгъы.

Либан – бакъ. Къокъулы шейлер.

Маясыз Пишкен Пите Байрамы – бакъ. Байрамлар.

Мелеклер – Аллагъа хызмет эткен рухлар. Олар адамларгъа Алланынъ эмирлерини бильдирелер ве ярдым этелер. Мукъаддес Китапта базы энъ белли мелеклернинъ адлары бар – Микъаиль, Джебраиль. Бир заманларда мелеклернинъ бир къысмы Аллагъа къаршы чыкътылар ве Иблиснинъ тарафыны алып, Аллагъа ибадет этмектен вазгечтилер. Ойле мелеклерге «тюшкен мелеклер» деп айталар.

Мелкиседек – Салим шеэрининъ падишасы ве руханийи. Ибраим онъа арбий гъаниметнинъ он пайындан бир пайыны берген сонъ, Мелкиседек оны багъышлады (Баш 14.17-20). Еудийлерге мектюпте Мелкиседекнинъ руханийлиги Месихнинъ руханийлигине тенъ къоюла (Еуд 5.6).

Месих – (къ. еуд. Машиах; къ. юн. Христос) сёзю-сёзюне «ягънен сюртюльген» манасыны анълата. Къадимий Исраильде Алла Озь хызметине сайлагъан руханийлер, пейгъамберлер ве падишалар зейтюн ягъынен сюртюле эдилер. Пейгъамберлернинъ ярдымынен еудийлерге айткъанына коре, Алла дюньягъа Месихни ёлламагъа сёз берди. О, Исраиль халкъыны къуртарып, дюньянынъ халкъларына эбедиен падишалыкъ этеджек эди. Исанынъ вакътында еудийлер кергинликнен Къуртарыджынынъ келеджегини беклей эдилер. Оларнынъ умют эткенине коре, О, оларны эджнебий баскъынджылар – римлилерден азат этип, Исраильнинъ эвельки шуретини тиклейджек эди. Амма дюньягъа кельген Къуртарыджы – Иса Месих – даа чокъ шей япты. О, бутюн инсаниетни гуна къуллугъындан ве олюмден къуртарды. Онынъ ярдымынен Алла адамларгъа янъы эбедий васиетни берди.

Месихнинъ душманы – (къ. юн. антихристос) яманлыкъ озю олгъан шахыс. О, дюньягъа Месихнен дженк этмек ичюн келеджек, амма сонъунда Месих оны енъеджек. Юхан Месих акъкъында ялан айткъанларгъа ве шунынънен Къуванчлы Хаберге къаршы чыкъкъанларгъа да «Месихнинъ душманлары» дей. Иса сонъки вакъытларда пейда оладжакъ «ялан месихлер» (къ. юн. текликте псевдохристос) акъкъында эвельден хабер бере.

Месихчи – Иса Месихнинъ тарафдары, Оны озь Къуртарыджысы киби къабул эткен ве Онынъ огретювине коре яшамагъа тырышкъан адам.

Мескен (Корюшюв Чадыры) – ерини денъиштирмеге мумкюн олгъан буюк Мукъаддес Чадыр. Алланынъ эмирине бойсунып, исраиллилер оны ясап, сахрада юрген вакътында озьлеринен ташый эдилер. Чадырда Васиет Сандыгъы сакълана эди. Исраиллилернинъ ордусында бу ер Алланынъ Эви сайыла эди. Чадыр огюнде еудийлер Аллагъа ибадет эте ве къурбан чала эдилер. Сулейман Ерусалимде Алланынъ Сарайыны къургъан сонъ, Мукъаддес Чадыр анда кочьти.

Мескен (Корюшюв Чадыры)

Мукъаддес (азиз) – бу сёз биринджиден Алланы анълата. Алла ичюн айырылгъан эр шей де мукъаддестир, булар: Алланынъ Сарайы, Аллагъа хызмет этмек ичюн къулланылгъан шейлер ве Онъа ибадет эткен адамлар (Тевратта – Исраиль халкъы, Инджильде – иманлылар топлашувы). Инджильде бутюн месихчилер озьлерининъ дегиль, лякин Мукъаддес Алланынъки олгъанлары ичюн, «азизлер» деп адландырдылар. Ондан гъайры, бу сёз шахсий ве рухий темизликни косьтермек мумкюн.

Мукъаддес Рух – Алланынъ Руху. Онъа эм Бабасына, эм Огълуна Алланынъ бутюн хусусиетлери менсюптир. Инджиль китабына коре, Иса Месихке иман эткен адамлар Мукъаддес Рухны къабул этелер. О, оларны огрете ве кучь бере.

Мысыр – Египет, Фелестинден дженюбий гъарп тарафында ерлешкен мемлекет. Къадимий еудийлер анда 400 йыл яшадылар. Мысырлыларнынъ зулумы чокълашкъанда, Рабби еудийлерни андан азатлыкъкъа алып чыкъты.

Мюр – бакъ. Къокъулы шейлер.

Нух – къадимий заманда Алла бозукъ инсаниетни ёкъ этмеге истеди. Тек бир инсафлы олгъан Нухны ве онынъ къорантасыны къалдырмагъа разы олды. Нух, Алланынъ эмирини алып, буюк бир сандыкъ къурды да, бутюн къорантасыны анда алды. Олар сандыкъкъа киргенинен, бутюн дюньяда сув ташкъыны башланды. Бу ташкъындан тек Нухнынъ къорантасы къуртулды. Сонъ олардан янъы инсаниет догъды (бакъ. Баш 6–9).

Одев (одеме) – пара тёлеп, бир адамнынъ я да бутюн халкънынъ къуллукътан я да эсирден азат этилюви. Иса Месихнинъ къурбан оларакъ берильген джаны Онъа иман эткенлерни гуна ве эбедий олюмнинъ къуветинден къуртаргъан одев олды.

Одеме Куню – бакъ. Байрамлар.

Олюлернинъ дюньясы (къ. еуд. Шеол; къ. юн. Гадес) – Тевратта язылгъанына коре, адам ольген сонъ олюлернинъ дюньясына тюше. Олюлер дюньясыны косьтермек ичюн даа бир сёз къулланыла эди – джеэннем. Инджильде джеэннем олюлер гуналары ичюн джезагъа огъратылгъан ер, деп сайыла. Келип чыкъышынен бу сёз Ерусалим янында олгъан Хинном вадийинен (къ. еуд. Ге-Хинном) багълы. Шу ерде эр вакъыт чёплюк ве къалымты якъа эдилер. Шунынъ ичюн джеэннем сёзюнинъ манасы гуналыларнынъ олюминден сонъ азап чекеджек ерини анълата.

Он пайда бир пай – берекетнинъ он пайда бир пайы. Исраиллилер оны руханийлерге Раббиге бахшыш оларакъ бермек керек эдилер. Бу пай Сарайнынъ кечинмесине, руханийлернинъ тамакъларына ве озьлери озьлерини бакъып оламагъан адамларгъа ярдым оларакъ масраф этиле эди.

Пейгъамбер – Алланынъ ирадесини илян этмек ичюн, Рабби сайлагъан адам. Мукъаддес Рухнынъ тесиринде лаф эткен пейгъамберлер келеджекте оладжакъ вакъиаларны ачмакътан гъайры, огретиджи ве къабаатлайыджы олып, адамларны тёвбе этмеге ве Аллагъа чевирильмеге чагъыра эдилер. Пейгъамберлер, Месих даа догъмаздан эвель, Онынъ келеджеги акъкъында айта эдилер. Эски Васиетте чокъ пейгъамберлер акъкъында тариф этиле ве оларнынъ пейгъамберликлери косьтериле; Эски Васиетнинъ чокъусы китаплары оларнынъ адынен адлангъан. Пейгъамберлер Янъы Васиетте де анъыла – бу, Мукъаддес Рухнынъ кучюнен лаф эткен ве Алла оларгъа ачкъаныны башкъаларына огреткен иманлылар.

Песах – бакъ. Байрамлар.

Понтий Пилат – римли аким, Иса джезалангъан вакъытта Еудиенинъ акими (м. с. 26-36 с.). Онынъ разылыгъыны алмайып, адамны джезаламагъа олмай эди. Тек Понтий Пилат олюм джезасыны тасдыкълай эди. Еудий башлыкъларынен яхшы мунасебетте олмаса да, исьян котермесинлер деп, эксериетнен оларнынъ талапларыны беджере эди.

Пут – халкълар табынгъан, бирде-бир аллагъа ошагъан эйкель я да даа башкъа бир шей.

Раатлыкъ куню – (къ. еуд. шаббат) джумаэртеси, исраиллилернинъ мукъаддес куню. Шу кунни олар бир тюрлю иш япмайып, Аллагъа багъышламакъ керек эдилер. Инджиль заманында раатлыкъ куню шеэр диварындан бир километрден зияде узакълыгъына кетмек ясакъ этиле эди. Единджи йыл да хусусий олып, шу йылы топракъ ишленильмейджек эди. Еди кере еди йыл кечкен сонъ, эллинджи йыл Юбилей йылы деп илян этиле эди. Шу йылы борджлар багъышлана эди, топракъ исе эвельки сабыларгъа къайтарыла эди.

Равви (Раввуни) – къ. еуд. сёзю-сёзюне «меним улу». Бойле сёзнен урьметли адамларгъа, эксериетнен оджаларгъа дей эдилер.

Рим – Янъы Васиетте тасвир олунгъан вакъыткъа къадар Рим шеэри Акъ денъиз этрафындаки чокъ мемлекетлерни, шу джумледен Фелестин топракъларыны да бойсундырды ве буюк империянынъ пайтахты олды. Фелестин топрагъында, башкъа ерлерде киби, римлилер озь ордусыны къалдырып, эр бир къаршылыкъны таш юрекнен ёкъ эте эдилер. Бунынънен берабер, буюк империягъа менсюплик, икътисадият ве тюрлю къысымлар арасында фикир денъишювге ёл ача эди. Рим империясынынъ гражданларына (оларнынъ бири эльчи Павел де олды) бутюн империяда айры акъ-укъукъ бериле эди. Меселя, судда олар императорнынъ укюмини талап этип ола эдилер.

Руханийлер – Мескенде ве сонъунда Ерусалимнинъ Сарайында къурбанлар ве бахшышлар ичюн джевапкяр олгъан, Аллагъа хызмет эткен адамлар. Тек Харуннынъ эвлятлары руханий олмакъ мумкюн эдилер. Руханийлер он эки болюкке айырылып, невбетнен хызмет эте эдилер. Олар Къанунда къайд этильген махсус урбаны кие эдилер. Бу урбанынъ эсас къысмы эфод эди. Онынъ огдеки ве арттаки къысмы бар эди. Бу къысымлар бир-бирине четлеринен къайышларнен пекитиле эди. Руханийлернинъ башында баш руханий олды; о, Алланынъ огюнде Исраиль халкъынынъ векили эди. Онынъ урбасы бунынъ темсили эди, хусусан устюнде он эки дегерли ташы олгъан оглюгидир. Шу ташлар устюнде он эки Исраиль къабилесининъ адлары язылгъан эди.

Руханийлер

эфод

Саддукийлер – Янъы Васиет девринде еудийлернинъ эки диний фыркъасындан бири эди. Юксек Шуранынъ чокъусы азалары, баш руханийлер ве оларгъа якъын адамлар саддукийлер эди. Башкъа, ферисе фыркъасына, бакъкъанда, олар тек Мукъаддес Языны таный ве агъзавий риваетлерге инанмай эдилер. Меселя, къыямет куню эписи олюлер тирилип, Алланынъ огюнде тураджакъларына инанмай эдилер.

Салым топлайыджы – Фелестинде Рим империясынынъ хазинесине берги топлагъан, ерли халкътан олгъан бир мемур. Олар Рим акимиетине хызмет эткенлери ичюн (бойле хызмет Къанунгъа къаршы эди), еудийлер бу мемурларны севмей эди, чюнки салым топлайыджылар халкътан арткъач акъча топлап, озьлерине къалдыра эдилер.

Самарие – Ерусалим шималинде, Галилеянынъ дженюбинде ерлешкен Фелестин виляети. Ассурие (Ашшур) укюмдарлыгъы заманында Исраильнинъ шималий къабилелеринден ве башкъа мемлекетлерден кочип кельген халкълар бу ерге сюргюн этильдилер. Мемлекетте къалгъан еудийлернинъ эвлятлары ве кочип кельген халкълар самариелилер олдылар. Еудийлер киби, самариелилер Мусанынъ Къануныны къабул эте, амма чокъ шейни башкъаджа анълай эдилер. Меселя, олар Аллагъа Ерусалимде дегиль, Геризим дагъында ибадет эте эдилер, анда оларнынъ баш ибадет ери бар эди. Еудийлер ве самариелилер бир-бирини имансыз сайып, къонушмай эдилер.

Саре – Ибраимнинъ апайы, Алла оны акъайынен берабер сайлады. Сайланмаздан эвель онынъ ады Сарей эди, сайлагъан сонъ Алла онъа Саре адыны берди. О, Аллагъа садыкъ олып ве Онынъ вадесини беклеп, акъайынен сеяат агъырлыкъларыны больди. Бутюн омюри баласыз олып, къартайгъан сонъ, Ибраимге Исхакъ огълуны догъурды.

Синагога – Языны окъумакъ, дува этмек ве диний адетлерни огренмек ичюн еудийлернинъ топлашувы, эм де бойле топлашувлар ичюн эв. Синагогада топлангъанда, адий иштиракчининъ биле Языдан парчаны окъумагъа ве окъугъан парчаны топлашувгъа анълатмагъа акъкъы бар эди. Сарайгъа бакъкъанда, синагогаларда къурбан чалынмай эди. Еудийлер яшагъан эр бир шеэрде ич олмадым бир синагога бар эди.

Синай – сахрадаки (земаневий Мысырда) дагънынъ ады. Шу дагънынъ устюнде Алла Мусагъа Он Эмирни багъышлады. Корюнгени киби, бу дагъ къадимий заманларда Хорев деп адлана эди, бугунь исе Джебель-Муса деп адлана.

Сион – Ерусалим шеэри ерлешкен байырнынъ ады. Шунынъ ичюн «Сион» дегенде, эксериетнен Ерусалим козьде тутула. Кочьме манада бу сёз Алланен бирликте инсафлылар яшагъан коктеки Ерусалим шеэрини козьде тута.

Сувгъа батырылып чыкъув – (къ. юн. баптисма) энъ муим диний мерасимлернинъ бири; диний джемиетке алынувны косьтере. Янъы Васиетте сувгъа батырылып чыкъувнынъ эки чешити косьтериле. Башта Ягъя, озьлерини Аллагъа багъышламакъ ве гуналарындан тёвбе этмеге истеген адамларны сувгъа батырып чыкъара эди. Иса Месихнинъ олюми ве тирилювинден сонъ сувгъа батырылып чыкъув даа терен мана ала: адам эвельки гуналы яшайышындан вазгечип, санки оле, амма Месихнен бирликте янъы омюрге тириле. Бойле сувгъа батырылып чыкъувдан сонъ адам Мукъаддес Рухны къабул эте. Кочьме манада Янъы Васиет Исанынъ «сувгъа батырылып чыкъувы»ны Онынъ азапларына къошулувны киби анълата, «Рухкъа батырылып чыкъув» акъкъында айткъанда, Мукъаддес Рухны къабул этювни козьде тута.

Сулейманнынъ Эйваны – Сарайнынъ шаркъ тарафындаки къапалы колонналы бина. Анда чокъ адам топлаша биле эди.

Теврат – бакъ. Къанун.

Теклиф пителери ичюн стол – башта Мескеннинъ, сонъунда Сарайнынъ ичинде тургъан стол. Руханийлер онынъ устюне даима Раббиге бахшыш оларакъ, он эки пите къоя эдилер.

Тери хасталыгъы (лепра хасталыгъы) – Мукъаддес Китапта адлангъан чешит тюрлю тери хасталыгъы. Бойле хасталыкъ адамны арамлай эди, ве о, бутюнлей тедавийленмегендже, башкъа адамлардан айры яшамакъ керек эди.

Тёвбе этюв – адам эвельки яшайышы гуналы ве Алла онен разы олмагъаныны анълап, Алладан, гуналары ичюн афу сорай, келеджекте гуна япмайып, Аллагъа хызмет этмеге сёз бере.

Фериселер – Янъы Васиет девринде еудийлернинъ эки диний фыркъасындан бири. Башкъа, саддукийлер фыркъасына, бакъкъанда, олар тек Мукъаддес Язынынъ дегиль де, чокъ ягъзавий риваетлернинъ талапларыны да дикъкъатнен беджермеге тырыша эдилер. Къыямет куню олюлер тирилип, Алланынъ огюнде тураджакъларына да инана эдилер. Олар элял темизликни беджерип, халкъ арасында буюк итибарнен файдалана, диний ве къатты къаиделеринен гъурурлана, диний къаиделерини къатты тутмагъан адамларны исе севмей эдилер.

Хайыр – Янъы Васиетнинъ эсас диний терминлеринден бири. Бу сёзнинъ манасы – Алладан адамгъа берильген хайырлы бахшыш. Алла оны бирде-бир ишлер ичюн дегиль де, Озь истегинен бере. Шунынъ ичюн хайыр Къанундан фаркъ эте. Къанун адалетликке коре Алланен адам арасында ве адамлар арасында олгъан мунасебетлерни тертипке къоя: эр бир адам озь акъкъыны ала. Энъ буюк хайыр – иманлыларгъа ачылгъан Алланен эбедий омюрдир.

Хач – Рим императорлыгъында Иса Месихнинъ вакътында энъ агъыр джинает япкъанларны хач устюне мыхлап, олюм джезасына огърата эдилер. Хачны, ерге сокъулгъан дирекке къалын бир тахта мыхлап, япа эдилер. Джезалангъанларны хачкъа мыхлап, я да багълап, чекишип ольмеге къалдыра эдилер. Бойле джеза энъ къоркъунчлы ве масхаралыкъ джезасы эди. Джинаетчи озь тахтасыны джезаланаджакъ ерине озю алып бара эди. О вакъытта «озь хачыны ташымакъ» ибареси пейда олды. Иса Месих хачкъа мыхлангъан сонъ, бу алет Иса берген къуртулыш ве омюрнинъ бельгиси олды.

Чалашлар Байрамы – бакъ. Байрамлар.

Шейтан (Иблис, Беэльзебул) – Мукъаддес Китапта Алланынъ эсас душманына нисбетен бир къач сёз къулланыла. Къ. еуд. сатан сёзю (бундан «Шейтан» сёзю келип чыкъты) «душман» манасыны анълата. Къ. юн. диаболос (бельки, бу сёзден «Иблис» сёзю келип чыкъты) «алдатыджы, ийлекяр» манасыны ташый. Арам рухларнынъ башына нисбетен Беэльзебул ады да къулланыла. Шейтан ве онъа бойсунгъан рухлар адамларны алдата, оларгъа Аллагъа кельмеге кедер этелер, оларны эбедий олюмге кетирмеге тырышалар. Аллагъа къаршы чыкъкъан адамлар Шейтаннынъ тесирине огърайлар. Сырларнынъ ачылувы китабында, бир кунь ола, Шейтан бутюнлей енъиледжеги ве ёкъ этиледжеги акъкъында тариф этиле.

Эбедий омюр – Мукъаддес Китапкъа коре, бу дюньяда олюмсиз булунув дегиль де, Алланен бирликте янъы дюньядаки къасеветсиз омюрдир. Иманлылар ичюн оларнынъ Алланен бойле аралары артыкъ бу дюньяда башлана. Амма керчек эбедий омюр тек ердеки омюрлери биткен сонъ башлана.

Эзов оту – еудийлернинъ диний мерасимлеринде къулланылгъан от. Руханийлер эзов отунынъ япрагъы я да пытагъыны шингенликке (меселя, къурбаннынъ къанына) батырып, адамгъа я да бир шейге септирип, оны элялладылар ве азиз эттилер.

Эльчи – къ. юн. апостолос «бирде-бир вазифенен ёлланылгъан адам, хаберджи» манасыны анълата. Инджильде бу, Иса Месих сайлап Къуванчлы Хаберни даркъатмакъ ичюн, ёллагъан адамдыр. Эльчи унваны адам ичюн буюк месулиет эди: Месих коктеки Падиша олгъаны киби, эльчи – Онынъ ер юзюнде олгъан векилидир. Биринджи эльчилер Исанынъ энъ якъын шегиртлери эди. Олар эр вакъыт Онынъ янында эдилер. Месих олип, тирильген сонъ, айны хызметке чагъырылгъан Павел де озюне «эльчи» деди. Къуванчлы Хаберни даркъаткъан башкъа адамларны да, меселя, Барнабаны, ойле адландырмакъ мумкюн эдилер.

Элял – Мусанынъ Къанунына коре, исраиллилер дикъкъатнен арамны элялдан айырмакъ керек эдилер. Базы айван, къуш, балыкълар ве чешит шейлер ве ашлар арам сайыла эди. Базы алларда адамлар да арам сайылды. Меселя, лепра хасталыгъынен хаста олгъан, олюге тийген адам, я да къан акъувнен чекишкен я да якъынларда бала тапкъан къадын арам ола эдилер. Арам олгъан адамларгъа диний мерасимлерде иштирак этмеге ве элял шейлерге тиймеге мумкюн олмай эди. Арамлыкънынъ себеби ёкъ этильген сонъ, элял олмакъ ичюн, адам белли мерасимлерни кутьмеге ве темизленмеге керек эди.

Эски Васиет – бакъ. Васиет.

Эфод – бакъ. Руханийлер.

Юбилей йылы – бакъ. Раатлыкъ куню.

Юксек Шура – (къ. юн. Синедрион; къ. еуд. Санхедрин) руханийлер, къанунджылар ве башкъа урьметли адамларнынъ топлумына Юксек Шура дей эдилер. Онынъ эркянына етмиш адам кире эди. Юксек Шурада тек диний дегиль, башкъа меселелер де чезиле эди; бу шура еудий халкъыны римлилер огюнде такъдим этип, юксек укюм вазифесини де беджере эди. Янъы Васиет вакътында шуранынъ муим къарарларыны Рим акимиети тасдыкълай эди.

Ягълав – бир диний мерасим. Адамнынъ башына ягъ якъылып я да силинип, адамны Алла сайлап бир муим хызметке чагъыргъаныны косьтере эди. Бундан сонъ адам падиша, руханий, базы вакъытта пейгъамбер олып, онъа берильген вазифелерни беджермеге башлай эди. Кочьме манада «ягълав» сёзю бир адам Алланынъ хызметине сайлангъаныны ве багъышлангъаныны анълата.

Язы (Язылар) – Янъы Васиетте Эски Васиетке «Язы» я да «Язылар» дей эдилер. Янъы Васиет язылгъан сонъ, Оны да Языгъа кирсеттилер.

Якъуп – Исхакъ ве Рефикъанынъ эки огъулларындан бири. Якъуп озь эгиз агъасы Исавдан сонъ догъгъанына бакъмадан, Алла оны сайлап, биринджи огъул акъкъыны берди. Якъупнынъ он эки огълундан еудий халкъынынъ он эки къабилеси пейда олды. Алла онъа Исраиль адыны берди. Сонъ онынъ бутюн огъулларына – еудий халкъына «Исраиль» дей башладылар. Якъуп адыны башкъа адамлар да, меселя, эльчилерден экиси ташыдылар.

Якъын адам – сёзю-сёзюне «янында олгъан бирев». Тевратта айны койнинъ сакини, джемиетнинъ азасы, къабиледештир. Оларгъа нисбетен белли къаиделерни кутьмек керек эди. Янъы Васиетте Иса «якъын» сёзюнинъ манасыны кенълештирди ве таныш олмагъан адам биле якъын олмакъ мумкюнлигини косьтерди.

Янъы Васиет – бакъ. Васиет.

Теврат ве башкъа тарихий китапларда къулланылгъан ольчюлер

Къадимий заманларда чешит халкъларда узунлыкъ, агъырлыкъ ве шингенлик ольчемек ичюн тюрлю системалар къулланыла эдилер. Бугуньки куньге базы ольчюлер меселесинде алимлер аля даа екяне бир фикирге кельмедилер.

Метиннинъ къолай къабул этильмеси ичюн, бу терджимеде биз ольчюнинъ земаневий метрик системасыны къулландыкъ. Эгер къадимий метинде ольчюлер къарарнен берильсе, биз оларны земаневий эквивалентине якъынлаштырдыкъ. Бунен берабер сноскаларда къадимий метиндеки ольчюлерни де бердик.

Узунлыкъ ольчюлери

Аммах (Баш 6.15) – тирсектен башлап орта пармакънынъ уджунадже олгъан узунлыкъ, къарарнен 45-50 сантиметр. (Бир аммах – бир тирсек узунлыгъы, я да ярым метр.)

Зерет (Чыкъ 28.16) – керильген къолнынъ баш пармагъынынъ уджундан чинатий пармакънынъ уджунадже олгъан узунлыкъ, къарарнен 23-25 сантиметр. (Бир зерет – бир къарыш, я да метрнинъ дёртте бири, я да черик метр.)

Тофах (Ехез 40.5) – авуч кенълиги, къарарнен 7,5-9 сантиметр.

Эцба (Йрм 52.21) – баш пармакънынъ кенълиги, къарарнен 2 сантиметр.

1 аммах = 2 зерет = 6 тофах = 24 эцба

Сепильген шейлернинъ ольчюлери

Хомер (Лев 27.16) – бесе-белли, бу сёзнинъ башлангъыч манасы – бир эшекнинъ юкю; къарарнен 220 литрге тенъ кельген ольчю. (Бир хомер – беш чувал.)

Летек (Хош 3.2) – бесе-белли, хомернинъ ярысы; къарарнен 110 литрге тенъ кельген ольчю. (Бир летек – эки бучукъ чувал.)

Эфа (Чыкъ 16.36) – Тевраттаки сепильген шейлернинъ эсас ольчюси, къарарнен 20-22 литрге тенъ кельген ольчю. (Бир эфа – бир буюк къопкъа, я да ярым чувал.)

Сеа (Баш 18.6) – эфанынъ учьте бир къысмы, къарарнен 7 литрге тенъ кельген ольчю. (Бир сеа – бир буюк савут.)

Омер (Чыкъ 16.16, 36) – эфанынъ онда бир пайы, эки литрге тенъ кельген ольчю. (Бир омер – бир чанакъ.)

Къав (4 Пад 6.25) – къарарнен, эфанынъ йигирмиде бир пайы, бир литрге якъын кельген ольчю. (Бир къав – ярым чанакъ.)

1 хомер = 2 летек = 10 эфа = 30 сеа = 100 омер = 200 къав

Шингенлик ольчюлери

Кор (3 Пад 4.22) – эм шинген, эм сепильген шейлернинъ ольчюси. Бир кор, къарарнен, бир хомерге (200-220 литрге) тенъ келе эди. (Бир кор – беш чувал, я да беш чапчакъ.)

Бат (3 Пад 7.26) – Тевраттаки шинген шейлернинъ эсас ольчюси. Ехезкель китабында 45.11 бат эфагъа тенъ келе. Бу ольчю, къарарнен, 20-22 литрге якъын эди. (Бир бат – бир буюк къопкъа.)

Хин (Чыкъ 29.40) – бесе-белли, батнынъ алтыда бир пайы, я да 3,7 литр. (Бир хин – эки чанакъ.)

Лог (Лев 14.10) – хиннинъ он экиде бир пайы, къарарнен 300 мл этрафында шинген шейлернинъ уфакъ ольчюси. (Бир лог – бир кучюк бардачыкъ.)

1 хомер = 1 кор = 10 эфа = 10 бат = 60 хин = 720 лог

Агъырлыкъ ольчюлери

Къадимий заманларда пара ёкъ эди, эсаплашкъанда исе ольчюге коре я алтын, я даа эксериетнен кумюш тёлей эдилер. Окъумагъа къолай олсун деп, буюк микъдарларны косьтермек ичюн, метрик системасынынъ эквивалентлерини къулланалар. Эсас кумюш акъчаны (шекельни) бельгилемек ичюн, терджимеде «кумюш» сёзю къулланыла. Сноскаларда къадимий метиннинъ догърудан-догъру сёзлери бериле.

Киккар (Чыкъ 38.25) ве шекель – Теврат заманларындаки Сурие ве Фелестинде олгъан эсас ольчюлер. Бир киккар – 30 килодан бираз зияде, бир шекель –10 граммдан бираз зияде эди. Чешит ерлерде там эквивалентлер бири-биринден фаркъ этмек мумкюн эди, шунынъ ичюн бир киккарда къач шекель олгъаныны догъру тайинлемек къыйындыр, умумий оларакъ 3 000 – 3 600. (Бир киккар – бир чувал; бир шекель – бир кумюш.)

Мане (3 Пад 10.17; Узеир 2.69) – орта бир ольчю, бесе-белли, Вавилондан келе, къарарнен 0,5-0,6 килограмм.

1 киккар = 60 мане = 3 000 шекель

Шекель гъает къыйметли мадделерни ольчегенде, даа да кучюк парчаларгъа болюне эди:

Бека (Баш 24.22) – ярым шекель.

Гера (Чыкъ 30.13) – шекельнинъ 1/20 къысмы.

1 шекель = 2 бека = 20 гера

Эски Васиет деври хронологиясы

Эски Васиет деври хронологиясы (м.э. 2300 – 1050 с.)

Эски Васиет деври хронологиясы (м.э. 1050 – 400 с.)

Ибраим ве агъа-къардашларынынъ эвлятлары

Ибраим ве агъа-къардашларынынъ эвлятлары

Теврат ве Зебур китапларында олгъан Иса Месих акъкъында базы пейгъамберликлер ве оларнынъ беджерилюви

Пейгъамберликлер | | Пейгъамберликлернинъ беджерилюви

Баш 18.18 Ибраимден улу ве кучьлю халкъ асыл оладжакътыр; Ибраим вастасынен ер юзюндеки бутюн халкълар эйилик тападжакълар.

Иса, Ибраимнинъ эвляды олып, бутюн халкъларгъа хайыр этеджек

Фаал 3.25 Сиз исе пейгъамберлернинъ эвлятларысынъыз ве Алла баба-деделеринъизге берген васиетнинъ мирасчыларысынъыз. Алла Ибраимге айткъанына коре, ер юзюндеки бутюн халкълар онынъ эвляды ичюн яхшылыкъ кореджеклер.

Микъа 5.2 Сен де, Вифлеем-Эфрата, Ехуданынъ баш шеэрлери арасында кичик олсанъ да, сенден Мен ичюн Исраильнинъ Башлыгъы чыкъаджакъ. Онынъ тамырлары заманларнынъ башындан, эбедийликтен келип чыкъа.

Исанынъ догъгъан ери

Мт 2.1 Иса Еудие виляетининъ Вифлеем шеэринде догъгъан сонъ, шаркътан Ерусалимге тылсымджы алимлер кельдилер. (Лк 2.4-7 бакъ.)

Еш 7.14 Мына, Рабби Озю сизге алямет береджек. Бакъынъыз, къыз юклю олып, огъул догъаджакъ, адыны Иммануэл къояджакълар.

Исанынъ къыздан догъулувы

Мт 1.18 Иса Месих бойле догъды: Онынъ анасы Мерьем Юсуфкъа нишанлы эди. Амма оларнынъ никяхларындан эвель Мерьемнинъ Мукъаддес Рухтан бала беклегени белли олды. (Лк 1.26-35 бакъ.)

Йрм 31.15 РАББИ бойле дей: – Рама шеэринде бир сес эшитиле, агълав ве аджджы къыямет! Балалары артындан Рахель агълай, тынчланмагъа истемей; онынъ балалары ёкъ энди!

Сабийлернинъ ольдюрилюви

Мт 2.16 Ирод исе, тылсымджы алимлер оны алдаткъанларыны корип, пек ачувланды ве, олардан билип алгъан вакъыткъа коре, Вифлеемде ве онынъ этрафында эки яшына етмеген эписи огълан балаларны ольдюрмек ичюн аскер ёллады. (Мт 2.18 бакъ.)

Еш 9.1-2 Кечкен заманда Зевулун ве Нафталий топрагъы ашаланды, амма келеджек заманда денъиз ёлу, Иорданнынъ башкъа тарафында яткъан мемлекет ве халкълар яшагъан Галилея шуретли оладжакъ. Къаранлыкъта юрген халкъ буюк ярыкъ корьди! Олюм топрагъында, олюм кольгесинде яшагъан адамлар ичюн ярыкъ парылдады.

Исанынъ Галилеядаки хызмети

Мт 4.12-16 Иса Ягъянынъ апске алынгъаныны эшитип, Галилеягъа къайтып кельди. Назарет шеэринден кетип, Зевулун ве Нафталий топракъларында, Галилея голю янындаки Къафарнаум шеэринде ерлешти. Бойледже, Ешая пейгъамбернинъ сёзю эда олунды: Эй, Зевулун топрагъы ве Нафталий топрагъы, голь ёлунда, Иордан аркъасы! Чокъ миллетнинъ юрту Галилея! Къаранлыкъта яшагъан халкъ буюк ярыкъ корьди! Олюм топрагъында, олюм саесинде яшагъан адамлар ичюн ярыкъ парылдады.

Текр 18.15 Алланъ олгъан РАББИ сизинъ аранъыздан, агъа-къардашларынъыздан, сизге манъа ошагъан бир Пейгъамберни асыл этеджек. Оны динъленъиз.

Бекленильген Пейгъамбер

Юх 6.14 Адамлар, Иса косьтерген бельгини корип: – Керчектен де, бу – дюньягъа келеяткъан Пейгъамбердир, – дедилер.

Еш 53.3 Адамлар Оны ашалады, Ондан башыны чевирди. Азап чеккен, чокъ хасталыкъ корьген акъай эди. Бизлер Ондан бетимизни чевире эдик, адамлар Оны ашалады, ве биз Оны адам ерине саймай эдик.

Иса еудийлернинъ тарафындан ред этильди

Юх 1.11 О, Озюнинъкилерине кельди, лякин Озюнинъкилери Оны къабул этмеди. (Юх 5.43; Лк 4.29; 17.25; 23.18 бакъ.)

Еш 11.2 Онынъ ичинде РАББИнинъ Руху олып, Онъа акъыл ве анълав, насиат, кучь ве бильги береджек ве Алладан къоркъмагъа огретеджек. (Збр 44.8; Збр 11.3-4 бакъ.)

Исанынъ икмети

Лк 2.52 Иса осе эди. Яшы арткъанынен, икмети де арта эди. Исагъа Алланынъ ве адамларнынъ хайыры да чокълаша эди. (Лк 4.18 бакъ.)

Зек 9.9 Эй, Сион къызы, чокъ къуван! Къуванчтан къычыр, эй, Ерусалим къызы! Мына, сенинъ падишанъ санъа келе! О, къабаатсыз. О, къуртарув бере. О, алчакъгонъюлли, эшек устюнде, эшек баласы устюнде отура! (Еш 62.11 бакъ.)

Исанынъ Ерусалимге тантаналы кириши

Юх 12.13-14 Пальма терегининъ пытакъларыны алып, Оны къаршыламагъа чыкътылар ве кучьлю сеслернен къычырып башладылар: – Аллагъа шукюр! Раббининъ Ады иле Келеяткъанны, Исраильнинъ Падишасыны шуретленъиз! Иса бир яш эшекни тапып, устюне минди. (Мт 21.1-11; Юх 12.12 бакъ.)

Збр 40.10 Мен ишангъан достум биле, отьмегимни ашап, манъа къаршы табаныны котерди.

Иса достунынъ тарафындан сатылды

Мк 14.10 Шу арада, Исаны сатмагъа истеп, он эки шегиртинден бириси Иуда Искариот баш руханийлернинъ алдына барды. (Мт 26.14; Мк 14.43-45 бакъ.)

Збр 26.12 Яланджы шаатлар манъа къаршы баш котерди, агъызларындан зулум чыкъа, лякин душманларымнынъ къолуна мени берме.

Исаны яланджы шаатлар къабаатладылар

Мт 26.59-61 Исагъа олюм джезасыны бермек ичюн, баш руханийлер ве бутюн Юксек Шура Онъа къаршы ялан шаатлыкъ къыдырсалар да, чокъ адам ялан шаатлыкъ этселер де, тапып оламадылар. Сонъунда эки шаат сёзге чыкъып, бойле дедилер: – Мына бу адам: «Мен Алланынъ Сарайыны йыкъып, учь куньде кене къурып олурым», – деди.

Еш 53.7 Оны эзиетледи, къыйнадылар, О исе агъзыны ачмады. Оны къой киби соймагъа айдап кетирдилер, къозу юнь къыркъкъан адамнынъ алдында индемейип тургъан киби, О да агъзыны ачмады.

Иса Онъа къаршы айтылгъан къабаатлавларгъа джевап бермеди

Мт 26.62-63 Биринджи баш руханий еринден турып, Исагъа: – Сен не ичюн джевап къайтармайсынъ? Оларнынъ Санъа къаршы шаатларына не айтаджанъ? – деди. Иса индемеди. (Мт 27.12-14 бакъ.)

Еш 50.6 Мени ургъанларгъа аркъамны, сакъалымны алгъанларгъа янакъларымны ачтым. Ашаламакътан ве тюкюриктен бетимни къапатмадым.

Исаны котеклеп, устюне тюкюрдилер

Мк 14.65 Базылары Онъа къаршы тюкюре башладылар. Онынъ бетини къапатып, башына урдылар ве: – Пейгъамберлигинъни косьтер! – деп къычырдылар. Сонъ хызметчилер де Оны урмагъа башладылар. (Мк 15.17; Юх 19.1-3; 18.22 бакъ.)

Збр 68.5 Себепсиз мени кореджек козьлери олмагъанлар башымдаки сачлардан да чокъ олды. Манасыз манъа къаршы чыкъкъанлар, меним душманларым кучьке кирди. Мен ич бир шей алмагъан олсам да, къайтарып бермеге меджбур этелер.

Исадан себепсиз нефретлендилер

Юх 15.24-25 Эгер Мен оларнынъ арасында башкъалары асыл япып оламагъан ишлерни япмагъан олсам, оларда гуна олмаз эди. Энди исе ишлеримни корип, Мени де, Бабамны да кореджек козю олмады. Лякин себепсиз Мени кореджек козьлери къалмагъаны акъкъында Къанунында язылгъан сёзлер беджерильмек керек.

Еш 53.4-5 «О хасталыкъларымызны Озюне алды, дертлеримизни Озь омузларына къойды». Бизлер исе, Оны Алла урды ве джезалады, деп тюшюндик. Амма О гуналарымыз ичюн яраланды, къабаатларымыз ичюн урулып къырылды. Бизде тынчлыкъ-аманлыкъ олсун деп, джеза Онынъ устюне тюшти, Онынъ яраларынен бизлер яхшы олдыкъ.

Иса Озюне башкъа адамларнынъ хасталыкъларыны алды

Мт 8.16-17 Акъшам устю Исанынъ алдына джин ургъан бир талай адамларны кетирдилер. Иса Озь сёзюнен арам рухларны къувып чыкъарды ве эписи хасталарны тедавийледи. Бойледже, Ешая пейгъамбер ярдымынен айтылгъан сёзлери беджерильди: «О хасталыкъларымызны Озюне алды, дертлеримизни Озь омузларына къойды».

Еш 53.12 Шунынъ ичюн буюклернинъ арасында Онъа бир пай береджегим, кучьлю адамларнен гъаниметни болюшеджек. О, джаныны олюмге берди, джинаетчилернен бир сайылды, устюне чокъ адамларнынъ гуналарыны алды, джинаетчилер ичюн ялварды.

Исаны гуналыларнен берабер хачкъа мыхладылар

Мт 27.38 Исанен даа эки айдутны – бирисини онъ тарафында, экинджисини сол тарафында хачкъа мыхлап къойдылар.

Збр 21.17 Мына, копеклер мени сарып алды; ачувлы сюрю этрафымны сарды, олар къолларымны ве аякъларымны тештилер.

Исанынъ къолларыны ве аякъларыны тештилер

Юх 20.27 Сонъ Томагъа бакъып: – Пармагъынъны мында къой, Меним къолларыма бакъ. Къолунъны узат да, оны багърыма къой. Энди имансыз олма, иманлы ол! – деди. (Юх 19.37; 20.25-26 бакъ.)

Збр 21.7-9 Лякин мен акъай дегиль, къуртым мен; адамлар мени масхара эте, халкъ исе менден игрене. Мени корьген эр кес мени мыскъыллай, башларыны саллап, менден нефретленип, лаф этелер: «О, РАББИге ишанды! РАББИ оны сакъласын! РАББИ ондан разы олса, оны къуртарсын!»

Исаны масхара этип, акъаретледилер

Мт 27.39-40 Кечип кетеяткъанлар башларыны саллап, Исагъа куфюр сёзлер айта эдилер: – Эй, Сен, Алланынъ Сарайыны йыкъкъан ве учь кунь ичинде къургъан адам! Озюнъни къуртарса! Эгер Сен Алланынъ Огълу олсанъ, хачтан тюшсе! (Мт 27.41-44; Мк 15.29-32 бакъ.)

Зек 12.10 Давутнынъ союна ве Ерусалимде яшагъанларгъа исе мерамет ве ярдым рухуны ёллайджагъым. Олар Онъа, озьлери тешип ольдюрген инсангъа бакъаджакълар ве Онынъ ичюн, бирден-бир ольген огълу артындан агълагъанлар киби, агълайджакъ, ольген биринджи догъгъан балагъа киби янаджакъ.

Исанынъ багърыны тештилер

Юх 19.34 Лякин аскерлерден бири Исанынъ багърыны мызракънен тешти. Шу дакъкъасы Онынъ багърындан къан ве сув акъып чыкъты.

Збр 21.19 Урбаларымны озьара болелер, кийимлерим ичюн джереп чекелер.

Аскерлер джереп чекип, Исанынъ урбаларыны пайлаштырдылар

Мк 15.24 Бундан сонъ Исаны хачкъа мыхлап астылар ве, джереп чекип, ким не аладжакъ деп, Онынъ урбаларыны пайлаштырдылар. (Юх 19.24 бакъ.)

Збр 33.21 Кемиклерининъ ич бириси сынмасын деп, О, оларнынъ эписини сакълар. | Исанынъ кемиклерини сындырмадылар | Юх 19.33 Исанынъ янына барып, Онынъ энди ольгенини корьдилер ве балдырларыны сындырмадылар.

Еш 53.9 Оны яман адамларнен мезаргъа къоймагъа ниетлендилер, лякин зенгиннинъ янында джыйылгъан эди. О ич бир яман шейни япмады, агъзындан ялан чыкъмады.

Исаны зенгин адамнынъ къабринде джыйдылар

Мт 27.57-60 Акъшам Ариматея шеэринден олгъан Юсуф адлы бир зенгин адам кельди. О да Исанынъ шегирти эди. Пилатнынъ огюне барып, Исанынъ беденини сорады. Пилат беденни онъа берильмесини буюрды. Юсуф джесетни алып, темиз кетен безге сарды ве озюнинъ къаяда оюлгъан янъы къабринде дефн этти. Къабирнинъ агъзыны балабан бир ташнен къапатып, кетти.

Збр 15.10 Сен олюлер дюньясында джанымны ташлап кетмезсинъ, Озь азизинъе мезарда чюрюмеге ёл бермезсинъ. (Мт 16.21 бакъ.)

Исанынъ тирилюви

Мт 28.9 Апансыздан оларнынъ къаршысына Исанынъ Озю чыкъып: – Мерабанъыз! – деди. Къадынлар Онынъ янына чапып бардылар ве аякъларыны къучакълап, теменна эттилер. (Лк 24.36-48 бакъ.)

Збр 67.19 Сен юксекликке котерильдинъ, эсирлерни эсирге алдынъ, инсанларнынъ ве исьянджыларнынъ бахшышларыны къабул эттинъ. РАББИ-Тааля анда яшасын!

Исанынъ кокке котерилюви

Лк 24.50-51 Иса шегиртлерини шеэрден тышарыгъа чыкъарып, Бетаниягъадже алып кельди. Анда эллерини котерип, оларгъа хайыр дувасыны окъуды. Дува окъугъанда, олардан узакълашып, кокке котерильди. (Фаал 1.9 бакъ.)

Хариталар

Хариталар

1. Хариталар
2. Къадимий Девир
3. Мысырдан Чыкъыш Ёлу
4. Фелестин Иса Месих Яшагъан Заманда
5. Ерусалим Иса Месих Яшагъан Заманда

6. Ерусалимдеки Алланынъ Сарайы Иса Месих Яшагъан Заманда

7. Эльчи Павелнинъ Къуванчлы Хаберни Даркъатмакъ Ичюн Япкъан Биринджи Сефери

8. Эльчи Павелнинъ Къуванчлы Хаберни Даркъатмакъ Ичюн Япкъан Экинджи Сефери

9. Эльчи Павелнинъ Къуванчлы Хаберни Даркъатмакъ Ичюн Япкъан Учюнджи Сефери

10. Эльчи Павелнинъ Римге Сефери

Хариталар

Къадимий девир

Мысырдан чыкъыш ёлу

Фелестин Иса Месих яшагъан заманда

Ерусалим Иса Месих яшагъан заманда

Ерусалимдеки Алланынъ Сарайы Иса Месих яшагъан заманда

Эльчи Павелнинъ Къуванчлы Хаберни даркъатмакъ ичюн япкъан биринджи сефери

Эльчи Павелнинъ Къуванчлы Хаберни даркъатмакъ ичюн япкъан экинджи сефери

Эльчи Павелнинъ Къуванчлы Хаберни даркъатмакъ ичюн япкъан учюнджи сефери

Эльчи Павелнинъ Римге сефери

Къадимий девир

Къадимий девир

Мысырдан чыкъыш ёлу

Мысырдан чыкъыш ёлу

Фелестин Иса Месих яшагъан заманда

Фелестин Иса Месих яшагъан заманда

Ерусалим Иса Месих яшагъан заманда

Ерусалим Иса Месих яшагъан заманда

Ерусалимдеки Алланынъ Сарайы Иса Месих яшагъан заманда

Ерусалимдеки Алланынъ Сарайы Иса Месих яшагъан заманда

Эльчи Павелнинъ Къуванчлы Хаберни даркъатмакъ ичюн япкъан биринджи сефери

Эльчи Павелнинъ Къуванчлы Хаберни даркъатмакъ ичюн япкъан биринджи сефери

Эльчи Павелнинъ Къуванчлы Хаберни даркъатмакъ ичюн япкъан экинджи сефери

Эльчи Павелнинъ Къуванчлы Хаберни даркъатмакъ ичюн япкъан экинджи сефери

Эльчи Павелнинъ Къуванчлы Хаберни даркъатмакъ ичюн япкъан учюнджи сефери

Эльчи Павелнинъ Къуванчлы Хаберни даркъатмакъ ичюн япкъан учюнджи сефери

Эльчи Павелнинъ Римге сефери

Эльчи Павелнинъ Римге сефери

Table of Contents

Мукъаддес Китап

Пейгъамберлернинъ Китаплары

- Ехезкель

- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13
- 14
- 15
- 16
- 17
- 18
- 19
- 20
- 21
- 22
- 23
- 24
- 25
- 26
- 27
- 28
- 29
- 30
- 31
- 32
- 33
- 34
- 35
- 36
- 37
- 38
- 39
- 40
- 41
- 42
- 43
- 44
- 45
- 46
- 47
- 48

Алланынъ Адлары

Сёзлюк

Абдест
Ад
Азиз
Акъсакъал
Алланынъ Къозусы
Алланынъ Огълу
Алланынъ Падишалыгъы (Кок Падишалыгъы)
Алланынъ Сарайы
Алланынъ Шурети
Алоэ
Альфа ве Омега
Алямет
Аманлыкъ (селямет)
Амин
Арес-тёпе
Афталар Байрамы
Ахирет куню
Аштан-сувдан вазгечюв
Байрамлар
Баш руханий
Бельги (алямет)
Берекет Байрамы
Беэльзебул
Биринджи Махсул Байрамы
Вавилон
Васиет
Васиет Сандыгъы
Васиетнинъ таш левалары
Галилея
Давут
Давутнынъ Огълу
Денъиз хавузы
Дженнет
Джеэннем
Дин къардашлары
Еудие
Еудий
Еудийлер
Ёл (Раббининъ Ёлу, Алланынъ Ёлу)
Иблис
Ибраим
Иманлылар топлашувы
Император
Инджиль
Инсан Огълу
Инсафлыкъ
Ирод
Иса
Исраиль
Керувлар
Кинаели икяе
Кок Падишалыгъы
Корюшюв Чадыры
Къадимий арамий тили
Къадимий еудий тили
Къадимий юнан тили
Къандиль
Къанун (Мусанынъ Къануны, Теврат)
Къанун оджалары
Къокъулы шейлер. Алоэ
Къуванчлы Хабер
Къурбан ери
Къурбан чалув ве бахшыш кетирюв
Къуртарыджы
Къуртулыш
Лепра хасталыгъы
Либан
Маясыз Пишкен Пите Байрамы
Мелеклер
Мелкиседек
Месих
Месихнинъ душманы
Месихчи
Мескен (Корюшюв Чадыры)
Мукъаддес (азиз)
Мукъаддес Рух
Мысыр
Мюр
Нух
Одев (одеме)
Одеме Куню
Олюлернинъ дюньясы
Он пайда бир пай
Пейгъамбер
Песах
Понтий Пилат
Пут
Раатлыкъ куню
Равви (Раввуни)
Рим
Руханийлер
Саддукийлер
Салым топлайыджы
Самарие
Саре
Синагога
Синай
Сион
Сувгъа батырылып чыкъув
Сулейманнынъ Эйваны
Теврат
Теклиф пителери ичюн стол
Тери хасталыгъы (лепра хасталыгъы)
Тёвбе этюв
Фериселер
Хайыр
Хач
Чалашлар Байрамы
Шейтан (Иблис, Беэльзебул)
Эбедий омюр
Эзов оту
Эльчи
Элял
Эски Васиет
Эфод
Юбилей йылы
Юксек Шура
Ягълав
Язы (Язылар)
Якъуп
Якъын адам
Янъы Васиет
Узунлыкъ ольчюлери
Сепильген шейлернинъ ольчюлери
Шингенлик ольчюлери
Агъырлыкъ ольчюлери
Эски Васиет деври хронологиясы
Ибраим ве агъа-къардашларынынъ эвлятлары

Теврат ве Зебур китапларында олгъан Иса Месих акъкъында базы пейгъамберликлер ве оларнынъ беджерилюви

Хариталар

- Хариталар
- Къадимий девир
- Мысырдан чыкъыш ёлу
- Фелестин Иса Месих яшагъан заманда
- Ерусалим Иса Месих яшагъан заманда

- Ерусалимдеки Алланынъ Сарайы Иса Месих яшагъан заманда

- Эльчи Павелнинъ Къуванчлы Хаберни даркъатмакъ ичюн япкъан биринджи сефери

- Эльчи Павелнинъ Къуванчлы Хаберни даркъатмакъ ичюн япкъан экинджи сефери

- Эльчи Павелнинъ Къуванчлы Хаберни даркъатмакъ ичюн япкъан учюнджи сефери

- Эльчи Павелнинъ Римге сефери